Τα κράτη μέλη της ΕΕ που αρνούνται να εκτελέσουν ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης λόγω κινδύνου απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης στις φυλακές του κράτους έκδοσης δεν μπορούν να περιορίζονται στην άρνηση παράδοσης του εκζητουμένου, αλλά οφείλουν να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε η ποινή να εκτελεστεί στο δικό τους έδαφος, έκρινε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ).

Η απόφαση εκδόθηκε την Πέμπτη, έπειτα από προδικαστικά ερωτήματα του βελγικού Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου σχετικά με δύο υποθέσεις που αφορούσαν ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης τα οποία είχαν εκδοθεί από τις ρουμανικές και τις ελληνικές δικαστικές αρχές για την εκτέλεση ποινών φυλάκισης σε βάρος ενός Ρουμάνου και ενός Βέλγου υπηκόου, αμφότερων κατοίκων Βελγίου.

Τα βελγικά δικαστήρια αρνήθηκαν να εκτελέσουν τα εντάλματα, κρίνοντας ότι οι συνθήκες κράτησης στη Ρουμανία και την Ελλάδα ενδέχεται να εκθέσουν τους εκζητούμενους σε κίνδυνο απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, κατά παράβαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων που προστατεύονται από το δίκαιο της Ένωσης.

Το ΔΕΕ υπογράμμισε ότι η άρνηση εκτέλεσης ενός ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης δεν μπορεί να οδηγεί σε ατιμωρησία των καταδικασθέντων και η δικαστική αρχή του κράτους που αρνείται την παράδοση υποχρεούται να αξιοποιήσει τα διαθέσιμα μέσα δικαστικής συνεργασίας της ΕΕ για την αναγνώριση και εκτέλεση ποινικών αποφάσεων, προκειμένου οι ποινές να εκτιθούν στο έδαφός του.

Οι εθνικές αρχές σύμφωνα με το ΔΕΕ πρέπει να επιδιώκουν ενεργά την αποτροπή της ατιμωρησίας και να αναπτύσσουν ουσιαστικό διάλογο με τις δικαστικές αρχές του κράτους που εξέδωσε το ένταλμα.

Στο πλαίσιο αυτό, το κράτος εκτέλεσης οφείλει να ζητήσει με δική του πρωτοβουλία από το κράτος έκδοσης την καταδικαστική απόφαση που αποτέλεσε τη βάση για την έκδοση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης και να εξετάσει τις διαδικασίες που επιτρέπουν την αναγνώριση και εκτέλεση της ποινής στο δικό του έδαφος.

Το Δικαστήριο επισήμανε ότι το δημόσιο συμφέρον επιβάλλει την πραγματική εκτέλεση των ποινών και όχι τη δημιουργία καταστάσεων όπου οι καταδικασθέντες αποφεύγουν την έκτιση της ποινής τους λόγω δυσλειτουργιών ή εμποδίων στη διασυνοριακή δικαστική συνεργασία.

Παράλληλα, το ΔΕΕ διευκρίνισε ότι, μολονότι η μεταφορά της εκτέλεσης μιας στερητικής της ελευθερίας ποινής σε άλλο κράτος μέλος απαιτεί κατά κανόνα τη συναίνεση του καταδικασθέντος, η προϋπόθεση αυτή δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις. Ειδικότερα, η συναίνεση μπορεί να παρακαμφθεί όταν αποδεικνύεται ότι ο ενδιαφερόμενος εγκατέλειψε το κράτος στο οποίο καταδικάστηκε με σκοπό να αποφύγει την εκτέλεση της ποινής.

Με την απόφαση αυτή, το ΔΕΕ ενισχύει την υποχρέωση των κρατών μελών να συνδυάζουν την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των κρατουμένων με την αποτελεσματική καταπολέμηση της ατιμωρησίας, διασφαλίζοντας παράλληλα την εύρυθμη λειτουργία του μηχανισμού του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης σε ολόκληρη την ΕΕ.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Διαβάστε επίσης: Κροατία: Τέσσερις νεκροί από συντριβή μικρού αεροσκάφους