Ερωτήματα γύρω από την ιδιοκτησιακή δομή νέου εργοστασίου παραγωγής ισραηλινής τεχνολογίας drones στη Σερβία εγείρει έρευνα του φιλοτουρκικού Middle East Eye, καθώς τα επίσημα εταιρικά μητρώα εμφανίζουν διαφορετική εικόνα από εκείνη που είχε αρχικά παρουσιαστεί για τη συνεργασία σερβικών και ισραηλινών εταιρειών.

Το εργοστάσιο εγκαινιάστηκε την περασμένη εβδομάδα από τον Πρόεδρο της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος ανακοίνωσε ότι drones παράγονται πλέον στη χώρα και έκανε λόγο για σχέδια δημιουργίας τουλάχιστον τριών ακόμη εργοστασίων με Ισραηλινούς εταίρους.

Τι δείχνουν τα εταιρικά μητρώα

Οι πρώτες πληροφορίες για το εγχείρημα έκαναν λόγο για συνεργασία της κρατικής σερβικής αμυντικής εταιρείας Yugoimport-SDPR με την ισραηλινή Elbit Systems και για κοινή εταιρεία με ποσοστά 51%-49%. Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η συγκεκριμένη δομή δεν εμφανίζεται στα σημερινά εταιρικά μητρώα.

Ως ιδιοκτήτης του εργοστασίου εμφανίζεται η SDS Technologies, εταιρεία που ιδρύθηκε στη Σερβία τον Απρίλιο του 2025 με την ονομασία Cupa Enterprises. Ιδιοκτήτης της είναι βρετανική εταιρεία που μέχρι πρόσφατα ονομαζόταν Cupa Limited και στις 21 Σεπτεμβρίου μετονομάστηκε σε Liberty Blue International Ltd.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το Middle East Eye, στα μέσα Σεπτεμβρίου στο διοικητικό συμβούλιο της SDS Technologies εμφανίζονταν η Ελληνίδα Μαρία Καρδαμάκη, ο Ισραηλινός δικηγόρος Zion Amir, ο οποίος έχει εκπροσωπήσει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, και ο George Antoine Elghossain, Αμερικανός με λιβανέζικες ρίζες.

Ελληνική παρουσία στη βρετανική εταιρεία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ιδιοκτησιακή εικόνα της Liberty Blue International. Μοναδικός ενεργός διευθυντής της εμφανίζεται ο Πολυχρόνης Τσιανάκας, με καταχωρημένη διεύθυνση στο Λονδίνο, ενώ ο επίσης Έλληνας υπήκοος Αθανάσιος Ράμμος αποχώρησε από τη θέση του διευθυντή τον Ιούλιο.

Παρά την αποχώρησή του, σύμφωνα με τα στοιχεία του βρετανικού Companies House που επικαλείται το δημοσίευμα, ο Ράμμος εξακολουθεί να ελέγχει το 75% της Liberty Blue International.

Την ίδια στιγμή, ούτε η Yugoimport-SDPR ούτε η Elbit Systems εμφανίζονται στα σερβικά ή βρετανικά εταιρικά στοιχεία που εξετάστηκαν, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για τον ακριβή ρόλο τους στο επιχειρηματικό σχήμα. Η Elbit δεν είχε απαντήσει στα σχετικά ερωτήματα του Middle East Eye μέχρι τη δημοσίευση της έρευνας.

Η παρουσία της Elbit στα εγκαίνια

Παρά την απουσία της από την καταγεγραμμένη ιδιοκτησιακή δομή, υψηλόβαθμα στελέχη της Elbit Systems ήταν παρόντα στα εγκαίνια. Μεταξύ αυτών ήταν ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος διεθνούς μάρκετινγκ και επιχειρηματικής ανάπτυξης της εταιρείας Ran Kril, καθώς και η πρέσβειρα του Ισραήλ στη Σερβία Avivit Bar-Ilan.

Η Σερβία έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές συμφωνίες με την Elbit. Το 2025 υπέγραψε συμφωνία ύψους 335 εκατ. δολαρίων για την αγορά, μεταξύ άλλων, συστημάτων πυροβολικού PULS και μη επανδρωμένων αεροσκαφών Hermes 900.

Το Ισραήλ επεκτείνει την αμυντική παραγωγή στα Βαλκάνια

Η κίνηση στη Σερβία εντάσσεται σε μια ευρύτερη επέκταση της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας στην Ευρώπη. Η Elbit έχει προχωρήσει σε συμφωνίες για drones και σχολή πτήσεων στην Αλβανία, ενώ διατηρεί ήδη παραγωγικές εγκαταστάσεις στη Ρουμανία.

Η τάση αυτή δείχνει μια μετάβαση από την απλή εξαγωγή ισραηλινών οπλικών συστημάτων στην τοπική παραγωγή και τη δημιουργία συνεργασιών με τις αμυντικές βιομηχανίες ευρωπαϊκών κρατών. Σύμφωνα με ειδικούς που επικαλείται το δημοσίευμα, η τοπική παραγωγή επιτρέπει στις ισραηλινές εταιρείες να ενσωματώνονται βαθύτερα στις εθνικές αμυντικές υποδομές των χωρών όπου δραστηριοποιούνται.