Με αφορμή την πρόσφατη εισβολή αλεπούς σε κήπο στο Γέρι αλλά και την viral απόδραση αρκούδας στην Κοκκινοτριμιθιά, προκύπτουν διάφορες ερωτήσεις σχετικά με το νομικό πλαίσιο που αφορά την άγρια ζωή και τα ζώα εντος αστικών περιοχών.

Τι Προβλέπει ο περί Δήμων Νόμος του 2022 για τα Ζώα και τα Πτηνά στην Κύπρο

Η συμβίωση με ζώα και πτηνά στις αστικές περιοχές της Κύπρου διέπεται από ένα αυστηρό νομικό πλαίσιο, το οποίο αναθεωρήθηκε ριζικά με τον περί Δήμων Νόμο του 2022 (52(I)/2022). Η νέα νομοθεσία παραχωρεί εκτεταμένες εξουσίες στις δημοτικές αρχές με σκοπό τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας, την αποτροπή της οχληρίας και την προστασία των ίδιων των ζώων.

Πότε η διατήρηση ζώου θεωρείται «Οχληρία» (Άρθρο 118)

Ο νόμος είναι ιδιαίτερα σαφής όσον αφορά την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Ένα ζώο ή πτηνό μπορεί να κριθεί παράνομο εντός αστικών ζωνών εάν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες ζει επηρεάζουν το περιβάλλον.

Συγκεκριμένα, αποτελεί δημόσια οχληρία οποιοδήποτε ζώο ή πτηνό του οποίου οι συνθήκες διατήρησης συνιστούν αποδεδειγμένη οχληρία για τους περίοικους (π.χ. υπερβολικός θόρυβος, κοάσματα, κακοσμία). Οχληρία θεωρείται επίσης, όταν ένα ζώο διαμένει σε συνθήκες επιβλαβείς για την υγεία ή επιζήμιες για τις ανέσεις και την αισθητική της περιοχής.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι υγειονομικές υπηρεσίες του Δήμου έχουν το δικαίωμα να παρέμβουν, να εκδώσουν διατάγματα άρσης της οχληρίας και να απομακρύνουν τα ζώα.

Διαβάστε επίσης: ΒΙΝΤΕΟ: Αλεπού εισέβαλε σε αυλή στο Γέρι και σκότωσε 10 ζώα

Αδέσποτα και Ελεύθερα Ζώα στους Δρόμους (Άρθρο 130)

Η εγκατάλειψη ή η ελλιπής επίβλεψη ενός ζώου στους δημόσιους δρόμους αποτελεί πλέον σοβαρό ποινικό αδίκημα. Ο νόμος ορίζει ότι κάθε πρόσωπο που είναι ιδιοκτήτης ή έχει την ευθύνη φύλαξης ενός ζώου και ανέχεται να κυκλοφορεί αυτό ελεύθερο σε οποιονδήποτε χρόνο εντός των δημοτικών ορίων, χωρίς την παρουσία και την άμεση φύλαξη κάποιου προσώπου, διαπράττει αδίκημα.

Οι δημοτικοί τροχονόμοι και οι αρμόδιοι λειτουργοί έχουν την εξουσία να καταγγέλλουν τους ιδιοκτήτες που αφήνουν τα ζώα τους ασυνόδευτα, επιβάλλοντας τα ανάλογα διοικητικά πρόστιμα. Η διατήρηση, εκτροφή ή φύλαξη οποιωνδήποτε ζώων ή πτηνών χωρίς να τηρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις πλέον ρυθμίζεται αυστηρά η απαγορεύεται σύμφωνα με τις εκάστοτε καθορισμένες με νόμο προϋποθέσεις από τον κάθε δήμο. 

Διαβάστε επίσης: «Απόδραση» αρκούδας από Μέλιο: Έντονη αγανάκτηση από το Κόμμα για τα Ζώα

H νομοθεσία περί Κτηνιατρικών Ελέγχων και Εμπορίου Ζώων και Ζωικών Προϊόντων από Τρίτες Χώρες (Νόμος 98(Ι)/2002)

Ο νόμος εναρμονίζει την κυπριακή νομοθεσία με τις ευρωπαϊκές οδηγίες (κυρίως 91/496/ΕΟΚ, 97/78/ΕΚ, 90/425/ΕΟΚ, 89/662/ΕΟΚ κ.ά.) και δημιουργεί το πλαίσιο για κτηνιατρικούς ελέγχους σε ζώα και ζωικά προϊόντα, ώστε να προστατεύεται η υγεία των ζώων και η δημόσια υγεία.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, Αρμόδια Αρχή για τα θέματα των ζώων θεωρείται η Κτηνιατρική Υπηρεσία του Υπουργείου Γεωργίας.

Καθήκοντα Αρμόδιας Αρχής

  • Διενέργεια όλων των κτηνιατρικών ελέγχων.
  • Εγγραφή εμπόρων και επιχειρήσεων σε μητρώα.
  • Επιθεωρήσεις επιχειρήσεων.
  • Έλεγχος εξαγωγών, εισαγωγών και εσωτερικών μετακινήσεων για την αποτροπή διάδοσης ασθενειών.
  • Ορισμός Συνοριακών Σταθμών Ελέγχου και εντεταλμένων κτηνιάτρων.

Κανόνες περί ενδοκοινοτικού εμπορίου

  • Απαγορεύεται η αποστολή ή διάθεση ζώων/ζωικών προϊόντων αν δεν πληρούνται οι υγειονομικές απαιτήσεις της κοινοτικής και εθνικής νομοθεσίας.
  • Απαιτούνται τα κατάλληλα κτηνιατρικά πιστοποιητικά.
  • Δεν επιτρέπεται η αποστολή από περιοχές με περιορισμούς λόγω ασθενειών.
  • Ο επίσημος κτηνίατρος μπορεί να απαγορεύσει την αποστολή ή να κατάσχει τα προϊόντα/ζώα σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
  • Κατά τη μεταφορά, πρέπει να συνοδεύονται από τα απαιτούμενα έγγραφα και να παραδίδονται στη δηλωμένη διεύθυνση.

Ο περί Δήμων Νόμος του 2022 ξεκαθαρίζει ότι η κατοχή ζώων στην Κύπρο συνοδεύεται από μεγάλες ευθύνες. Είτε πρόκειται για ζώα συντροφιάς (κατοικίδια) είτε για πτηνά, η διατήρησή τους δεν πρέπει να παραβιάζει την κοινή ησυχία, τους κανόνες υγιεινής και την ασφάλεια των δημόσιων οδών. Παράλληλα, ο νόμος του 2018 καθιερώνει αυστηρό σύστημα κτηνιατρικών ελέγχων για την ελεύθερη και ασφαλή κυκλοφορία ζώων και ζωικών προϊόντων εντός της ΕΕ και για τις εισαγωγές από τρίτες χώρες, με στόχο την προστασία της υγείας τόσο των ζώων όσο και των πολιτών.