Στη γεωπολιτική διάσταση του Great Sea Interconnector (GSI) και ιδιαίτερα στη σημασία της γαλλικής εμπλοκής επικεντρώνεται ανάλυση του ιταλικού Formiche, χαρακτηρίζοντας ουσιαστικά την είσοδο της Meridiam ως «ψήφο εμπιστοσύνης» προς το έργο.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού ομίλου έρχεται έπειτα από μήνες διαβουλεύσεων μεταξύ Αθήνας και Παρισιού και θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «γαλλικό παράθυρο» για την υπέρβαση του σημαντικότερου γεωπολιτικού εμποδίου που αντιμετωπίζει το έργο: των αντιδράσεων της Τουρκίας.

Το δημοσίευμα σημειώνει ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση έχουν διακοπεί σε διεθνή ύδατα νοτίως της Κάσου μετά την τουρκική παρέμβαση και δεν κατέστη δυνατό να επαναρχίσουν.

Η Κύπρος και ο στρατηγικός διάδρομος προς το Ισραήλ

Το Formiche τοποθετεί το GSI σε ένα πολύ ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Όπως επισημαίνει, η ολοκλήρωσή του δεν θα σημαίνει απλώς ότι η Κύπρος θα πάψει να αποτελεί ενεργειακά απομονωμένο κράτος της ΕΕ, αλλά θα δημιουργήσει παράλληλα έναν εναλλακτικό θαλάσσιο ενεργειακό διάδρομο μεταξύ Ισραήλ και Ευρώπης.

Κατά την ιταλική ανάλυση, αυτή ακριβώς η στρατηγική διάσταση εξηγεί και τις σημαντικές αντιδράσεις που έχει συναντήσει το έργο.

Ο GSI προβλέπεται να έχει συνολικό μήκος 1.208 χιλιομέτρων και μεταφορική ικανότητα 1.000 MW, ενώ στο τμήμα Κρήτης–Κύπρου θα φθάνει σε βάθη που προσεγγίζουν τα 3.000 μέτρα. Το συνολικό κόστος υπολογίζεται περίπου στα €1,9 δισ., ενώ έχει εξασφαλιστεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση €657 εκατ.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μετά τη συμφωνία με τη Meridiam, το 66% του έργου περνά στη γαλλική πλευρά. Παράλληλα επισημαίνεται η ευρωπαϊκή διάσταση της επένδυσης, καθώς η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων συμμετέχει στη Meridiam από το 2015 και χρηματοδοτεί έργα της.

«Δεν είναι απλώς ένα καλώδιο»

Η ιταλική ιστοσελίδα περιγράφει την ηλεκτρική διασύνδεση ως κάτι πολύ περισσότερο από ένα ενεργειακό έργο, κάνοντας λόγο για γεωπολιτική ευθυγράμμιση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.

Οι τρεις χώρες έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια στενή συνεργασία στον ενεργειακό τομέα, η οποία έχει επεκταθεί στην άμυνα και την ασφάλεια, ενώ στο ευρύτερο πλαίσιο εμπλέκονται τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και ευρωπαϊκές δυνάμεις.

Ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με το δημοσίευμα, υπογράμμισε μετά την υπογραφή της συμφωνίας ότι ο GSI «βγάζει την Κύπρο από την ενεργειακή απομόνωση» και ενισχύει τόσο την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου όσο και την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης.

Το τουρκικό εμπόδιο και το κρίσιμο τμήμα Κρήτης–Κύπρου

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη στάση της Άγκυρας. Όπως σημειώνεται, η Τουρκία δεν αντιμετωπίζει το ζήτημα μόνο μέσα από το πρίσμα του αποκλεισμού της από την τριμερή συνεργασία Κύπρου–Ελλάδας–Ισραήλ, αλλά αμφισβητεί πτυχές που σχετίζονται με τη χάραξη και τις υποθαλάσσιες εργασίες του διαδρόμου.

Το πλέον επίμαχο τμήμα θεωρείται εκείνο μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, όπου έχουν ήδη καταγραφεί τουρκικές παρεμβάσεις κατά τη διάρκεια ερευνητικών εργασιών.

Η γαλλική εμπλοκή, συνεπώς, προσθέτει μία νέα παράμετρο. Το έργο δεν αφορά πλέον μόνο Αθήνα και Λευκωσία απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις, αλλά αποκτά ισχυρότερο ευρωπαϊκό και γαλλικό αποτύπωμα.

Το ερώτημα για την αντίδραση των Βρυξελλών

Το Formiche καταλήγει θέτοντας το κρίσιμο ερώτημα για την επόμενη ημέρα: τι θα συμβεί εάν η Τουρκία επιχειρήσει εκ νέου, άμεσα ή έμμεσα, να εμποδίσει τις εργασίες;

Στο πλαίσιο αυτό παραπέμπει στις δηλώσεις του Ευρωπαίου Επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν, σύμφωνα με τις οποίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρέχει «ισχυρή πολιτική και τεχνική υποστήριξη» στο έργο, με συζητήσεις υψηλού επιπέδου και ενισχυμένη εμπλοκή στα γεωπολιτικά ζητήματα που το συνοδεύουν.

Το ερώτημα, κατά την ιταλική ανάλυση, μεταφέρεται πλέον στις Βρυξέλλες: μέχρι πού είναι διατεθειμένη να φτάσει η ΕΕ για να προστατεύσει ένα Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος εάν υπάρξει νέα τουρκική παρέμβαση;