Ο Γιώργος Μαζωνάκης έφυγε από τη ζωή το απόγευμα της Τετάρτης 9 Σεπτεμβρίου, σε ηλικία 54 ετών, έπειτα από καρδιακή ανακοπή. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, ο τραγουδιστής είχε μεταβεί νωρίτερα σε ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι, όπου επρόκειτο να υποβληθεί σε πλασμαφαίρεση.
Σύμφωνα με το ιατρικό ανακοινωθέν του νοσοκομείου «Ελπίς», ο Γιώργος Μαζωνάκης διακομίστηκε στις 16:45 με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ χωρίς αυτόματη αναπνοή και χωρίς σφυγμό. Παρά την καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση, δεν κατέστη δυνατή η επαναφορά του και ως επίσημη ώρα θανάτου αναφέρεται η 17:40.
Οι ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες σημειώθηκε η ανακοπή βρίσκονται υπό διερεύνηση. Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, εξετάζεται και το καθεστώς λειτουργίας του ιδιωτικού ιατρείου, καθώς και το εάν διέθετε την απαιτούμενη άδεια και τις προϋποθέσεις για τη διενέργεια της συγκεκριμένης ιατρικής πράξης.
Τι είναι η πλασμαφαίρεση
Η πλασμαφαίρεση, ή πιο σωστά θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος (Therapeutic Plasma Exchange – TPE), είναι μια εξειδικευμένη εξωσωματική θεραπεία. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, το αίμα του ασθενούς απομακρύνεται προσωρινά από τον οργανισμό και οδηγείται σε ειδικό μηχάνημα, το οποίο διαχωρίζει το πλάσμα από τα υπόλοιπα συστατικά του αίματος.
Το πλάσμα αφαιρείται και αντικαθίσταται με κατάλληλο υγρό αντικατάστασης, ενώ τα κύτταρα του αίματος –ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια– επιστρέφουν στον οργανισμό.
Ο στόχος είναι να απομακρυνθούν γρήγορα από την κυκλοφορία ουσίες που προκαλούν ή επιδεινώνουν μια συγκεκριμένη νόσο, όπως παθολογικά αντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα ή ορισμένες παθολογικές πρωτεΐνες. Η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική επιλογή για συγκεκριμένες σοβαρές παθήσεις και οι ενδείξεις της αξιολογούνται βάσει επιστημονικών κατευθυντήριων οδηγιών.
Τι ακριβώς αφαιρείται από το αίμα
Ανάλογα με τη νόσο, η πλασμαφαίρεση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την απομάκρυνση:
- αυτοαντισωμάτων,
- ανοσοσυμπλεγμάτων,
- κρυοσφαιρινών,
- ορισμένων παθολογικών πρωτεϊνών και παραπρωτεϊνών,
- άλλων ουσιών που κυκλοφορούν στο πλάσμα και συμβάλλουν στην παθολογική διαδικασία.
Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να επιτευχθεί σχετικά γρήγορη μείωση του φορτίου των συγκεκριμένων ουσιών στον οργανισμό.
Πώς πραγματοποιείται
Για την πραγματοποίηση της θεραπείας απαιτείται αγγειακή πρόσβαση, συνήθως μέσω φλεβών και, όταν αυτό είναι απαραίτητο, μέσω ειδικού φλεβικού καθετήρα.
Το αίμα περνά από το μηχάνημα αφαίρεσης, όπου γίνεται ο διαχωρισμός του πλάσματος από τα κυτταρικά στοιχεία. Στη συνέχεια, τα κύτταρα επιστρέφουν στον ασθενή μαζί με το υγρό αντικατάστασης.
Ως υγρά αντικατάστασης χρησιμοποιούνται, ανάλογα με την περίπτωση, κυρίως:
- διάλυμα λευκωματίνης,
- φυσιολογικός ορός σε κατάλληλους συνδυασμούς,
- ή, όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη, φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα.
Η επιλογή του υγρού αντικατάστασης δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς και εξαρτάται από τη νόσο, την κατάσταση του ασθενούς και τον θεραπευτικό στόχο.
Πόση ώρα διαρκεί
Μια συνεδρία θεραπευτικής ανταλλαγής πλάσματος μπορεί να διαρκέσει αρκετές ώρες. Η συνολική διάρκεια και ο αριθμός των συνεδριών δεν είναι προκαθορισμένα για όλους τους ασθενείς.
Σε ορισμένες παθήσεις μπορεί να απαιτούνται πολλαπλές συνεδρίες σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ενώ σε άλλες η θεραπεία χρησιμοποιείται για περιορισμένο αριθμό συνεδριών.
Η απόφαση λαμβάνεται από την ιατρική ομάδα με βάση τη νόσο, την κλινική εικόνα και την ανταπόκριση στη θεραπεία.
Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται
Η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες σοβαρές παθήσεις και όχι ως γενική «αποτοξίνωση» του οργανισμού.
Μεταξύ των γνωστών ενδείξεων περιλαμβάνονται, ανάλογα με την περίπτωση:
- μυασθένεια gravis,
- σύνδρομο Guillain-Barré,
- ορισμένες αυτοάνοσες νευρολογικές παθήσεις,
- ορισμένες μορφές νευροπάθειας,
- θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα (TTP),
- ορισμένες σοβαρές αυτοάνοσες ή αιματολογικές διαταραχές,
- συγκεκριμένες περιπτώσεις άλλων νοσημάτων, όταν πληρούνται τα επιστημονικά κριτήρια για τη χρήση της μεθόδου.
Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες της American Society for Apheresis (ASFA) αξιολογούν τις ενδείξεις της θεραπευτικής αφαίρεσης και τις κατηγοριοποιούν ανάλογα με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα.
Δεν είναι απλή θεραπεία ευεξίας
Τα τελευταία χρόνια η πλασμαφαίρεση έχει εμφανιστεί και σε χώρους που σχετίζονται με το λεγόμενο biohacking, τη μακροζωία και την ευεξία.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να διαχωρίζεται η ιατρικά ενδεδειγμένη θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος από τη χρήση της σε υγιή άτομα για σκοπούς αντιγήρανσης ή «αποτοξίνωσης».
Η επιστημονικά τεκμηριωμένη χρήση της αφορά συγκεκριμένες παθήσεις και συγκεκριμένες ενδείξεις. Η αφαίρεση πλάσματος από έναν υγιή άνθρωπο δεν αποτελεί γενικά ισοδύναμη διαδικασία με τη θεραπεία ενός ασθενούς που έχει σαφή ιατρική ένδειξη.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι
Παρότι η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος αποτελεί καθιερωμένη ιατρική πράξη, δεν είναι μια διαδικασία χωρίς κινδύνους.
Μεταξύ των πιθανών επιπλοκών περιλαμβάνονται:
- πτώση της αρτηριακής πίεσης,
- ζάλη ή λιποθυμικό επεισόδιο,
- ναυτία,
- αλλεργικές ή αναφυλακτοειδείς αντιδράσεις,
- διαταραχές των ηλεκτρολυτών,
- υποασβεστιαιμία, ιδιαίτερα λόγω του κιτρικού που χρησιμοποιείται κατά την εξωσωματική κυκλοφορία,
- αιμορραγία ή προβλήματα που σχετίζονται με την αγγειακή πρόσβαση,
- διαταραχές της πήξης,
- σπανιότερα σοβαρές καρδιαγγειακές ή αναπνευστικές επιπλοκές.
Οι κίνδυνοι εξαρτώνται από την κατάσταση του ασθενούς, τη νόσο, την αγγειακή πρόσβαση, το υγρό αντικατάστασης και τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται η διαδικασία.
Γιατί απαιτείται οργανωμένο ιατρικό περιβάλλον
Η ανάγκη για εξειδικευμένο περιβάλλον δεν αφορά μόνο το ίδιο το μηχάνημα της πλασμαφαίρεσης. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας ο ασθενής βρίσκεται σε εξωσωματική κυκλοφορία και μπορεί να εμφανίσει αιφνίδιες μεταβολές στην αρτηριακή πίεση, τον καρδιακό ρυθμό ή τα επίπεδα ηλεκτρολυτών.
Για τον λόγο αυτό απαιτούνται κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, εξοπλισμός συνεχούς παρακολούθησης και δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης μιας σοβαρής επιπλοκής, εφόσον αυτή προκύψει.
Η θεραπεία πραγματοποιείται συνήθως σε οργανωμένες μονάδες αφαίρεσης, νοσοκομειακά τμήματα ή άλλες κατάλληλα εξοπλισμένες δομές, ανάλογα με το σύστημα υγείας και το είδος της θεραπείας.
Μπορεί η πλασμαφαίρεση να προκαλέσει καρδιακή ανακοπή;
Η καρδιακή ανακοπή δεν πρέπει να αποδίδεται αυτομάτως στην πλασμαφαίρεση χωρίς ιατρική διερεύνηση.
Η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος μπορεί να συνοδεύεται από καρδιαγγειακές και άλλες σοβαρές επιπλοκές, όμως το εάν μια συγκεκριμένη ανακοπή συνδέεται αιτιωδώς με τη διαδικασία απαιτεί πλήρη διερεύνηση των περιστατικών, του ιατρικού ιστορικού, των ζωτικών σημείων, των φαρμάκων, των εργαστηριακών εξετάσεων και των συνθηκών υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε η θεραπεία.
Στην περίπτωση του Γιώργου Μαζωνάκη, οι Αρχές διερευνούν τις συνθήκες του θανάτου του, επομένως οποιαδήποτε οριστική σύνδεση ανάμεσα στην πλασμαφαίρεση και την ανακοπή θα ήταν πρόωρη.
Το κρίσιμο ζήτημα της κατάλληλης υποδομής
Η υπόθεση έχει προκαλέσει ερωτήματα όχι μόνο για την ίδια την πλασμαφαίρεση, αλλά και για το πού, από ποιον και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να πραγματοποιείται μια τόσο εξειδικευμένη εξωσωματική θεραπεία.
Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά από τις αρμόδιες Αρχές και δημοσιεύματα, εξετάζεται το καθεστώς λειτουργίας του ιδιωτικού χώρου όπου βρισκόταν ο Γιώργος Μαζωνάκης, καθώς και το εάν υπήρχαν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις για τη συγκεκριμένη πράξη.
Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς σε μια εξωσωματική θεραπεία δεν αρκεί μόνο η ύπαρξη ενός μηχανήματος. Απαιτούνται εξειδικευμένο προσωπικό, σωστή επιλογή και προετοιμασία του ασθενούς, κατάλληλη παρακολούθηση και δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης μιας επείγουσας επιπλοκής.
Η πλασμαφαίρεση είναι μια σημαντική και δυνητικά σωτήρια θεραπευτική μέθοδος όταν χρησιμοποιείται στη σωστή ένδειξη και στο κατάλληλο περιβάλλον. Ταυτόχρονα, όμως, πρόκειται για σύνθετη ιατρική πράξη που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή θεραπεία ευεξίας ή ως μια διαδικασία ρουτίνας.
Διαβάστε ακόμη
