H πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 επανέρχεται στο προσκήνιο, μετά τα πρόσφατα θετικά μηνύματα από την Ουάσιγκτον και τις δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ υπέρ της επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής Hürriyet, ο Τούρκος επιστήμονας και επιχειρηματίας Εργκούν Κιρλίκοβαλι, ο οποίος παρουσιάζεται ως προμηθευτής του προγράμματος F-35 στον τομέα των ειδικών απορροφητικών υλικών ραντάρ, εκτιμά ότι, εφόσον υπάρξει πολιτική συμφωνία, η διαδικασία επιστροφής της Τουρκίας θα είναι ιδιαίτερα σύνθετη και θα περιλαμβάνει νομικά, οικονομικά, τεχνικά και επιχειρησιακά στάδια.

Πρώτα οι κυρώσεις και η συμφωνία

Όπως αναφέρει, το πρώτο βήμα θα είναι η επίσημη ενημέρωση του αμερικανικού Κογκρέσου για την άρση των κυρώσεων κατά της Τουρκίας.

Στη συνέχεια θα πρέπει να επανενεργοποιηθεί η συμφωνία συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα, η οποία είχε τερματιστεί το 2021 μετά την αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.

Το οικονομικό σκέλος

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αφορά τη χρηματοδότηση.

Η Τουρκία είχε επενδύσει περίπου 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια στο πρόγραμμα πριν αποβληθεί το 2019, ενώ εκκρεμεί και το ζήτημα των εξόδων αποθήκευσης και συντήρησης των αεροσκαφών που παραμένουν στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Κιρλίκοβαλι υποστηρίζει ότι η Άγκυρα ενδέχεται να ζητήσει να συνυπολογιστούν και οι τόκοι για τα χρήματα που παρέμειναν δεσμευμένα επί επτά χρόνια, προτείνοντας να συμψηφιστούν με τα κόστη συντήρησης και αναβάθμισης των αεροσκαφών.

Έλεγχος από το Πεντάγωνο

Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, κρίσιμο βήμα θα αποτελέσει και η επανασύνδεση της τουρκικής αεροπορίας με το σύστημα υποστήριξης ODIN, το οποίο διαχειρίζεται την παγκόσμια εφοδιαστική και τεχνική υποστήριξη των F-35.

Για να γίνει αυτό, το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας θα πρέπει να πιστοποιήσει εκ νέου την κυβερνοασφάλεια των υποδομών της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας.

Τα έξι F-35 χρειάζονται εκτεταμένη συντήρηση

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατάσταση των έξι F-35 που είχαν κατασκευαστεί για την Τουρκία και παραμένουν στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με τον Κιρλίκοβαλι, τα αεροσκάφη δεν μπορούν να παραδοθούν άμεσα, καθώς βρίσκονται σε καθεστώς μακροχρόνιας αποθήκευσης ("deep sleep").

Πριν τεθούν ξανά σε επιχειρησιακή λειτουργία θα πρέπει να αντικατασταθούν καύσιμα, υδραυλικά υγρά και φίλτρα, να ελεγχθούν οι στεγανοποιήσεις, να επιθεωρηθεί η ειδική επίστρωση χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth coating), καθώς και να πραγματοποιηθεί πλήρης τεχνική επιθεώρηση.

Παράλληλα, θα αναβαθμιστούν τα ηλεκτρονικά συστήματα, οι υπολογιστές αποστολής, οι οθόνες του πιλοτηρίου και το λογισμικό, ώστε να ανταποκρίνονται στις σημερινές προδιαγραφές του προγράμματος.

Η διαδικασία συντήρησης εκτιμάται ότι θα διαρκέσει από έξι έως δώδεκα μήνες.

Εκπαίδευση των Τούρκων πιλότων

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών και των δοκιμαστικών πτήσεων από Αμερικανούς πιλότους, τα αεροσκάφη θα μπορούσαν να παραδοθούν σε Τούρκους χειριστές, οι οποίοι προηγουμένως θα πρέπει να ολοκληρώσουν πρόγραμμα επανεκπαίδευσης στην αεροπορική βάση Luke στην Αριζόνα.

Η Hürriyet σημειώνει ότι, ακόμη και αν ξεπεραστούν τα πολιτικά εμπόδια, η τεχνική διαδικασία επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 θα απαιτήσει σημαντικό χρόνο και συντονισμό μεταξύ των δύο χωρών.