H λεηλασία αρχαίων τέχνης στην Ιταλία δεν είναι νέο φαινόμενο. Είναι τουλάχιστον τόσο παλιά όσο η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, η οποία όχι μόνο αντιμετώπιζε τους δικούς της επιδρομείς - αλλά επίσης και τυμβωρύχους ξένων κρατών
Σύμφωνα με το CNN ωστόσο, η πανδημία Covid-19, έχει προσφέρει σε αυτούς τους κλέφτες νέες ευκαιρίες να επιτεθούν σε κλειστούς αρχαιολογικούς χώρους, εκκλησίες και μουσεία για να κλέψουν ανεκτίμητα αντικείμενα, ενώ η αστυνομία αναλαμβάνει εκ νέου για την επιβολή lockdown.
Κατά τη διάρκεια του 2020, σημειώθηκε αξιοσημείωτη αύξηση στο εμπόριο λεηλατημένων αντικειμένων σε ομάδες Facebook σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με την Katie Paul, συν-διευθύντρια του Ιδρύματος Έρευνας Ανθρωπολογίας και Έρευνας Ανθρώπινης Κληρονομιάς. Τον Απρίλιο και τον Μάιο, μια από τις μεγαλύτερες ομάδες που ήταν υπό παρακολούθηση από την ομάδα σχεδόν διπλασιάστηκε σε 300.000 μέλη.
«Αυτή η αύξηση μπορεί να αποδοθεί εν μέρει στο lockdown εξαιτίας του κορωνοϊού και στην ύφεση σε οικονομίες σε πολλά μέρη του κόσμου. Ο συνδυασμός απασχόλησης της Αστυνομίας με την επιβολή των μέτρων σε συνδυασμό με απώλειες θέσεων εργασίας λόγω του lockdwon επιδεινώνει το πρόβλημα», είπε η Katie μέσω e-mail.
Η εφαρμογή ID-Art
Η Ιντερπόλ, η οποία μόλις εισήγαγε μια εφαρμογή που ονομάζεται ID-Art, η οποία περιέχει μια βάση δεδομένων κλεμμένων αγαθών, δήλωσε ότι κατασχέθηκαν 56.400 "πολιτιστικά αγαθά" και 67 άτομα συνελήφθησαν - συμπεριλαμβανομένων των λεηλατημένων τάφων και των εμπόρων αντικειμένων - σε παγκόσμιες επιχειρήσεις κατά της λαθρεμπορίας μεταξύ Ιουνίου και τον Οκτώβριο του 2020, όταν μεγάλο μέρος της Ευρώπης βρισκόταν σε lockdown. Μόνο στην Ιταλία, αυτό περιλάμβανε κεραμικά, τεχνουργήματα, έργα τέχνης και βιβλία αξίας 1,2 εκατομμυρίων ευρώ που είχαν φτάσει σε αγοραστές, συχνά μέσω ύποπτων καναλιών, όπως το dark web και η μαύρη αγορά, πριν μπουν οι αρχές.
Ο Arthur Brand, ένας από τους κορυφαίους ντετέκτιβ της τέχνης της Ευρώπης και συγγραφέας του βιβλίο «Άλογα του Χίτλερ»: Η απίστευτη αληθινή ιστορία του ντετέκτιβ που διεισδύει στο Κάτω Κόσμο των Ναζί», δήλωσε στο CNN ότι τουλάχιστον 50% των αρχαίων ρωμαϊκών αντικειμένων στην αγορά σήμερα κλέβονται. Είπε ότι υπάρχουν "εκατοντάδες χιλιάδες τυμβωρύχοι που εργάζονται σε όλο τον κόσμο", με τον όρο "τομπαρόλι" που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τους κλέφτες που λεηλατούν αντικείμενα από οποιονδήποτε τύπο ιστότοπου, όχι μόνο τάφους.
Αστυνομία κατά της αρχαιοκαπηλίας
Το Carabinieri Art Squad είναι ένα ειδικό τμήμα των ιταλικών αρχών ασφαλείας που αποστολή του είναι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι αξιωματικοί του είναι από τους πρώτους που επιφορτίστηκαν με την ασφάλεια μουσείων και εκκλησιών μετά από φυσικές καταστροφές, όπως σεισμούς. Αλλά περνούν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους κυνηγώντας αρχαιοκάπηλους ανακτώντας κλεμμένα έργα τέχνης.
"Σημειώνουμε ότι η τυμβωρυχία είναι συνυφασμένη με οικογένειες, επάγγελμα και μεταβιβάστηκε από πατέρα σε γιο για να διατηρήσει το εμπόριο ζωντανό", δήλωσε στο CNN ο διοικητής της ομάδας, στρατηγός Ρόμπερτο Ρικάρντι. «Δραστηριοποιούνται σε όλους τους τομείς όπου υπάρχουν αρχαιολογικοί θησαυροί».
Οι επιθέσεις κλοπής σε τάφους βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο της τροφικής αλυσίδας διακίνησης, λέει η αστυνομία, επειδή βγάζουν τα λιγότερα χρήματα και εκτίθενται σε μεγαλύτερους κινδύνους εάν συλληφθούν. Αλλά τα αντικείμενα που αποκτούν μπορεί να φτάσουν στους πλουσιότερους ανθρώπους του κόσμου.
Τον Μάιο, το όνομα της διάσημης Kim Kardashian ακουστεί σε μια δικαστική διαμάχη που αφορούσε απόκτηση μέρους ενός ρωμαϊκού αγάλματος που αποκτήθηκε παράνομα: το κάτω μισό της Samian Athena του Myron. Το άγαλμα χρονολογείται από τον 1ο ή τον 2ο αιώνα και κατασχέθηκε από την προστασία των τελωνείων και των συνόρων των ΗΠΑ μαζί με άλλα 40 κομμάτια αξίας περίπου 745.000 δολαρίων, σύμφωνα με έγγραφα του δικαστηρίου. H Kardashian αρνήθηκε ότι αγόρασε το άγαλμα ή ακόμα ή ότι αγόρασε ακόμη την ύπαρξή της
Παγκόσμια δίκτυα
Όπως αναφέρει το CNN, o εγκληματολόγος αρχαιολόγος Stefano Alessandrini, ο οποίος έχει συμβουλεύσει τα υπουργεία Δικαιοσύνης και Πολιτισμού της Ιταλίας για τον επαναπατρισμό κλεμμένων αρχαιοτήτων, έχει συμμετάσχει σε αμέτρητες διαπραγματεύσεις για την επιστροφή παράνομα αποκτηθέντων έργων τέχνης και αντικειμένων από μουσεία όπως το Getty στο Λος Άντζελες και το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη .
Ο Alessandrini περιέγραψε τη δίκη του 2005 της πρώην επιμελήτριας της Getty, Marion True, η οποία κατηγορήθηκε για εμπορία κλεμμένων αγαθών μαζί με τον Αμερικανό έμπορο τέχνης Robert Hecht, ως σημείο καμπής στις προσπάθειες να καταστούν τα ιδρύματα υπεύθυνα για την προέλευση των συλλογών τους. Οι κατηγορίες εναντίον της True απορρίφθηκαν τελικά μετά τη λήξη του καταστατικού των περιορισμών, αλλά η δίκη οδήγησε ορισμένα μουσεία να επιστρέψουν αντικείμενα με αμφισβητήσιμη ιστορία, δήλωσε ο Alessandrini, ο οποίος εργάστηκε για την υπόθεση εκ μέρους του Υπουργείου Πολιτισμού της χώρας.
