Ένα χρόνο μετά την πανδημία, είναι σαφές ότι ο κορωνoϊός έχει oυσιαστικά αλλάξει. Ενώ οι μεταλλάξεις είναι φυσιολογικές και οι περισσότερες δεν αλλάζουν τη συμπεριφορά ενός ιού, μερικές φορές αυτά τα γενετικά σφάλματα δίνουν στον ιό μια εξελικτική αναταραχή έναντι των ξενιστών του - μεταλλάξεις που τον καθιστούν πιο μολυσματικό ή θανατηφόρο, ή ίσως σε θέση να αποφύγει την προστατευτική ανοσία που έχουμε από εμβόλια ή προηγούμενες λοιμώξεις.

Από το φθινόπωρο, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει ανησυχητικά μεταλλαγμένα στελέχη που εξαπλώνονται σε όλο τον κόσμο, πολλά από τα οποία έχουν το παρατσούκλι τους όπου εντοπίστηκαν για πρώτη φορά. Πολλές από αυτές τις παραλλαγές - συμπεριλαμβανομένων εκείνων από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νότια Αφρική και τη Βραζιλία - μοιράζονται παρόμοιες μεταλλάξεις στις ακίδες τους, τις οποίες χρησιμοποιεί ο ιός για να εισβάλει σε ανθρώπινα κύτταρα.  Σύμφωνα με το Science Insider, η έρευνα δείχνει ότι αυτές οι γενετικές τροποποιήσεις μπορεί να διευκολύνουν τα στελέχη να μολύνουν ανθρώπους ή να τους βοηθήσουν να αποφύγουν την προστατευτική ασυλία που παρέχουν τα εμβόλια ή προηγούμενες λοιμώξεις.

Δείτε τι πρέπει να γνωρίζετε, σύμφωνα με το Science Insider,  για τέσσερις παραλλαγές του κορωνοϊού, όπου έχουν εντοπιστεί και τι σημαίνουν για τις παγκόσμιες προσπάθειες εμβολιασμού.

H μετάλλαξη B.1.1.7 του Ηνωμένου Βασιλείου

Οι ερευνητές εντόπισαν την πρώτη παραλλαγή, που ονομάστηκε B.1.1.7, στο νοτιοανατολικό τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου στις 20 Σεπτεμβρίου. Μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου, είχε ξεπεράσει όλες τις άλλες εκδόσεις του ιού στη χώρα. Το B.1.1.7 είναι παρόν σε 73 χώρες. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εντοπίσει μέχρι σήμερα περίπου 541 περιπτώσεις σε 33 πολιτείες.

Μελέτες έχουν δείξει ότι το Β.1.1.7 είναι μεταξύ 56% και 70% πιο μεταδοτικό από τους προκατόχους του ιού. Ενώ τα αρχικά στοιχεία έδειξαν ότι το στέλεχος δεν ήταν θανατηφόρο, αξιωματούχοι του Ηνωμένου Βασιλείου δήλωσαν ότι τον περασμένο μήνα άτομα που έχουν μολυνθεί με Β.1.1.7 μπορεί να αντιμετωπίσουν υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από εκείνους που πάσχουν από άλλα στελέχη.

Σύμφωνα με τον Walensky, υπάρχουν αυξανόμενα δεδομένα που υποδηλώνουν ότι το Β.1.1.7 «μπορεί στην πραγματικότητα ... να οδηγήσει σε αυξημένη θνησιμότητα».

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και άλλοι εμπειρογνώμονες, ωστόσο, προειδοποίησαν ότι χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για να επιβεβαιωθεί εάν η παραλλαγή σχετίζεται με υψηλότερη θνησιμότητα.

Αυτό που κάνει το B.1.1.7 τόσο ολέθριο είναι ότι τα άτομα που έχουν μολυνθεί  έχουν υψηλότερα ιικά φορτία, που σημαίνει ότι παράγουν περισσότερα ιικά σωματίδια όταν μολύνονται. Τα υψηλότερα ιικά φορτία, σύμφωνα με πολλές μελέτες, σχετίζονται με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου και σοβαρότερης νόσου.

Η παραλλαγή έχει τουλάχιστον 17 μεταλλάξεις. Αλλά δύο είναι από οι πιο ανησυχητικές επειδή επηρεάζουν το σχήμα της ακίδας της πρωτεΐνης και μπορεί να αυξήσουν τη μεταδοτικότητα.

Οι ιολόγοι πιστεύουν ότι τα εμβόλια θα εξακολουθούν να είναι αποτελεσματικά έναντι του Β.1.1.7, και πρόσφατη έρευνα από την Pfizer-BioNTech και τη Moderna διαπίστωσε ότι εμβολιασμοί των εταιρειών κράτησαν καλά ενάντια σε αυτήν την παραλλαγή. Η Novavax, επίσης, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το εμβόλιό της ήταν 89% αποτελεσματικό στην πρόληψη περιπτώσεων COVID-19 με βάση τα αποτελέσματα μιας βρετανικής δοκιμής, η οποία υποδηλώνει ότι λειτουργεί κατά του B.1.1.7.

Η Αφρικανική παραλλαγή (Β.1.351)

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η παραλλαγή που εντοπίστηκε για πρώτη φορά στη Νότια Αφρική τον Οκτώβριο, γνωστή ως B.1.351 (ή 501.Y.V2), είναι πιο ανησυχητική από την παραλλαγή που βρέθηκε για πρώτη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Αυτή η παραλλαγή έχει επίσης τη μετάλλαξη N501Y αλλά αυτό που κάνει αυτό το στέλεχος ενοχλητικό είναι δύο μεταλλάξεις ακίδων - K417T και E484K - που λείπουν ως επί το πλείστον σε περιπτώσεις B.1.1.7. (Βρετανοί ερευνητές βρήκαν 11 περιπτώσεις Β.1.1.7 με τη μετάλλαξη E484K σε ένα σύνολο δεδομένων πάνω από 200.000 δείγματα.)

Το E484K έχει αποδειχθεί ότι μειώνει σημαντικά τα αντισώματα - πρωτεΐνες που αναγνωρίζουν  και βοηθούν στην καταστροφή παθογόνων –που  μπορούν να αναγνωρίσουν τον κορωνοϊό. Το Β.1.351 έχει εξαπλωθεί σε 31 χώρες. Παρόλο που δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι είναι πιο θανατηφόρα η μετάλαλξη ή προκαλεί πιο σοβαρές επιπτώσεις COVID-19, προκαταρκτική έρευνα που δημοσιεύθηκε στις 19 Ιανουαρίου έδειξε ότι η παραλλαγή μπορεί εν μέρει να αποφύγει τις άμυνες που διαθέτουν τα υπάρχοντα εμβόλια στο ανοσοποιητικό σύστημα του σώματός μας.

Οι προγραμματιστές εμβολίων Novavax και Johnson & Johnson ανακοίνωσαν ότι τα εμβόλιά τους δεν λειτούργησαν τόσο καλά ενάντια στο B.1.351 από άλλα στελέχη. Το εμβόλιο του Novavax ήταν 89% αποτελεσματικό στην πρόληψη των περιπτώσεων COVID-19 στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά μόνο το 49% ήταν αποτελεσματικό στη Νότια Αφρική, όπου το Β.1351 είναι η κυρίαρχη έκδοση του ιού. Η J&J διαπίστωσε ότι το εμβόλιό της ήταν, κατά μέσο όρο, 66% αποτελεσματικό, και  ότι η αποτελεσματικότητα μειώθηκε στο 57% στη Νότια Αφρική.

Ωστόσο  ακόμη και με τις ανησυχίες για αυτές τις παραλλαγές, η J&J δήλωσε ότι το εμβόλιο της ήταν 85% αποτελεσματικό στην πρόληψη σοβαρής COVID-19 σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές - το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ, τη Λατινική Αμερική και τη Νότια Αφρική - στις οποίες διεξήγαγε κλινικές δοκιμές.

Μετά από εργαστηριακή έρευνα, η Pfizer και η Moderna, δήλωσαν ότι τα εμβόλια τους λειτουργούν κατά της μετάλλαξης Β.1.351. Ωστόσο, πρόσφατα προκαταρκτικά δεδομένα από τη Moderna έδειξαν δείγματα αίματος που ελήφθησαν από εμβολιασμένα άτομα που είχαν μολυνθεί με Β.1.351 ανέπτυξαν έξι φορές λιγότερα αντισώματα εξουδετέρωσης ιών από δείγματα που εκτέθηκαν σε άλλες παραλλαγές.

Ερευνητές από δύο κινεζικές εταιρείες εμβολίων, συμπεριλαμβανομένης της Sinopharm, βρήκαν παρόμοια αποτελέσματα: μια προκαταρκτική μελέτη που δημοσιεύτηκε την Τρίτη δείχνει ότι τα εμβόλια τους θα λειτουργήσουν ενάντια στην παραλλαγή, αλλά δείγματα που εκτέθηκαν στο Β.1.351 ανέπτυξαν 1,6 φορές λιγότερα αντισώματα από αυτά που έχουν μολυνθεί με άλλες εκδόσεις του ιού.

Αυτό υποδηλώνει ότι τα εμβόλια δεν θα παρέχουν τόσο μεγάλη προστασία έναντι του Β.1.351, και τα άτομα που έχουν ήδη μολυνθεί με διαφορετική έκδοση του ιού θα μπορούσαν να μολυνθούν ξανά με το νέο στέλεχος. (Ωστόσο, αυτή η εργαστηριακή δοκιμή δεν λαμβάνει υπόψη άλλα στοιχεία ανοσίας πέρα από τα αντισώματα, όπως τα  κύτταρα Τ που καταστρέφουν τον ιό.)

Η Βραζιλιάνικη μετάλλαξη P.1

Μια παραλλαγή με το όνομα P.1, με παρόμοιο γενετικό προφίλ με την παραλλαγή B.1.351, αυξάνεται στη Βραζιλία. Στα μέσα Δεκεμβρίου, το 42% των περιπτώσεων κορωνοϊού στην περιοχή του Αμαζονίου αφορούσαν το P.1.

Οι ερευνητές εντόπισαν για πρώτη φορά αυτό το στέλεχος σε τέσσερις ταξιδιώτες από τη Βραζιλία που είχαν ταξιδέψει στο αεροδρόμιο Haneda της Ιαπωνίας έξω από το Τόκιο. Τα δεδομένα δείχνουν ότι είναι 50% πιο μεταδοτικός  από την αρχική έκδοση του ιού και έχει το ίδιο τρίο που αφορά μεταλλάξεις ακίδων με τα B.1.351: N501Y, K417T και E484K, επομένως μπορεί επίσης να αποφύγει αντισώματα που δημιουργήθηκαν από προηγούμενες λοιμώξεις ή εμβόλιο.

Μια μελέτη από αρχές  Ιανουαρίου επισήμανε το P.1 ως ανησυχιτική παραλλαγή αφού διαπίστωσε ότι οι περιπτώσεις είχαν αρχίσει να αυξάνονται στο Manaus της Βραζιλίας τον Δεκέμβριο. Τα τρία τέταρτα των κατοίκων του Manaus είχαν ήδη COVID-19 μέχρι τότε, οπότε η πόλη θα έπρεπε να είχε πλησιάσει την ανοσία από τον ιό. Σύμφωνα με το CDC, η αύξηση του Manaus υποδηλώνει ότι το P.1 αυξάνει τον κίνδυνο επανεμφάνισης σε άτομα που είχαν ήδη COVID-19. Το P.1 έχει αναφερθεί σε εννέα χώρες.

Η μετάλλαξη CAL.20C  της Καλιφόρια

Οι ΗΠΑ έχουν τη δική τους εγχώρια παραλλαγή για να αντιμετωπίσουν επίσης.

Οι ερευνητές στο Ιατρικό Κέντρο Cedars-Sinai στο Λος Άντζελες εντόπισαν για πρώτη φορά μια υπόθεση που αφορούσε ένα νέο στέλεχος, το οποίο ονόμασαν CAL.20C, τον Ιούλιο. Η παραλλαγή δεν εμφανίστηκε ξανά στη Νότια Καλιφόρνια μέχρι τον Οκτώβριο. Εκείνη την εποχή, δεν φαίνεται να είχε εξαπλωθεί ευρέως στην κοινότητα, αλλά δύο μήνες αργότερα η παραλλαγή αντιπροσώπευε σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των δειγμάτων από τη Νότια Καλιφόρνια.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το στέλεχος μπορεί να συνέβαλε στην αύξηση των περιπτώσεων κορωναϊού στο Λος Άντζελες στα τέλη του φθινοπώρου.

Το CAL.20C έχει μεταλλάξεις στην ακίδα της πρωτεΐνης, αν και δεν διαθέτει το τρίο των μεταλλάξεων που χαρακτηρίζουν τα B.1.351 και P.1, οπότε απαιτούνται πρόσθετες μελέτες για να διαπιστωθεί εάν εξαπλώνεται πιο εύκολα από άλλα υπάρχοντα στελέχη ή εάν μπορεί να αποφύγει αντισώματα.

Δεν υπάρχει ακόμη ένδειξη ότι  η μετάλλαξη CAL.20C είναι πιο θανατηφόρα από τους ιούς του, πρόσθεσαν οι ερευνητές.

Ενισχυμένες δόσεις εμβολίου & μεταλλάξεις

Η εξάπλωση του Β.1.351, ειδικότερα, ώθησε τους προγραμματιστές εμβολίων να αρχίσουν να εργάζονται σε πλάνα για την καταπολέμηση παραλλαγών των ιών.

«Μπορούμε να δούμε ότι πρόκειται να αμφισβητηθούμε» από την παραλλαγή από τη Νότια Αφρική, δήλωσε ο κορυφαίος εμπειρογνώμονας των ΗΠΑ για τις μολυσματικές ασθένειες, Δρ Anthony Fauci την περασμένη βδομάδα. «Είναι πραγματικά ένα κάλεσμα αφύπνισης για να είμαστε ευκίνητοι και να είμαστε σε θέση να προσαρμόστουμε», πρόσθεσε.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Pfizer Albert Bourla δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η εταιρεία του εργάζεται για ενισχυτές για την καταπολέμηση των μεταλλάξεων- παραλλαγών του κορωνοϊού. Η BioNTech, συνεργάτης της Pfizer, δήλωσε ότι θα μπορούσε να παράγει ένα νέο εμβόλιο για μια παραλλαγή COVID-19 σε περίπου έξι εβδομάδες. Στο συνέδριο του Bloomberg The Year Ahead στις 25 Ιανουαρίου, ο Bourla πρόσθεσε ότι η εταιρεία εργάζεται σε μια διαδικασία για τη δημιουργία ενισχυτικών λήψεων εμβολίων.