Σε μια ιδιαίτερα τεταμένη ακρόαση στη Γερουσία των ΗΠΑ, ο Άντονι Φάουτσι αρνήθηκε να απαντήσει σε περισσότερες από 100 ερωτήσεις, επικαλούμενος το δικαίωμα κατά της αυτοενοχοποίησης που προβλέπει η 5η Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος.

Ο 85χρονος πρώην διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων (NIAID), ο οποίος αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά πρόσωπα της αμερικανικής διαχείρισης της πανδημίας, εμφανίστηκε στις 29 Ιουλίου ενώπιον της Επιτροπής Εσωτερικής Ασφάλειας και Κυβερνητικών Υποθέσεων της Γερουσίας, έπειτα από κλήτευση.

Στο επίκεντρο της ακρόασης βρέθηκαν η προέλευση της COVID-19, η ομοσπονδιακή χρηματοδότηση ερευνών που συνδέονται με το Ινστιτούτο Ιολογίας της Γουχάν, οι συζητήσεις γύρω από την έρευνα gain-of-function, καθώς και ισχυρισμοί ότι ο Φάουτσι είχε παραπλανήσει στο παρελθόν το Κογκρέσο.

Η αντιπαράθεση με τον Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή Ραντ Πολ, ο οποίος εδώ και χρόνια ασκεί έντονη κριτική στον Φάουτσι, κυριάρχησε στη διαδικασία. Στην εναρκτήρια δήλωσή του, ο Φάουτσι κατηγόρησε τον Πολ ότι διακατέχεται από «αχαλίνωτη εμμονή» μαζί του και υποστήριξε ότι η ακρόαση αποσκοπούσε στο να τον οδηγήσει σε κάποια δήλωση που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον του.

Ο Φάουτσι ανακοίνωσε έτσι ότι, κατόπιν συμβουλής των δικηγόρων του, θα έκανε χρήση της 5ης Τροπολογίας. Στη συνέχεια αρνήθηκε να απαντήσει σε περισσότερες από 100 ερωτήσεις, επαναλαμβάνοντας ότι ασκεί το συνταγματικό του δικαίωμα κατά της αυτοενοχοποίησης.

Η επίκληση της 5ης Τροπολογίας προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές, οι οποίοι επιχείρησαν να τον πιέσουν για τις αποφάσεις και τις δηλώσεις του κατά την περίοδο της πανδημίας. Από την άλλη πλευρά, Δημοκρατικοί γερουσιαστές υποστήριξαν ότι η διαδικασία είχε πολιτικό χαρακτήρα και παρουσίαζε τον Φάουτσι ως αποδιοπομπαίο τράγο.

Η ένταση κορυφώθηκε όταν ο δικηγόρος του Φάουτσι, Ντέιβιντ Σέρτλερ, επιχείρησε να παρέμβει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Ο Πολ διέταξε τελικά την απομάκρυνσή του από την αίθουσα από την αστυνομία του Καπιτωλίου.

Πλάνα από την ακρόαση

Το «ημερολόγιο» του Φάουτσι

Η ακρόαση πραγματοποιήθηκε ενώ είχαν προηγηθεί νέες αποκαλύψεις εγγράφων και προσωπικών σημειώσεων του Φάουτσι από την περίοδο της πανδημίας.

Οι Ρεπουμπλικάνοι υποστηρίζουν ότι το υλικό δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο οι ιδιωτικές συζητήσεις και εκτιμήσεις επιστημόνων για την προέλευση του SARS-CoV-2 συμβάδιζαν με όσα παρουσιάζονταν δημοσίως.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις συζητήσεις των πρώτων εβδομάδων του 2020, όταν επιστήμονες εξέταζαν διάφορα σενάρια για την προέλευση του νέου κορωνοϊού, μεταξύ αυτών και το ενδεχόμενο εργαστηριακού ατυχήματος.

Ο Φάουτσι απορρίπτει ότι τα συγκεκριμένα στοιχεία αποδεικνύουν πως παραπλάνησε το κοινό ή το Κογκρέσο. Η πλευρά του υποστηρίζει ότι οι σημειώσεις καταγράφουν την επιστημονική αβεβαιότητα που επικρατούσε κατά τις πρώτες εβδομάδες μιας πρωτοφανούς υγειονομικής κρίσης.

Το ζήτημα της προέλευσης του SARS-CoV-2 εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο αντιπαράθεσης. Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν καταλήξει σε διαφορετικές εκτιμήσεις, ορισμένες εκ των οποίων θεωρούν πιθανότερη την εργαστηριακή προέλευση, αλλά με χαμηλό βαθμό βεβαιότητας.

Πιθανή διαδικασία για περιφρόνηση του Κογκρέσου

Μετά την άρνηση του Φάουτσι να απαντήσει στις ερωτήσεις, ο Πολ προανήγγειλε ψηφοφορία στην επιτροπή για ενδεχόμενη παραπομπή του για περιφρόνηση του Κογκρέσου.

Η υπόθεση περιπλέκεται περαιτέρω από την προληπτική χάρη που είχε χορηγήσει στον Φάουτσι ο Τζο Μπάιντεν τον Ιανουάριο του 2025. Ρεπουμπλικάνοι αμφισβητούν κατά πόσο ο Φάουτσι μπορεί να επικαλείται κίνδυνο αυτοενοχοποίησης για ενέργειες που καλύπτονται από τη χάρη, ενώ η πλευρά του υποστηρίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πιθανοί νομικοί κίνδυνοι.

Η αντιπαράθεση γύρω από τον Φάουτσι, έξι χρόνια μετά την έναρξη της πανδημίας, παραμένει ένα από τα πλέον πολωτικά κεφάλαια της αμερικανικής πολιτικής συζήτησης για την COVID-19.