Οι περιπέτειες ενός 85χρονου πρώην πυροσβέστη - Στα 35 χρόνια υπηρεσίας του, ο Γιώργος Χριστοδούλου βίωσε δυο αεροπορικές τραγωδίες, ενώ έδωσε σκληρές μάχες με χιλιάδες πυρκαγιές, που ξέσπασαν επί Αγγλοκρατίας και τουρκικής εισβολής.

Ο Γ. ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ αποτέλεσε σημαντικότατη φυσιογνωμία και προσωπικότητα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της Κύπρου, κατά την πολυτάραχη περίοδο 1956 - 1988

Απανθρακωμένα και διαμελισμένα κορμιά παντού. Σκόρπια σε μια πλαγιά του βουνού. Ανάμεσά τους και μικρά παιδιά... Η βροχή έπεφτε ασταμάτητα και ο δυνατός άνεμος στριφογύριζε βίαια δεκάδες πουκάμισα, παντελόνια και φανέλες, που υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν διπλωμένα και σιδερωμένα στις αποσκευές των επιβατών. Λίγο πιο πέρα, εντοπίζονται μερικά κομμάτια του αεροσκάφους. Πύρινες γλώσσες ζώνουν την κοιλιά του, η οποία, μετά τη συντριβή, σταμάτησε στο βάθος ενός γκρεμού. Η φωτιά είχε αρχίσε να εξαπλώνεται και σε δάσος.
«Στην αρχή σαστίσαμε.

Μείναμε άφωνοι από τα όσα βλέπαμε. Δεν είχαμε όμως χρόνο για χάσιμο. Χρειάστηκε να δεθούμε με σχοινιά για να καταφέρουμε να φθάσουμε στο σημείο της φωτιάς. Η μάχη ήταν δύσκολη. Μείναμε εκεί όλο το βράδυ. Τελικά τα καταφέραμε…», θυμάται ο 85χρόνος πρώην πυροσβέστης Γιώργος Χριστοδούλου, ο οποίος αποτέλεσε σημαντικότατη φυσιογνωμία και προσωπικότητα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της Κύπρου, κατά τη πολυτάραχη περίοδο 1956 - 1988. Οι τιμητικές πλακέτες που κοσμούν το γραφείο του αποτελούν μικρή ένδειξη της εκτίμησης που του τρέφει το σώμα.

Το περιστατικό, που μας περιέγραψε προηγουμένως, αφορούσε τη συντριβή πολιτικού αεροσκάφους τύπου «Ιλιούσιν» των Αιγυπτιακών Αερογραμμών, στις 29 Ιανουαρίου 1973, το οποίο κατέπεσε στην οροσειρά Πενταδακτύλου. Όπως μετέδιδαν τότε τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, το αεροσκάφος κτύπησε στο βουνό κατά την προσπάθεια προσγείωσης στο αεροδρόμιο Λευκωσίας. Από την τραγωδία έχασαν τη ζωή τους συνολικά 37 επιβάτες.

Στα 32 χρόνια υπηρεσίας που κουβαλά στις πλάτες του, τα μάτια του πρώην πυροσβέστη είδαν πολλά. Μερικές από αυτές τις αναμνήσεις δέχθηκε να μοιραστεί μαζί μας σε συνέντευξη που πραγματοποιήθηκε στην οικία του στη Λευκωσία.

Η τραγωδία της Λακατάμειας

ΔΕΝ ήταν η μόνη αεροπορική τραγωδία που βίωσε ο Γιώργος Χριστοδούλου, κατά την περίοδο εργασίας του. Στις 20 Απριλίου 1967, η μονάδα του στην Πύλη Πάφου έλαβε μήνυμα για συντριβή πολιτικού αεροσκάφους στην περιοχή Λακατάμειας. Το αεροπλάνο, στο οποίο επέβαιναν 126 επιβάτες, κυρίως Ευρωπαίοι, προερχόταν από την Ινδία και επρόκειτο να πραγματοποιήσει στάση στο αεροδρόμιο Λευκωσίας, προτού συνεχίσει το ταξίδι του. Κατά την προσπάθεια προσγείωσης, ωστόσο, κτύπησε σε λόφο.

«Με το που μας ειδοποίησαν, φορέσαμε τις μπότες, αρπάξαμε τον εξοπλισμό και σε δευτερόλεπτά ήμασταν στα οχήματά μας. Μια ζωή παίζαμε με τα δευτερόλεπτα. Αυτά έχει δουλειά», επισήμανε ο κ. Χριστοδούλου.

«Σχεδόν ποτέ δεν γνωρίζαμε τι επρόκειτο να συναντήσουμε στην κάθε κλήση που δεχόμασταν», πρόσθεσε.

Ο Γιώργος Χριστοδούλου μάς διηγήθηκε τα όσα μαρτύρησε εκείνη την καταραμένη νύχτα. «Παντού υπήρχαν νεκροί. Οι περισσότεροι ήταν διαμελισμένοι. Ένιωθα ένας βάρος στο στήθος, καθώς περπατούσα ανάμεσά τους. Αποστολή μας ήταν να ψάξουμε για επιζώντες, αλλά και να φωτίζουμε την περιοχή στους στρατιώτες, που στοίβαζαν τα πτώματα σε οχήματα. Τελικά δεν βρήκαμε κανένα επιζώντα…», διηγήθηκε ο πρώην πυροσβέστης. Οι στιγμές αυτές, σημείωσε, θα μείνουν χαραγμένες στη μνήμη του, μέχρι τη μέρα που θα πεθάνει.

Οι Άγγλοι τον προόριζαν για αστυνομικό

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Χριστοδούλου, με προϋπηρεσία στην πολιτική αεροπορία, ενεγράφη στην Πυροσβεστική Υπηρεσία το 1956, όταν βρισκόταν σε εξέλιξη ο απελευθερωτικός αγώνας της ΕΟΚΑ κατά της αγγλικής κατοχής.

«Αφού πέρασα τις εξετάσεις, οι Άγγλοι με πίεζαν να υπηρετήσω στην Αστυνομία αντί στην Πυροσβεστική. Έλεγαν ότι εκεί είχαν τη μεγαλύτερη ανάγκη. Φυσικά εγώ δεν δέχθηκα, όπως και οι περισσότεροι Ελληνοκύπριοι, για τον λόγο ότι δεν ήθελα να εναντιωθώ στον απελευθερωτικό αγώνα. Τελικά τα κατάφερα και έγινα πυροσβέστης. Ο μισθός μου ήταν 18 λίρες τον μήνα», θυμήθηκε ο κ. Χριστοδούλου.

Στις φλόγες η οδός Ερμού

Η κατάσταση ήταν έκρυθμη εκείνη την εποχή. Οι Τουρκοκύπριοι διαδήλωναν στους δρόμους ζητώντας τη διχοτόμηση του νησιού, ενώ η παραστρατιωτική οργάνωση των Τούρκων ΤMT σκορπούσε τον πανικό με τα τρομοκρατικά κτυπήματά της. «Έβαζαν καθημερινά, φωτιές σε καταστήματα και σπίτια. Ένα πρωινό του 1957, λάβαμε σήμα για πυρκαγιά σε κατάστημα της οδού Πάφου. Όταν πήγαμε στο σημείο, διαπιστώσαμε ότι δεν φλεγόταν μόνο ένα κατάστημα αλλά περισσότερα από 120!

Όλη η οδός Πάφου και η οδός Ερμού είχαν τυλιχθεί στις φλόγες. Ευτυχώς που ήταν Κυριακή και τα καταστήματα ήταν κλειστά, αλλιώς θα θρηνούσαμε θύματα», σημείωσε ο πρώην πυροσβέστης, για να προσθέσει: «Όπως αποδείχθηκε, Τούρκοι έσπασαν τα τζάμια των καταστημάτων και έριξαν βόμβες μολότοφ, αλλά και αναμμένα ρούχα. Χρειάστηκε μια μέρα ολόκληρη για θέσουμε υπό έλεγχον τις φωτιές».

Παρόμοιο ήταν το σκηνικό και τις επόμενες μέρες, με τους ηρωικούς πυροσβέστες να γίνονται πλέον στόχος των Τούρκων, καθώς θεωρούσαν ότι με τη δράση τους εμπόδιζαν τον αγώνα τους.

«Δεν θα ξεχάσω την πυρκαγιά στο σωματείο του Ολυμπιακού Λευκωσίας. Καθώς οδηγούσα πυροσβεστικό όχημα με προορισμό το σωματείο, κάποιος έριξε χειροβομβίδα στο τζάμι μας για να μας ανατινάξει! Ευτυχώς, λόγω και της ταχύτητας που πηγαίναμε, η χειροβομβίδα εξοστρακίστηκε στο τζάμι και έσκασε στο πλάι του δρόμου. Γλιτώσαμε καθαρά από τύχη», σημείωσε.

Οι τουρκικοί βομβαρδισμοί

Ο πρώην πυροσβέστης αναφέρθηκε και στα τραγικά γεγονότα της τουρκικής εισβολής του 1974. Από τη θέση πλέον του βοηθού Διευθυντή συνέχισε να δίνει σκληρές μάχες με τις πυρκαγιές που ξεσπούσαν, αυτή, τη φορά λόγω των τουρκικών βομβαρδισμών. Από κοντινή απόσταση, είδε το νεκρό σώμα Ελληνοκυπρίου να κρέμεται από τα συντρίμμια ενός ξενοδοχείου, μια σκηνή που απεικονίζεται και σε γνωστές φωτογραφίες που λήφθηκαν κατά την εισβολή.

Ο Γιώργος Χριστοδούλου κρέμασε τις υπηρεσιακές του μπότες και απολαμβάνει τη σύνταξή του μαζί με τη γυναίκα του Μαργαρίτα στην οικία του στη Λευκωσία. Άφησε, πάντως, άξιο αντικαταστάτη στην Υπηρεσία, όπως ο ίδιος δηλώνει. «Ο γιος μου εργάζεται και αυτός ως πυροσβέστης στην Πύλη Πάφου», σημείωσε, για να προσθέσει: «Έχω συνολικά τέσσερα παιδιά, εννέα εγγόνια και πέντε δισέγγονα. Δόξα τω θεώ, είμαι ευτυχισμένος…».