Σε μια ομιλία με έντονο πολιτικό συμβολισμό, με φόντο την Ακρόπολη και τον Παρθενώνα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επιχείρησε να παρουσιάσει το περίγραμμα μιας νέας αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει τη συνέχεια του κινήματος MAGA μετά την αποχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ από την προεδρία.

Σύμφωνα με ανάλυση του Στίβεν Κόλινσον στο CNN, η ομιλία του Ρούμπιο στην Πνύκα, την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, δεν περιορίστηκε στην παρουσίαση των προτεραιοτήτων της αμερικανικής διπλωματίας. Αντιθέτως, ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια να τοποθετηθεί ο ίδιος ως πολιτικός κληρονόμος, αλλά και ενδεχόμενος αναμορφωτής, του κινήματος «Πρώτα η Αμερική», ενόψει των μελλοντικών προεδρικών αναμετρήσεων.

Η αρχαία Ελλάδα και το μέλλον της Δύσης

Ο Ρούμπιο παρουσίασε τον δυτικό πολιτισμό ως μια ιστορική συνέχεια που ξεκινά από την αρχαία Ελλάδα και φτάνει μέχρι τις σύγχρονες Ηνωμένες Πολιτείες. Αναφέρθηκε στις αξίες της ατομικότητας, της φιλοδοξίας, της εξερεύνησης, της εφευρετικότητας, αλλά και του καθήκοντος και του ηρωισμού.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Δύση κινδυνεύει με παρακμή, εάν συνεχίσει να απολογείται για τα ιστορικά της επιτεύγματα και να αντιμετωπίζει με αμηχανία το παρελθόν της.

«Υπό τον Πρόεδρο Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάνει την επιλογή τους. Επιλέγουμε την απροκάλυπτη επιδίωξη της εθνικής ισχύος», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Διαβάστε επίσης:  Ρούμπιο: Αδιανόητο το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής σύγκρουσης-Τι είπε για GSI

Μια εξωτερική πολιτική που συνδυάζει Ρίγκαν, Νίξον και Τραμπ

Κατά την ανάλυση του CNN, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών φαίνεται να επιχειρεί τη σύνθεση τριών διαφορετικών σχολών της ρεπουμπλικανικής εξωτερικής πολιτικής: του δυναμικού διεθνισμού του Ρόναλντ Ρίγκαν, του πολιτικού ρεαλισμού του Ρίτσαρντ Νίξον και του εθνικισμού του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος στηρίζεται στην άσκηση πίεσης για την εξασφάλιση συγκεκριμένων ανταλλαγμάτων.

Η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση μιας μετα-τραμπικής εξωτερικής πολιτικής, στην οποία η αμερικανική κυριαρχία και η εθνική ισχύς θα παραμείνουν κυρίαρχες, χωρίς όμως να αποκλείεται η αποκατάσταση των παραδοσιακών συμμαχιών της Ουάσιγκτον.

«Πρέπει να ανοικοδομήσουμε τους θεσμούς και τις συμμαχίες μας», δήλωσε ο Ρούμπιο, αναφερόμενος στην ανάγκη αντιμετώπισης του ανταγωνισμού μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και των νέων απειλών ασφαλείας.

Το μήνυμα προς την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο μήνυμα του Ρούμπιο προς τους Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ.

Η Ουάσιγκτον, σύμφωνα με την προσέγγιση που παρουσίασε, αναμένει πλέον από τις συμμαχίες της να προσφέρουν ουσιαστική στρατιωτική ισχύ και να συμβάλλουν έμπρακτα στην προώθηση των αμερικανικών στρατηγικών συμφερόντων.

Το CNN εκτιμά ότι η συγκεκριμένη τοποθέτηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ένας μελλοντικός Ρεπουμπλικανός πρόεδρος να επιδιώξει την ανανέωση των διατλαντικών σχέσεων, αντί να συνεχίσει τη συγκρουσιακή προσέγγιση του Τραμπ.

Ωστόσο, ο Ρούμπιο υιοθέτησε παράλληλα την κριτική της σημερινής αμερικανικής κυβέρνησης προς την Ευρώπη για τη μαζική μετανάστευση, την υποχώρηση της εθνικής κυριαρχίας και την προτεραιότητα που αποδίδεται στη διεθνή συνεργασία έναντι των εθνικών συμφερόντων.

Οι αντιφάσεις της ομιλίας

Ο αρθρογράφος του CNN εντοπίζει σημαντικές αντιφάσεις στην επιχειρηματολογία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.

Από τη μία πλευρά, ο Ρούμπιο ζητεί την ανασυγκρότηση των δυτικών συμμαχιών. Από την άλλη, υιοθετεί μια αντίληψη περί εθνικής κυριαρχίας που παραγνωρίζει, σύμφωνα με τον αναλυτή, τους ιστορικούς λόγους για τους οποίους τα ευρωπαϊκά κράτη επέλεξαν να περιορίσουν τον ανταγωνιστικό εθνικισμό μέσω κοινών πολιτικών και οικονομικών θεσμών.

Επιπλέον, η εξιδανίκευση της αρχαίας ελληνικής δημοκρατίας ως θεμελίου του αμερικανικού πολιτικού συστήματος παραλείπει τις επιφυλάξεις των ιδρυτών των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην άμεση δημοκρατία, την οποία θεωρούσαν ευάλωτη στον δημαγωγικό λόγο και στις πολιτικές αντιπαραθέσεις.

Η ανάλυση επισημαίνει ακόμη ότι, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ παρουσιάζει την Ευρώπη ως έναν πολιτισμό σε κρίση, πολλοί Ευρωπαίοι θεωρούν ότι η ίδια η σημερινή αμερικανική ηγεσία υπονομεύει τις δυτικές δημοκρατικές αξίες.

Το βλέμμα στις προεδρικές εκλογές του 2028

Πέρα από το περιεχόμενο της ομιλίας, το CNN αποδίδει ιδιαίτερη σημασία και στην πολιτική σκηνοθεσία της εμφάνισης του Ρούμπιο.

Η επιλογή της Πνύκας και της Ακρόπολης ως φόντου, σε συνδυασμό με τον ιστορικό και ιδεολογικό χαρακτήρα της ομιλίας, παραπέμπει περισσότερο σε εμφάνιση πολιτικού με προεδρικές φιλοδοξίες παρά σε μια συνηθισμένη διπλωματική παρέμβαση.

Ο Κόλινσον συγκρίνει μάλιστα την εικόνα του Ρούμπιο με την ομιλία που είχε πραγματοποιήσει ο τότε γερουσιαστής Μπαράκ Ομπάμα στο Αμμάν της Ιορδανίας το 2008.

Παρά το γεγονός ότι ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θεωρείται σήμερα ο επικρατέστερος πιθανός διάδοχος του Τραμπ στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, η εμφάνιση του Ρούμπιο αναμένεται να αναζωπυρώσει τη συζήτηση για ενδεχόμενη υποψηφιότητά του το 2028 ή το 2032.

Το συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι ο Ρούμπιο δεν επιδιώκει απλώς να υπερασπιστεί την εξωτερική πολιτική της σημερινής κυβέρνησης. Επιχειρεί να διαμορφώσει μια πολιτική παρακαταθήκη που θα μπορούσε να του επιτρέψει να διεκδικήσει ηγετικό ρόλο στην επόμενη εποχή του αμερικανικού συντηρητισμού.