Μια από τις πιο συνηθισμένες διαταραχές του καρδιακού ρυθμού
Προσβάλλει περισσότερο από 1% του γενικού πληθυσμού και η επίπτωσή της αυξάνεται προϊούσης της ηλικίας

Η κολπική μαρμαρυγή είναι μια από τις πιο συνηθισμένες διαταραχές του καρδιακού ρυθμού. Προσβάλλει περισσότερο από 1% του γενικού πληθυσμού και η επίπτωσή της αυξάνεται προϊούσης της ηλικίας.

Στην κολπική μαρμαρυγή πολλά ερεθίσματα ξεκινούν από διάφορα σημεία των καρδιακών κοιλοτήτων που ονομάζονται κόλποι και εξαπλώνονται σε αυτούς. Ο ρυθμός που προκύπτει δεν είναι συγκροτημένος, με αποτέλεσμα οι κόλποι να μην μπορούν να συσταλθούν κανονικά. Η καρδιακή συχνότητα στους κόλπους μπορεί να ποικίλλει από 300 έως 600 σφύξεις το λεπτό.

Η λέξη μαρμαρυγή σημαίνει ότι οι κόλποι μαρμαίρουν (τρεμοπαίζουν, λαμπυρίζουν). Η μεγάλη αυτή συχνότητα των κόλπων περιορίζεται στον κολποκοιλιακό κόμβο, με αποτέλεσμα τα ερεθίσματα που περνούν προς τις κοιλίες να κυμαίνονται από 50-150 το λεπτό. Η καρδιακή συχνότητα δεν είναι σταθερή. Αν είναι πάνω από 100 σφύξεις το λεπτό, η κολπική μαρμαρυγή καλείται ταχεία.

Τα αίτια
Διάφορα αίτια μπορούν να προκαλέσουν κολπική μαρμαρυγή. Θα μπορούσαν να διαχωριστούν σε καρδιακά και εξωκαρδιακά. Η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να είναι παροδική ή μόνιμη. Καρδιακά αίτια όπως η υπερτασική καρδιοπάθεια, η στεφανιαία νόσος, βαλβιδοπάθειες, καρδιακή ανεπάρκεια (ανεξαρτήτως αιτιολογίας), μυοκαρδιοπάθειες, συγγενείς καρδιοπάθειες, περικαρδίτιδα, μπορεί να προκαλέσουν τη διαταραχή. Επίσης και εξωκαρδιακά αίτια συντείνουν, όπως ο υπερθυρεοειδισμός, η πνευμονική εμβολή, οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές, λοιμώξεις (συνηθέστερα αναπνευστικού), τα φάρμακα και οι καταχρήσεις (αλκοόλ, καφεΐνη, κάπνισμα).
Κάποιες φορές, παρά την ενδελεχή διερεύνηση, δεν ανευρίσκεται αιτιολογικός παράγοντας. Τότε η κολπική μαρμαρυγή καλείται ιδιοπαθής.

Τα ύποπτα επεισόδια
Σε πολλές περιπτώσεις τα επεισόδια της κολπικής μαρμαρυγής μπορεί να μη γίνουν αντιληπτά από τον ασθενή. Αυτό συνήθως γίνεται όταν η καρδιακή συχνότητα είναι χαμηλή (<100 το λεπτό). Στις περιπτώσεις που οι ασθενείς έχουν μόνιμη κολπική μαρμαρυγή, αυτή δεν γίνεται αντιληπτή. Οι ασθενείς συνήθως έχουν συμπτώματα, όταν βιώνουν επεισόδια ταχείας κολπικής μαρμαρυγής (>100 σφύξεις το λεπτό).

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να είναι ένα ή περισσότερα από τα εξής:
*Αίσθημα παλμών (φτερούγισμα / ταχυπαλμία).
*Αιφνίδιο αίσθημα εύκολης κόπωσης.
*Ζάλη, Κεφαλαλγία, Τάση για λιποθυμία.
*Θωρακική Δυσφορία, Πόνος - Πίεση στο στήθος.
*Δυσχέρεια Αναπνοής.

Επιπλοκές
Ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή μπορούν να διάγουν βίο χωρίς ουσιαστικά προβλήματα που να απορρέουν από την αρρυθμία αυτή. Παρ’ όλα αυτά η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να προκαλέσει κάποιες επιπλοκές.

*Ένεκα του ότι οι κόλποι συστέλλονται ταχέως και ακανόνιστα, προκαλείται περιορισμός της ταχύτητας ροής του αίματος. Το γεγονός αυτό αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα για τη δημιουργία πηγμάτων αίματος (θρόμβων) εντός των κόλπων. Σε περίπτωση που ένας τέτοιος θρόμβος εξωθηθεί από την καρδιά, μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικό ή άλλες εμβολές (μεσεντέριο, νεφρική κτλ.).

*Ένεκα της απώλειας της συγκροτημένης κολπικής συστολής (κολπικού λακτίσματος) η εξωθητική δραστηριότητα της καρδιάς μπορεί να μειωθεί έως και 25% και επίσης μακροχρόνια να προκληθεί καρδιακή ανεπάρκεια.

Ανάλογα με τον χαρακτήρα της κολπικής μαρμαρυγής, καθορίζεται και η προσπάθεια αντιμετώπισής της. Το επιθυμητό είναι η αποκατάσταση του φυσιολογικού (φλεβοκομβικού) ρυθμού. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, τότε γίνεται προσπάθεια ελέγχου της συχνότητας (δηλαδή να κτυπά η καρδιά άρρυθμα μεν, πλην όμως όχι ταχέως).

Πρόληψη θρομβοεμβολικών επεισοδίων
ΜΙΑ θεραπευτική συνιστώσα εστιάζεται στην αποτροπή δημιουργίας θρόμβων και πρόληψη θρομβοεμβολικών επεισοδίων.
1. Η μετατροπή της κολπικής μαρμαρυγής σε φλεβοκομβικό ρυθμό μπορεί να επιχειρηθεί φαρμακευτικά (αντιαρρυθμικά), ηλεκτρικά (καρδιομετατροπή με ηλεκτροσόκ υπό βραχείας δράσης αναισθησία) ή με επεμβατικές μεθόδους (ηλεκτροφυσιολογική κατάλυση με καθετήρα).

2. Η διατήρηση φυσιολογικής καρδιακής συχνότητας γίνεται με φαρμακευτική αγωγή. Διαφορετικοί ασθενείς ενδεχομένως να χρειαστούν διαφορετικά φάρμακα ή συνδυασμούς φαρμάκων για να επιτύχουν ικανοποιητικό έλεγχο της καρδιακής συχνότητας.

3. Η πρόληψη των θρομβοεμβολικών επεισοδίων γίνεται με τη χορήγηση αντιπηκτικών (βαρφαρίνη και νεότερους παράγοντες όπως νταμπιγκατράνη, ριβαροξαμπάνη, απιξαμπάνη).

ΔΡ. ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΓΙΑΓΚΟΥ
Καρδιολόγος