Το ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού που δεν καλύπτεται από επαρκή κοινωνική προστασία υπερβαίνει το 70%, καταδεικνύει νέα έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ).
Σύμφωνα με την “Παγκόσμια Έκθεση για την Κοινωνική Προστασία 2014/15: Χτίζοντας την οικονομική ανάκαμψη, τη χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη και την κοινωνική δικαιοσύνη”, μόνο το 27% του παγκόσμιου πληθυσμού διαθέτει πρόσβαση σε ολοκληρωμένη κοινωνική ασφάλιση.
Η κοινωνική προστασία αποτελεί ένα βασικό εργαλείο πολιτικής για τη μείωση της φτώχειας και της ανισότητας, τονώνοντας παράλληλα την χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, τονίζει η ΔΟΕ.
“Το ζήτημα της κοινωνικής προστασίας καθίσταται ακόμη πιο επιτακτικό εν καιρώ οικονομικής αβεβαιότητας, χαμηλής ανάπτυξη και αυξημένων ανισοτήτων. Είναι επίσης ένα θέμα που η διεθνής κοινότητα πρέπει να θέσει ψηλά στην μετά το 2015 αναπτυξιακή της ατζέντα” υπογράμμισε η Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια της ΔΟΕ Σάντρα Πολάσκι.
Η κοινωνική ασφάλιση και η κρίση
Η πολύπλευρη λειτουργία που η κοινωνική προστασία έχει στις οικονομίες και τις κοινωνίες έγινε ιδιαίτερα εμφανής κατά τη διάρκεια της παγκόσμια χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης.
Κατά την πρώτη φάση της κρίσης (2008-09), τουλάχιστον 48 χώρες υψηλού και μεσαίου εισοδήματος εφάρμοσαν πακέτα τόνωσης της οικονομίας ύψους 2,4 τρισ. δολαρίων εκ των οποίων μόνο το 1/4 δαπανήθηκε για μέτρα κοινωνικής προστασίας. Η στήριξη αυτή λειτούργησε ως αυτόματος σταθεροποιητής που βοήθησε τις οικονομίες να ανακτήσουν την ισορροπία τους και προστάτευσε τους άνεργους και τους ευπαθείς από την οικονομική καταστροφή στις χώρες όπου επεκτάθηκε.
Ωστόσο, στη δεύτερη φάση της κρίσης, από το 2010 και μετά, πολλές κυβερνήσεις άλλαξαν πορεία και ξεκίνησαν πρόωρα τη δημοσιονομική εξυγίανση, παρά την επείγουσα ανάγκη για συνέχιση της στήριξης των ευάλωτων πληθυσμών και σταθεροποίηση της κατανάλωσης.
“Σε αντίθεση με τη δημόσια αντίληψη, τα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης δεν περιορίστηκαν στην Ευρώπη” αναφέρει η Διευθύντρια του Τμήματος Κοινωνικής Προστασίας της ΔΟΕ, Ιζαμπέλ Ορτίζ, σύμφωνα με την οποία 122 κυβερνήσεις μειώνουν τις δημόσιες δαπάνες το 2014, από τις οποίες οι 82 είναι αναπτυσσόμενες”.
Οι τελευταίες τάσεις δείχνουν ότι ένας αριθμός χωρών υψηλού εισοδήματος συρρικνώνουν τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης. Στην ΕΕ οι περικοπές στην κοινωνική προστασία έχουν ήδη οδηγήσει σε αύξηση της φτώχειας που τώρα επηρεάζει 123 εκατ. ανθρώπους ή 24% του πληθυσμού, εκ των οποίων πολλοί είναι παιδιά, γυναίκες και ηλικιωμένα άτομα ή άτομα με αναπηρίες.
Από την άλλη, πολλές χώρες μεσαίου εισοδήματος επεκτείνουν τα συστήματα κοινωνικής προστασίας, στηρίζοντας τα εισοδήματα των νοικοκυριών και ενισχύοντας έτσι την ανάπτυξη που καθοδηγείται από τη ζήτηση, χωρίς αποκλεισμούς. Η Κίνα, για παράδειγμα, είναι κοντά στην επίτευξη καθολικής συνταξιοδοτικής κάλυψης και έχει αυξήσει τον κατώτατο μισθό, όπως και η Βραζιλία, η οποία επίσης έχει επιταχύνει την επέκταση της κοινωνικής προστασίας.
Απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις
Η έκθεση της ΔΟΕ δείχνει ότι σε παγκόσμιο επίπεδο, οι κυβερνήσεις διανέμουν μόνο 0,4% του ΑΕΠ σε επιδόματα για το παιδί και την οικογένεια, με τις δαπάνες να κυμαίνονται μεταξύ 2,2% στην Δυτική Ευρώπη και 0,2% στην Αφρική και την Ασία/Ειρηνικό. Αυτές οι επενδύσεις θα πρέπει να αναβαθμιστούν, λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλοί από τους περίπου 18 χιλιάδες θανάτους παιδιών που σημειώνονται καθημερινά, θα μπορούσαν να αποφευχθούν με την κατάλληλη κοινωνική προστασία.
Οι δαπάνες για την κοινωνική προστασία των ατόμων που βρίσκονται σε εργάσιμη ηλικία, ποικίλουν μεταξύ των περιφερειών και κυμαίνονται από 0,5% στην Αφρική μέχρι 5,9% στην Δυτική Ευρώπη. Παγκοσμίως, μόνο 12% των ανέργων παίρνουν ανεργιακό επίδομα, 64% στην Δυτική Ευρώπη και λιγότερο από το 3% στην Μέση Ανατολή και την Αφρική.
Σε σχέση με τις συντάξεις γήρατος, σχεδόν οι μισοί (49%) από τους ανθρώπους που έχουν περάσει τη συντάξιμη ηλικία, δεν λαμβάνουν σύνταξη. Και πολλοί από αυτούς που λαμβάνουν, ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Σε τουλάχιστον 14 ευρωπαϊκές χώρες οι μελλοντικοί συνταξιούχοι θα λαμβάνουν χαμηλότερες συντάξεις.
Η έκθεση καταδεικνύει επίσης ότι περίπου 39% του παγκόσμιο πληθυσμού στερείται πρόσβασης σε σύστημα υγείας. Το ποσοστό υπερβαίνει το 90% σε χαμηλού εισοδήματος χώρες.
Μάλιστα η ΔΟΕ εκτιμά ότι υπάρχει μια παγκόσμια έλλειψη 10,3 εκατ. λειτουργών υγείας που απαιτούνται για τη διασφάλιση της παροχής ποιοτικών υπηρεσιών υγείας σε όσους έχουν ανάγκη.
“Είναι πλέον ζήτημα πολιτικής βούλησης για να γίνει πραγματικότητα. Η σύγχρονη κοινωνία μπορεί να αντέξει οικονομικά την παροχή κοινωνικής προστασίας”, επεσήμανε η Σάντρα Πολάσκι.
ΠΗΓΗ: ΚΥΠΕ
