Λίγες ώρες πριν από την επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα για τη συνεδρίαση του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, ο Χακάν Φιντάν με λόγο αιχμηρό απέναντι στην Αθήνα, προδικάζει το αποτέλεσμα της συνάντησης, εκφράζοντας επιφυλάξεις για το αποτέλεσμα των συνομιλιών κορυφής μεταξύ Μητσοτάκη-Ερντογάν.
Αναγνωρίζει θετικές προθέσεις στην Αθήνα, αλλά παράλληλα και εσωτερικά πολιτικά εμπόδια, φωτογραφίζοντας για άλλη μια φορά τον υπουργό Άμυνας, Νίκο Δένδια.
Αξιολογώντας την επικαιρότητα στο CNN Türk, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, αναφέρθηκε εκτενώς στις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα, λίγο πριν από την άφιξη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα, δίνοντας έμφαση τόσο στις δυνατότητες συνεργασίας όσο και στους πολιτικούς περιορισμούς που –κατά την Άγκυρα– εξακολουθούν να βαραίνουν τη διαδικασία.
Τελωνειακή ένωση: οικονομικό συμφέρον με πολιτικά μπλόκα
Σε μια αποτίμηση με καθαρά οικονομικούς όρους, ο Χακάν Φιντάν υπογράμμισε τη σημασία της επικαιροποίησης της τελωνειακής ένωσης με την ΕΕ, υπογραμμίζοντας ότι το εμπόριο Τουρκίας–Ευρώπης βρίσκεται ήδη σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, αλλά εμποδίζεται πολιτικά.
«Αυτή τη στιγμή έχουμε εμπόριο περίπου 230 δισεκατομμυρίων δολαρίων με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι προς όφελος και των δύο πλευρών. Τώρα, εφόσον υπάρξει μια υγιής επικαιροποίηση, το μέγεθος αυτό θα μπορούσε να διπλασιαστεί. Αυτό είναι τόσο υπέρ της Ευρώπης όσο και της Τουρκίας, ειδικά σε ένα περιβάλλον, όπου βιώνονται συρρικνώσεις και περιορισμοί στην αγορά, αυτό είναι υπέρ και των δύο πλευρών. Τώρα η συντριπτική πλειοψηφία στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι υπέρ αυτού.
Αλλά όπως είπα, είναι ένας χώρος όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται με ομοφωνία και δεν το θέλουν και το εμποδίζουν, ειδικά η ελληνοκυπριακή πλευρά. Το τι είδους μεθόδους θα αναπτύξουν οι Ευρωπαίοι στο εσωτερικό τους για να το ξεπεράσουν αυτό, θα το δούμε», δήλωσε ο Χακάν Φιντάν, προαναγγέλλοντας ότι το θέμα αυτό θα τεθεί από τον Τούρκο πρόεδρο και στον Κυριάκο Μητσοτάκη την Τετάρτη.
«Ο πρόεδρός μας θα το θέσει οπωσδήποτε, μεταξύ άλλων θεμάτων», όπως είπε.
Προθέσεις στην Αθήνα, εμπόδια στο εσωτερικό
Σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της συνέντευξης, ο Τούρκος ΥΠΕΞ αναγνώρισε ρητά τη βούληση της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας για πρόοδο, σπεύδοντας όμως να τη διαχωρίσει από τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες.
«Εγώ πιστεύω ειλικρινά ότι τόσο ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης, όσο και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχουν την πρόθεση και την ικανότητα να λύσουν αυτό το πρόβλημα, δηλαδή να πάνε το θέμα ακόμα παραπέρα, αλλά...».
Και συμπληρώνοντας, μετά την επισήμανση του δημοσιογράφου για τον ρόλο του Νίκου Δένδια:
«Υπάρχει κι αυτός, υπάρχει και το ακροατήριο, στο οποίο απευθύνεται, υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι εκτός από αυτόν, οπότε αυτό το πολιτικό περιβάλλον και ο πολιτικός ανταγωνισμός, δυστυχώς, δεν δημιουργούν ένα περιβάλλον που να ευνοεί την επίλυση τέτοιων στρατηγικών προβλημάτων στην ελληνική πολιτική.
Δηλαδή οι ηγέτες, που έρχονται, βρίσκονται διαρκώς αντιμέτωποι με ένα δίλημμα: από τη μία, την επίλυση αυτού του ιστορικού προβλήματος και, από την άλλη, την καταβολή ενός πολιτικού τιμήματος».
Ηγεσία και πολιτικό κόστος
Ο Φιντάν δεν παρέλειψε να δώσει και μια πιο γενική διάσταση στην ευθύνη της κάθε γενιάς πολιτικών, επιχειρώντας να μεταφέρει το βάρος από το παρόν στο μέλλον.
«Σίγουρα... Και εμείς, ως κυβερνώντες σε κάθε γενιά, αυτό που στην πραγματικότητα οφείλουμε να κάνουμε είναι να προετοιμάζουμε το έδαφος για τον επόμενο ηγέτη, ώστε να μπορέσει να δώσει αυτή την απάντηση πιο εύκολα, μέσα από έργο πιο δημιουργικό, πιο θετικό και πιο προοδευτικό».
«Έχουμε προτείνει λύσεις στην Ελλάδα...»
Η Άγκυρα, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει ήδη καταθέσει προτάσεις, τις οποίες θεωρεί ένδειξη πολιτικής πρόθεσης και όχι τακτικού ελιγμού. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών δεν αναφέρθηκε, ωστόσο, τί είδους προτάσεις έχει κάνει η Άγκυρα στην Αθήνα.
«Εμείς τους έχουμε παρουσιάσει πολύ δημιουργικές λύσεις για το θέμα αυτό και μιλάμε μαζί τους στις άτυπες συνόδους, αυτό στην πραγματικότητα είναι και μια δήλωση προθέσεων».
Βίζα και ΕΕ: το ανοιχτό αγκάθι
Τέλος, ο Τούρκος ΥΠΕΞ επανέφερε το χρόνιο ζήτημα της βίζας, υπογραμμίζοντας ότι η Τουρκία αντιμετωπίζεται άνισα σε σχέση με άλλες υποψήφιες χώρες, ρίχνοντας την ευθύνη στη Λευκωσία.
«Αυτό είναι ένα από τα θέματα, για τα οποία μιλάμε περισσότερο. Δηλαδή, η μόνιμη λύση σε αυτό το πρόβλημα είναι η εξάλειψη του προβλήματος που σχετίζεται με την απελευθέρωση των θεωρήσεων. Όπως γνωρίζετε, αυτό είναι ένα από τα στάδια των διαδικασιών με τις υποψήφιες χώρες της ΕΕ. Η απελευθέρωση της βίζας παρέχεται πριν από την πλήρη ένταξη. Αυτό εξασφαλίστηκε σε όλες τις άλλες χώρες εκτός από εμάς. Στην περίπτωσή μας, αυτό ήταν ένα ζήτημα που δεν μπορούσε να ξεπεραστεί μετά το πάγωμα της διαδικασίας το 2019. Τώρα κάναμε μερικά πράγματα, πρώτον, το θέσαμε ξανά στην ατζέντα της συζήτησης».
Και καταλήγοντας με σαφή αιχμή:
«Θα βελτιώσουμε τη θέση μας, αξιοποιώντας το καθεστώς της υποψήφιας χώρας, και θα διαχειριστούμε τους έναν-δύο αντιτιθέμενους που υπάρχουν στο εσωτερικό, ιδίως στο ελληνοκυπριακό τμήμα της Κύπρου, ενδεχομένως με διαφορετικές λύσεις».
