Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Τρίτη νέο Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προστασία της χαλυβουργίας από τις επιπτώσεις της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, ο οποίος θα αντικαταστήσει τα υφιστάμενα μέτρα που λήγουν στις 30 Ιουνίου 2026.
Η απόφαση εγκρίθηκε με 606 ψήφους υπέρ, 16 κατά και 39 αποχές, επί του νομοθετικού κειμένου που είχε ήδη συμφωνηθεί σε επίπεδο διαπραγματεύσεων μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να διασφαλίσει τη συνέχιση της προστασίας της χαλυβουργίας της από τις επιπτώσεις της διεθνούς υπερπαραγωγής, η οποία ασκεί πίεση στις τιμές και στον όγκο των εισαγωγών. Ο Κανονισμός προβλέπει ότι οι αδασμολόγητες εισαγωγές χάλυβα περιορίζονται σε 18,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως, ποσότητα μειωμένη κατά 47% σε σχέση με τις ποσοστώσεις του 2024.
Παράλληλα, προβλέπεται η εφαρμογή τελωνειακού δασμού 50% για εισαγωγές που υπερβαίνουν τις ποσοστώσεις, καθώς και για προϊόντα χάλυβα που δεν εμπίπτουν στο καθεστώς ποσοστώσεων. Το προηγούμενο ποσοστό δασμού ανερχόταν στο 25%. Στο πλαίσιο της εφαρμογής των νέων κανόνων, προβλέπεται επίσης ότι θα λαμβάνεται υπόψη η ειδική κατάσταση της Ουκρανίας ως υποψήφιας χώρας, με αναφορά σε ζητήματα ασφάλειας κατά την κατανομή των ποσοστώσεων.
Ο Κανονισμός εισάγει επίσης ρυθμίσεις για τη βελτίωση της ιχνηλασιμότητας του χάλυβα. Συγκεκριμένα, ορίζεται ότι η προέλευση του προϊόντος καθορίζεται από τον τόπο πρώτης τήξης και χύτευσης, με στόχο τον περιορισμό πρακτικών καταστρατήγησης, όπως η ελάχιστη μεταποίηση σε τρίτες χώρες πριν από την εισαγωγή στην ΕΕ. Η Κομισιόν θα λαμβάνει υπόψη την προέλευση του χάλυβα κατά την κατανομή των ετήσιων ποσοστώσεων.
Παράλληλα, δίνεται στην Κομισιόν η δυνατότητα έκδοσης κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων για την τροποποίηση των ποσοστώσεων, με την προϋπόθεση ότι η συνολική τους αξία θα κυμαίνεται μεταξύ 14,4 και 22,2 εκατομμυρίων τόνων.
Η Κομισιόν καλείται να λαμβάνει υπόψη σειρά παραγόντων, όπως η εξέλιξη της ζήτησης, οι μεταβολές στα μερίδια αγοράς των εισαγωγών, οι παγκόσμιες συνθήκες πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, η πορεία απανθρακοποίησης του ευρωπαϊκού τομέα χάλυβα, οι εμπορικές πολιτικές τρίτων χωρών και ζητήματα διαθεσιμότητας πρώτων υλών. Περιλαμβάνονται επίσης παράμετροι που σχετίζονται με την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας, καθώς και φαινόμενα αδικαιολόγητου παραγκωνισμού εντός των ποσοστώσεων.
Ο Κανονισμός προβλέπει επίσης τη δημιουργία διαδικτυακού σημείου επαφής από την Κομισιόν, μέσω του οποίου οικονομικοί φορείς της Ένωσης θα μπορούν να ζητούν πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του πλαισίου.
Επιπλέον, καθορίζονται χρονοδιαγράμματα για την αξιολόγηση του πεδίου εφαρμογής του Κανονισμού. Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, η Κομισιόν θα εξετάσει την ανάγκη τροποποίησης των καλυπτόμενων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένης πιθανής ένταξης πρόσθετων κατηγοριών προϊόντων που περιέχουν χάλυβα.
Η εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Κάριν Κάρλσμπρο, ανέφερε ότι η Ευρώπη χρειάζεται μία ισχυρή και ανταγωνιστική χαλυβουργία βασισμένη στο εμπόριο, την καινοτομία και τον θεμιτό ανταγωνισμό. Παράλληλα σημείωσε τη σημασία της αντιμετώπισης των επιπτώσεων της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας και αναφέρθηκε στην ανάγκη να μην επεκταθούν εξαιρέσεις που αφορούν ρωσικά προϊόντα, καθώς και στη διαχείριση της θέσης της Ουκρανίας στο νέο πλαίσιο.
Μετά την έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Κανονισμός αναμένεται να εξεταστεί από το Συμβούλιο για την τελική του υιοθέτηση. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2026.
Πηγή: ΚΥΠΕ
