Ένας ακόμα Μαραθώνιος κατέληξε… Γιατί Μαραθώνιος; Κάποιοι διαγωνίστηκαν, φαίνεται, κατέβαλαν προσπάθεια να τερματίσουν. Ποιος κέρδισε; Μήπως η Αγάπη; Το Ενδιαφέρον για τους πάσχοντες συνανθρώπους; Ευκταίο, οπωσδήποτε! Γεγονός, ωστόσο;

Ενδιαφέρον και Αγάπη δεν έχουν περιεχόμενο, πριν τους δώσουμε συγκεκριμένο. Πόσο μεγάλο μπορεί να είναι το ενδιαφέρον που εκφράζεται με την πληρωμή ενός ποσού, μικρού, για έναν αόριστο αν και καλό σκοπό; Για να ισχυριστεί κανείς ότι υπάρχει, πρώτα, και είναι το ενδιαφέρον υπολογίσιμο, πρέπει να απευθύνεται συγκεκριμένα σε κάποιον, σε έναν, εν προκειμένω, πάσχοντα συνάνθρωπο, που έχουμε λόγο να ενδιαφερόμαστε γι’ αυτόν. Γιατί γύρω μας πάσχουν πολλοί, αλλά δεν μπορούμε να ενδιαφερόμαστε πραγματικά για όλους, ούτε καν θεωρητικά.

Όταν, λοιπόν, κάποιος πληρώνει στον δρόμο, επειδή του το ζητούν -για καλό σκοπό- πόσο το κάνει από Ενδιαφέρον ή Αγάπη; Πολλοί, πάντως, το κάνουν από αμηχανία, και επειδή συνήθισαν ενδεχομένως να σκέφτονται ότι έτσι κάνει κανείς όταν του ζητήσουν να υποστηρίξει έναν καλό σκοπό: δίνει χρήματα. Το Ενδιαφέρον και η Αγάπη δεν κερδίζουν έτσι, όμως, ως στοιχεία ενός πολιτισμού, μιας ταυτότητας κοινωνικής…

Ποιος κερδίζει, τότε, από τον Μαραθώνιο; Οι ανάπηροι, ενδεχομένως, που θα πάρουν τα χρήματα; Ποιοι ανάπηροι; Ποιοι συγκεκριμένα; Μήπως όλοι; Αν όχι όλοι, όπως είναι πιθανό, γιατί κάποιοι κερδίζουν και άλλοι όχι; Τι έχουν και κερδίζουν ορισμένοι; Με ποια κριτήρια μοιράζονται τα κέρδη; Αν δεν υπάρχουν κριτήρια, πώς διανέμονται; Είναι σωστό κάποιοι, ανάπηροι κιόλας, να κερδίζουν ενώ κάποιοι άλλοι όχι, χωρίς ιδιαίτερο λόγο;

Μήπως, σε τελευταία ανάλυση, κερδίζουν εκείνοι που συγκεντρώνουν, για λογαριασμό ενός μέρους των αναπήρων, τα χρήματα; Τι μπορούν να κερδίζουν εκείνοι; Χρήματα; Όχι; γιατί τα συγκεντρώνουν για άλλους… Φήμη; Όχι; αφού έχουν ήδη... Ενδιαφέρον, μήπως, και αγάπη; Όχι; γιατί δεν τα χρειάζονται…

Το Ενδιαφέρον και την Αγάπη τα χρειάζονται οι ανάπηροι! Όχι αόριστα, συγκεκριμένα. Όταν πρόκειται για οικονομική ενίσχυση, να προέρχεται, κατά προτίμηση, όπως λένε οι ίδιοι, από την Πολιτεία. Και όταν πρόκειται για των συνανθρώπων τους το ενδιαφέρον και την αγάπη, θα ήθελαν να είναι, είμαστε σίγουροι, όχι για την αναπηρία τους, αλλά γι’ αυτό που κατά τα άλλα είναι ως άνθρωποι, για όλα τα άλλα που είναι ως άνθρωποι! Και δεν θα ήθελαν χρήματα γι’ αυτό που είναι ως άνθρωποι. Ποιος ζητάει να τον πληρώσουν επειδή είναι άνθρωπος?

Κανένας! Ούτε κι εκείνοι, επομένως…

Γνήσιες σχέσεις φιλίας χρειάζονται οι ανάπηροι, όπως όλοι? σχέσεις που μπορούν να τις κερδίσουν με την ψυχή τους, για την ψυχή τους, και να τις χαίρονται με την ψυχή τους, όπως όλοι. Αρκετοί μπορούν, επίσης, και θέλουν να εργαστούν, για να κερδίσουν, όπως όλοι, τη ζωή τους. Και την εργασία των αναπήρων πρέπει να την επιδοτεί η Πολιτεία, και τους εργοδότες τους. Μια Πολιτεία υγιής, εννοώ, που δεν θα επέτρεπε την επαιτεία, ούτε των αναπήρων ούτε για λογαριασμό τους ή, το χειρότερο, για κάποιους από αυτούς!

Φιλοσοφικά, ολοκληρώνοντας, η αναπηρία δεν είναι αρετή, ούτε όμως σφάλμα, όπως ούτε προτέρημα ούτε μειονέκτημα. Είναι τρόπος να ζεις, και αφορά εκείνους που ζουν έτσι και τους πολύ κοντινούς τους, που ζουν μαζί, δίπλα τους… Έτσι και η φιλανθρωπία. Δεν πρέπει να θεωρείται αρετή, ούτε φυσικά σφάλμα, όπως ούτε προτέρημα ούτε μειονέκτημα. Είναι τρόπος να ζεις, και αφορά εκείνους που ζουν έτσι, που ζουν, όμως, όντως έτσι! Και δεν την επιδεικνύουν τη φιλανθρωπία τους αμήχανα, από το παράθυρο του αυτοκινήτου τους, ούτε τη διοργανώνουν, εκείνοι που το κάνουν, για να δώσουν στους πρώτους την ευκαιρία να την επιδείξουν, παραμένοντας οι ίδιοι, οι διοργανωτές, αυτό που είναι…

ΔΡ. ΙΩΑΝΝΗΣ Σ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ
Για τον Όμιλο Φιλοσοφικής Αγωγής (Ο.ΦΙΛ.Α.)