Την ανάγκη να διαχωριστεί η πραγματικότητα από την υπερβολή γύρω από τον λαγοκέφαλο υπογράμμισε ο βιολόγος – ωκεανογράφος Ευαγόρας Ησαΐας, μιλώντας στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι», με αφορμή τον έντονο δημόσιο διάλογο που έχει αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα στην Ελλάδα για το συγκεκριμένο ξενικό είδος.

Όπως ανέφερε, το τελευταίο διάστημα παρατηρείται αυξημένη ανησυχία και έντονη δημοσιότητα γύρω από τον λαγοκέφαλο, γεγονός που σε αρκετές περιπτώσεις συνοδεύεται από παραπληροφόρηση και υπερβολικές αναφορές σχετικά με τους κινδύνους που ενδέχεται να προκαλεί.

Ο κ. Ησαΐας εξήγησε ότι ο λαγοκέφαλος είναι ένα ξενικό είδος που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Η παρουσία του καταγράφηκε αρχικά στην Κύπρο και στη συνέχεια εξαπλώθηκε σταδιακά σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, με αποτέλεσμα σήμερα το πρόβλημα να γίνεται ιδιαίτερα αισθητό και στις ελληνικές θάλασσες.

Σημείωσε ότι στη Μεσόγειο έχουν εισβάλει εκατοντάδες ξενικά είδη, ωστόσο δεν παρουσιάζουν όλα τον ίδιο βαθμό επιβάρυνσης για τα οικοσυστήματα ή τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Ο λαγοκέφαλος, όπως είπε, αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση, καθώς επηρεάζει τόσο τα θαλάσσια οικοσυστήματα όσο και την οικονομία που συνδέεται με τη θάλασσα, κυρίως τον τομέα της αλιείας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην τοξικότητα του είδους. Όπως εξήγησε, ο λαγοκέφαλος δεν είναι βρώσιμο ψάρι, καθώς περιέχει τετροδοτοξίνη, μία εξαιρετικά ισχυρή νευροτοξίνη που μπορεί να προκαλέσει ακόμη και θάνατο. Για τον λόγο αυτό, η εμπορία και η κατανάλωσή του απαγορεύονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία για λόγους δημόσιας υγείας.

Απευθυνόμενος ιδιαίτερα στους ερασιτέχνες ψαράδες, τόνισε ότι σε περίπτωση σύλληψης λαγοκέφαλου δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλώνεται ούτε να χρησιμοποιείται ως τροφή για ζώα.

Ο κ. Ησαΐας υπενθύμισε ότι η παρουσία του είδους στην Κύπρο είναι γνωστή εδώ και περίπου δύο δεκαετίες. Όπως ανέφερε, η παρουσία του έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά από το 2006, ενώ τα πρώτα οργανωμένα προγράμματα συλλογής δεδομένων για τη βιολογία και την οικολογία του είδους πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2008-2009.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ερευνών, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα προσαρμοστικό και παμφάγο ψάρι, το οποίο καταναλώνει μεγάλη ποικιλία οργανισμών. Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν καταγραφεί και κανιβαλιστικές συμπεριφορές, καθώς έχουν εντοπιστεί λαγοκέφαλοι μέσα σε στομάχια άλλων ατόμων του ίδιου είδους.

Όπως εξήγησε, η διατροφική του συμπεριφορά είναι εξαιρετικά ευέλικτη, σε σημείο που έχουν εντοπιστεί ακόμη και αλιευτικά εργαλεία μέσα στα στομάχια λαγοκέφαλων. Η συμπεριφορά αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί μέρος της προσαρμογής του στο νέο περιβάλλον της Μεσογείου.

Ο βιολόγος – ωκεανογράφος απέδωσε την επιτυχημένη εγκατάσταση του είδους στη Μεσόγειο τόσο στην αύξηση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων όσο και στην υπεραλίευση. Όπως εξήγησε, η κλιματική αλλαγή καθιστά τη Μεσόγειο πιο φιλόξενη για τροπικά είδη, ενώ η υπεραλίευση δημιουργεί «οικολογικά κενά», τα οποία μπορούν να καταλάβουν νέοι οργανισμοί.

Αναφερόμενος στους φυσικούς εχθρούς του λαγοκέφαλου, σημείωσε ότι έχουν καταγραφεί περιπτώσεις όπου μεγάλα μεσογειακά ψάρια, όπως ροφοί και συναγρίδες, θηρεύουν τόσο λαγοκέφαλους όσο και λεοντόψαρα. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, τα είδη αυτά δεν αποτελούν βασικό μέρος της διατροφής τους.

Παρά ταύτα, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την ύπαρξη τέτοιων παρατηρήσεων, καθώς αποτελούν ένδειξη ότι υγιή και καλά προστατευμένα θαλάσσια οικοσυστήματα μπορούν να αναπτύσσουν μηχανισμούς προσαρμογής απέναντι στα ξενικά είδη. Αντίθετα, η υπεραλίευση και η υποβάθμιση των θαλάσσιων οικοτόπων περιορίζουν αυτή την ανθεκτικότητα.

Ο κ. Ησαΐας κλήθηκε επίσης να σχολιάσει τις αναφορές περί επιθέσεων λαγοκέφαλων σε λουόμενους, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τους σχετικούς φόβους. Όπως είπε, στην Κύπρο δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά επιθέσεων σε κολυμβητές, ενώ οι ελάχιστες περιπτώσεις που έχουν αναφερθεί στην Ελλάδα συνδέονται με ανθρώπινες παρεμβάσεις, όπως η προσπάθεια να ταΐσουν ή να αγγίξουν τα ψάρια.

«Το ψάρι αμύνεται όταν ενοχληθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι είναι πολύ συνηθέστερο στη Μεσόγειο να δαγκώσει κάποιον μικρό ψάρι παρά λαγοκέφαλος χωρίς πρόκληση.

Σχολιάζοντας τα βίντεο που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έχουν ενισχύσει το κλίμα ανησυχίας στην Ελλάδα, ο κ. Ησαΐας υποστήριξε ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι άνθρωποι είχαν προηγουμένως ταΐσει ή προσεγγίσει τα ψάρια, προκαλώντας αμυντική αντίδραση.

Καταληκτικά, χαρακτήρισε τον λαγοκέφαλο καταστροφικό ξενικό είδος τόσο για τα θαλάσσια οικοσυστήματα όσο και για την αλιευτική οικονομία. Όπως εξήγησε, η παρουσία του προκαλεί σοβαρές ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία, επηρεάζει την κατανομή των αλιευμάτων και δημιουργεί σημαντικά προβλήματα στους επαγγελματίες αλιείς, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν τις συνέπειες της εξάπλωσής του στις θάλασσες της Ανατολικής Μεσογείου.

Διαβάστε επίσης: «Αδικαιολόγητος πανικός με τον λαγοκέφαλο»-Τι ισχύει με την επίθεση στην Κύπρο