Μετά από διαπραγματεύσεις 16 ωρών, η Ελληνική Προεδρία, ως εκπρόσωπος των κρατών μελών, η Κομισιόν και η Ευρωβουλή κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία για την ευρωπαϊκή τραπεζική ενοποίηση, η οποία θα οριστικοποιηθεί στις 15 Απριλίου με την έγκριση της από την ολομέλεια των ευρωβουλευτών.

Στη διαπραγμάτευση έλαβαν μέρος ο υπουργός οικονομικών της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας, ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντέισελμπλουμ, ο επίτροπος Μισέλ Μπαρνιέ, ενώ την Ευρωβουλή εκπροσώπησαν έξι ευρωβουλευτές προερχόμενοι από τις πολιτικές ομάδες του Σώματος.

Κερδισμένοι και χαμένοι δεν υπάρχουν από τη σημερινή απόφαση, γιατί όλοι έκαναν υποχωρήσεις για να βρεθεί ο κοινός τόπος. Το βέβαιο είναι ότι η τραπεζική ενοποίηση θα μπορέσει να λειτουργήσει γιατί η κατ΄ αρχήν απόφαση που έλαβαν τα κράτη μέλη τον περασμένο Δεκέμβριο και απέρριψε η Ευρωβουλή δεν ήταν λειτουργική.

Με το συμβιβασμό που επιτεύχθηκε, τα χρήματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου διάσωσης τραπεζών θα συγκεντρωθούν νωρίτερα μέσω των εισφορών των τραπεζών, ενώ θα γίνουν κοινός «κουμπαράς», κάτι που διευκολύνει τις χώρες με μικρότερες τράπεζες και δημοσιονομική στενότητα, όπως η Κύπρος και η Ελλάδα.

Σημαντική είναι επίσης η συμφωνία λήψη απόφασης εξυγίανσης μιας τράπεζας σε περίπου 48 ώρες, δηλαδή το διάστημα που μεσολαβεί από το κλείσιμο του αμερικανικού χρηματιστηρίου την Παρασκευή το βράδυ μέχρι το άνοιγμα των ασιατικών αγορών τη Δευτέρα το πρωί.

Οι βασικοί άξονες της σημερινής συμφωνίας είναι οι εξής:

-Ενιαίος Μηχανισμός Εξυγίανσης: Θα επεμβαίνει όταν διαπιστώνεται πρόβλημα σε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα. Θα αποτελείται από ένα Συμβούλιο Εξυγίανσης τραπεζών, ενώ θα έχει και μια ολομέλεια με εκπροσώπους των κρατών μελών. Την απόφαση για την εξυγίανση θα λαμβάνει κατά κανόνα ο επόπτης της ΕΚΤ, στη συνέχεια το ΔΣ του Συμβούλιου Εξυγίανσης θα προετοιμάζει τη διαδικασία εξυγίανσης και η Κομισιόν θα την επικυρώνει.

-Ευρωπαϊκό Ταμείο Εξυγίανσης: Το ταμείο θα προικοδοτηθεί με εισφορές των τραπεζών ανάλογα με το μέγεθός τους. Η προικοδότησή του θα φτάσει τα 55 δισ. ευρώ και θα γίνει σταδιακά σε 8 χρόνια. Η Ευρωβουλή απέσπασε σημαντικές υποχωρήσεις από τα κράτη μέλη, αφού η αρχική απόφαση προέβλεπε εθνικά χαρτοφυλάκια εντός του ταμείου, όπου οι τράπεζες κάθε χώρας θα είχαν δικό τους «κουμπαρά» και η αμοιβαιοποίηση θα γίνονταν σταδιακά σε 10 χρόνια. Με τη συμβιβαστική λύση που βρέθηκε ο «κουμπαράς» γίνεται κοινός για το 40% των εισφορών τον πρώτο χρόνο, θα αυξηθεί στο 60% το δεύτερο και τα επόμενα έξι χρόνια θα φτάσει σταδιακά στο 100%. Επιπλέον, το  ταμείο θα μπορεί να δανείζεται και από τις αγορές στη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου και μέχρι να συγκεντρωθούν τα 55 δισ. ευρώ, φυσικά εφ’ όσον αυτό κριθεί αναγκαίο.

-Έναρξη διαδικασίας διάσωσης: Από το 2016 όταν μια τράπεζα τίθεται σε καθεστώς εξυγίανσης, πρώτοι θα συνεισφέρουν οι μέτοχοι της τράπεζας, ενώ θα ακολουθούν οι πιστωτές. Οι μεγάλοι καταθέτες θα συνεισφέρουν, αλλά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πέτυχε μια ιδιαίτερη μεταχείριση για τα φυσικά πρόσωπα και τις ΜΜΕ, ώστε σε πολλές περιπτώσεις η συνεισφορά τους να έπεται αυτής των εθνικών και του ευρωπαϊκού ταμείου εξυγίανσης, αλλά και των εθνικών ταμείων εγγύησης των καταθέσεων. Από το «κούρεμα» εξαιρούνται: 1) οι εγγυημένες από την κοινοτική νομοθεσία καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ, 2) οι εξασφαλισμένες υποχρεώσεις, 3) υποχρεώσεις με αρχική διάρκεια μικρότερη του ενός μηνός, υποχρεώσεις: α) σε εργαζόμενους όσον αφορά δεδουλευμένο μισθό, συνταξιοδοτικά δικαιώματα ή άλλες σταθερές αποδοχές, εκτός από μεταβλητές αποδοχές οποιασδήποτε μορφής, β) σε εμπορικό πιστωτή ή προμηθευτή, σε σχέση με την παροχή στο ίδρυμα αγαθών και υπηρεσιών απαραίτητων για την καθημερινή λειτουργία του, όπως είναι οι υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών, οι υπηρεσίες κοινής ωφελείας και η ενοικίαση, η συντήρηση και η φροντίδα των χώρων, γ) σε φορολογικές Αρχές και Αρχές κοινωνικής ασφάλισης, εφόσον οι υποχρεώσεις αυτές είναι προνομιούχες σύμφωνα με το ισχύον πτωχευτικό δίκαιο.

Ικανοποίηση για την "τεράστια επιτυχία"

«Η συμφωνία αυτή μας επιτρέπει να συμπληρώσουμε την αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής τραπεζικής ενοποίησης θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη και στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και θα επιτρέψει την αποκατάσταση της ροής της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία», δήλωσε ο Πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο.

Η συμφωνία για την τραπεζική ενοποίηση αποτελεί μέσο για την καταπολέμηση της οικονομικής κρίσης και του χρηματοπιστωτικού κερματισμού που αποτέλεσαν εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη, ανέφερε από την πλευρά του ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Χέρμαν Βαν Ρόμπει, ενώ ο Πρόεδρος της Ευρωβουλής μίλησε για «τεράστια επιτυχία για την Ευρώπη».

Ο Γερμανός Υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε εξέφρασε ικανοποίηση για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε το απόγευμα στην ΕΕ σε σχέση με την Τραπεζική Ένωση, σημειώνοντας ότι η συμφωνία ικανοποιεί τα γερμανικά αιτήματα για καλύτερο έλεγχο της χρηματοδότησης των υπό εκκαθάριση τραπεζών και για ελαχιστοποίηση των κινδύνων για τους φορολογούμενους.

Η συμφωνία που επιτεύχθηκε στην ΕΕ, σύμφωνα με το Reuters, τερμάτισε τη διαφωνία επί του θέματος μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των χωρών της Ευρωζώνης και έχει ως στόχο να αποκατασαποκατασταθεί η εμπιστοσύνη της μιας τράπεζας προς την άλλη και να ενισχυθεί ο δανεισμός σε όλη την Ευρωζώνη.

Ο κ. Σόιμπλε χαιρέτισε αυτό που αποκάλεσε «σαφή συμμετοχή των ιδιωτών πιστωτών από την αρχή". Ανέφερε επίσης ότι σημαντικό είναι και το ότι «αποκλείεται η αμοιβαία ευθύνη των συμμετεχόντων κρατών μελών» και εξέφρασε την ανάγκη να ολοκληρωθεί  σύντομα το σχετικό κείμενο.