Παρά τα βήματα που έγιναν για καταπολέμηση του φαινομένου - Τα αναφερόμενα περιστατικά βίας στην οικογένεια, ευρύτερα, έχουν υπερδιπλασιαστεί σε μια δεκαετία, αφού από τα 551 που ήταν το 2000, ανήλθαν στα 1.320 το 2011

ΣΤΗΝ Ε.Ε. τα στατιστικά στοιχεία καταδεικνύουν πως μια στις τρεις γυναίκες βιώνει τουλάχιστον μια φορά στη ζωή της σωματική βία από τον σύντροφό της

Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών είναι η αυριανή. Στην Κύπρο, και παρά τα βήματα που έγιναν για καταπολέμηση του φαινομένου αυτού, η κατάσταση παραμένει ανησυχητική. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, που παρουσιάζονται μέσα από το «Στατιστικό Πορτρέτο της Γυναίκας», τα αναφερόμενα περιστατικά βίας στην οικογένεια την περίοδο 2005-2011 ήταν 6.367, εκ των οποίων τα 4.976 αφορούσαν σωματική βία. Η πλειοψηφία των αναφερομένων περιστατικών βίας στην οικογένεια ήταν από γυναίκες σε ποσοστό 69,4%.

Σύμφωνα, εξάλλου, με τα στοιχεία που συλλέγονται από το Τηλεφωνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας του Συνδέσμου για την Πρόληψη και την Αντιμετώπιση της Βίας στην Οικογένεια, τα αναφερόμενα περιστατικά βίας στην οικογένεια έχουν υπερδιπλασιαστεί μέσα σε μια δεκαετία, αφού από τα 551 που ήταν το 2000, ανήλθαν στα 1.320 το 2011. Η συντριπτική πλειοψηφία των περιστατικών αυτών αφορούσαν γυναίκες σε ποσοστό 80,3%. Για τη φετινή χρονιά (μέχρι τον Ιούνιο) το τηλεφωνικό κέντρο του Συνδέσμου δέχθηκε 115 κλήσεις, εκ των οποίων το 74% από γυναίκες. Παρόλο που τα αναφερόμενα περιστατικά βίας στην οικογένεια, ευρύτερα, αυξήθηκαν κατά τα έτη 2005-2007, παρατηρείται σταθερή μείωση κατά τα έτη 2007-2011, με τα αναφερόμενα περιστατικά να μειώνονται από 1.075 που ήταν το 2007, σε 711 το 2011.

Η έρευνα

Πάντως, πρόσφατη έρευνα του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE) αποκαλύπτει πως η βία κατά των γυναικών μέσα στο σπίτι παραμένει δεδομένη, τα περιστατικά βίας που καταγγέλλονται υπολείπονται του πραγματικού αριθμού και τα θύματα βίαιης συμπεριφοράς δεν λαμβάνουν επαρκή υποστήριξη από τις δημόσιες υπηρεσίες. Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με ανακοίνωση του Ινστιτούτου, εξηγείται εν μέρει από την έλλειψη εξειδικευμένων υπηρεσιών για γυναίκες που έχουν πέσει θύματα βίας, καθώς και από το γεγονός ότι η κατάρτιση που λαμβάνουν οι επαγγελματίες που παρέχουν βοήθεια σε θύματα και δράστες δεν περιλαμβάνει υποχρεωτικά την έμφυλη διάσταση. Εξηγώντας περισσότερο, το EIGE υποδεικνύει πως μόλις 12 από τα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπουν στη νομοθεσία τους χρηματοδότηση εξειδικευμένων υπηρεσιών για γυναίκες θύματα βίας.

Τι γίνεται στην Ευρώπη

Στην έκθεση του Ινστιτούτου, σύμφωνα με τη Διευθύντριά του Virginija Langbakk, επισημαίνεται πως αν και σε 26 κράτη μέλη, καθώς και στην Κροατία, λειτουργούν Κέντρα Συμβουλευτικής Υποστήριξης/υπηρεσίες για θύματα βίας, μόνο οκτώ κράτη και η Κροατία εφαρμόζουν τη συνιστάμενη αναλογία του ενός κέντρου/μιας υπηρεσίας συμβουλευτικής υποστήριξης ανά πενήντα χιλιάδες γυναίκες. Εκτός αυτού, μόνο σε 17 κράτη-μέλη υπάρχουν τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας, εκ των οποίων μόνο οι έξι ικανοποιούν τις βασικές απαιτήσεις της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, δηλαδή να είναι προσβάσιμες χωρίς χρέωση και επί 24ώρου βάσεως ολόκληρη τη βδομάδα.

Παρ’ όλα αυτά, σημειώνει η κ. Langbakk, η συντριπτική πλειοψηφία των κρατών μελών της Ε.Ε. έχουν αναπτύξει και εφαρμόσει εθνικά σχέδια δράσης για την καταπολέμηση της βίας. Επίσης, συνεχίζει, έχουν συμπεριλάβει τη συντροφική βία στους ποινικούς τους κώδικες και έχουν θεσπίσει εντολές προστασίας. Ορισμένα δε κράτη μέλη, σύμφωνα με την κ. Langbakk, έχουν επιτύχει σημαντική πρόοδο σε ό,τι αφορά την παροχή υπηρεσιών, για παράδειγμα σε γυναίκες οι οποίες υφίστανται πολλαπλές μορφές διάκρισης, όπως οι μετανάστριες, οι λεσβίες και οι αμφιφυλόφιλες.

Οι ελλείψεις

Ωστόσο, υποδεικνύει η Διευθύντρια του EIGE, υπάρχει περιθώριο βελτίωσης, καθώς τα περισσότερα εθνικά σχέδια δράσης στερούνται συστημάτων παρακολούθησης και αξιολόγησης. Όπως σημειώνει, μόνο τέσσερα κράτη μέλη έχουν ενσωματώσει στους ποινικούς τους κώδικες τον βασιζόμενο στο φύλο ορισμό της ενδοοικογενειακής βίας, ενώ πολλά είναι τα κράτη που δεν εφαρμόζουν αποτελεσματικά τις εντολές προστασίας. Επιπλέον, προσθέτει, η χρηματοδότηση εξειδικευμένων υπηρεσιών δεν είναι συστηματική, συν το γεγονός ότι έχει επηρεαστεί δυσμενώς από την τρέχουσα χρηματοπιστωτική κρίση.

Οι συστάσεις

Με βάση τα πιο πάνω, το Ινστιτούτο συνιστά στα κράτη-μέλη της Ε.Ε., μεταξύ άλλων:

*Να αναγνωρίσουν την ανάγκη ύπαρξης εξειδικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης των γυναικών που έχουν πέσει θύματα βίας και των παιδιών τους.
*Να διασφαλίσουν σταθερή χρηματοδότηση για εξειδικευμένες υπηρεσίες, όπως καταφύγια γυναικών και γραμμές βοήθειας.
*Να παρακολουθούν και να αξιολογούν τακτικά τον συντονισμό του δημόσιου συστήματος υποστήριξης των θυμάτων βίας μέσα στο σπίτι.

Το κράτος να σταθεί αρωγός

ΤΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ Ισότητας Κύπρου (ΠΙΚ), με αφορμή τη σημερινή μέρα, τονίζει την ανάγκη λήψης αποτελεσματικών μέτρων για την προστασία των γυναικών. Ειδικότερα, σημειώνει, τώρα όπου στα πλαίσια της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, όπου οι γυναίκες και ιδιαίτερα όσες ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες επιλέγουν να μείνουν σε μια κακοποιημένη σχέση λόγω της οικονομικής εξάρτησης. Γι’ αυτό απαιτεί από το κράτος να σταθεί αρωγός στις προσπάθειες όλων των φορέων που ασχολούνται με το θέμα και να μην κάνει εκπτώσεις στις προσπάθειες κατά της βίας εναντίον των γυναικών.

Το Γυναικείο Κίνημα της ΠΟΓΟ, με την ευκαιρία της Διεθνούς Ημέρας για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, σε ανακοίνωσή του καταδικάζει κάθε μορφή βίας ενάντια στις γυναίκες. Όπως σημειώνει, η βία στερεί από τις γυναίκες τη δυνατότητα να απολαύσουν βασικές ελευθερίες και τις κάνει ευάλωτες σε περαιτέρω κακοποίηση, πράγμα που αποτελεί εμπόδιο στο ξεπέρασμα των ανισοτήτων μεταξύ ανδρών και γυναικών στην κοινωνία. Το αρνητικό αυτό φαινόμενο, υποδεικνύει, έχει παγκόσμιες διαστάσεις και επηρεάζει όλες τις χώρες του κόσμου και όλα τα κοινωνικά στρώματα, καθώς και την Ευρωπαϊκή Ένωση όπου, σύμφωνα με τις στατιστικές:

*Μια στις τρεις γυναίκες βιώνει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή της σωματική βία από τον σύντροφό της.
*Το 12% με 15% των γυναικών από 16 χρονών και άνω στην Ευρώπη υποφέρουν από ενδοοικογενειακή βία.
*Η ενδοοικογενειακή βία στοιχίζει εκατομμύρια ευρώ ετησίως σε απώλειες εισοδημάτων, κόστος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, λειτουργία καταφυγίων κλπ.