Τον παρουσίαζαν ως ήρωα αλλά κατέληξε ένας αδύναμος άνθρωπος
Ο πόλεμος στο Ιράκ ήταν ένα γεωστρατηγικό λάθος ιστορικών διαστάσεων, αλλά ο Ντέιβιντ Πετρέους κατόρθωσε να μετριαστούν οι επιπτώσεις του και να σωθούν τα προσχήματα. Μέχρι που απώλεσε τα δικά του...

Στους Αμερικανούς αρέσουν πολύ οι καλές ιστορίες ανόδου και πτώσης, όπως τους αρέσουν και οι αναστάσεις. Η ιστορία της χώρας αυτής είναι φτιαγμένη από τέτοιες εξιλεώσεις. Όπως ο Ντάγκλας Μακάρθουρ έγινε στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ο σωτήρας της Αμερικής στην εκστρατεία του Ειρηνικού Ωκεανού, έτσι παύθηκε από τα καθήκοντά του λίγα χρόνια αργότερα επειδή έδειξε υπερβάλλοντα ζήλο στην Κορέα. Του επιτράπηκε όμως να διατηρήσει τις δάφνες του. Στους Αμερικανούς δεν αρέσει να απαλλάσσονται από ήρωες, όταν οι ίδιοι έχουν συμβάλει στην αναγόρευσή τους.

Το πρόσωπο της αφήγησης
Η πτώση του Πετρέους είναι όσο μεγαλειώδης θέλουμε να την παρουσιάζουμε, γράφει ο Τζον Λι Άντερσον στο περιοδικό Νιου Γιόρκερ. Ήταν ένας εξαίρετος στρατιωτικός αξιωματούχος και συνέβαλε αποφασιστικά στο να υπάρξει μια στροφή στο χάος του πολέμου στο Ιράκ. Η ηρωοποίησή του όμως από πολιτικούς και δημοσιογράφους -όπως η Πόλα Μπρόουντγουελ- ήταν υπερβολική. Και εντάσσεται στην προσπάθεια της πρώην κυβέρνησης Μπους να αφηγηθεί εκ νέου τον πόλεμο του Ιράκ, μέσω του Πετρέους, ως μια επιτυχημένη ιστορία.

Ο πόλεμος στο Ιράκ ήταν ένα γεωστρατηγικό λάθος ιστορικών διαστάσεων, αλλά ο Ντέιβιντ Πετρέους κατόρθωσε να μετριαστούν οι επιπτώσεις του και να σωθούν τα προσχήματα. Γεννήθηκε έτσι ένας θρύλος. Ο Πετρέους πρόσφερε στους Αμερικανούς ένα πρότυπο για να λατρέψουν, σε μια εποχή που οι πολιτικοί τούς είχαν απογοητεύσει. Σε αντάλλαγμα, οι Αμερικανοί έπρεπε να ξεχάσουν όλες τις άλλες πλευρές του πολέμου στο Ιράκ. Τα μόνα που θυμούνται σήμερα είναι το «Σοκ και Δέος», το Αμπού Γράιμπ, η Φαλούτζα και η σύλληψη του Σαντάμ. Τίποτα άλλο.

Η τελική αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων έγινε πέρυσι και πέρασε πρακτικά απαρατήρητη. Για πολλά χρόνια, όμως, οι θρίαμβοι του Πετρέους γεμίζουν τις σελίδες εφημερίδων, περιοδικών και αρκετών βιβλίων. Το φαινόμενο Πετρέους βοήθησε τους Αμερικανούς να ξεχάσουν ότι χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν σε έναν πόλεμο, το αποτέλεσμα του οποίου ήταν να εγκαθιδρυθεί ένα καθεστώς πιο κοντά στην Τεχεράνη παρά στην Ουάσιγκτον.

Βλέψεις για την προεδρία;
Όταν ανέλαβε καθήκοντα ο Ομπάμα, ο Πετρέους ήταν μια δύναμη που έπρεπε να λάβει υπόψη, ο jefe maximo της Central Command, ένας άνθρωπος που θα διεκδικούσε ίσως μια μέρα την προεδρία. Όταν, το 2010, ο στρατιωτικός διοικητής στο Αφγανιστάν Στάνλεϊ Μακρίσταλ αναγκάστηκε να παραιτηθεί, ο Ομπάμα έστειλε στη θέση του τον Πετρέους. Κι εδώ, ο τελευταίος δεν έκανε θαύματα. Οι Ταλιμπάν αποδείχθηκαν ανίκητοι. Και έσυραν τους Αμερικανούς στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Το 2011, ο Ομπάμα επανέφερε τον Πετρέους στην Ουάσιγκτον, τον ανάγκασε να παραιτηθεί από τον στρατό, και τον έκανε διευθυντή της CIA. Ήταν μια έξυπνη και σοφή κίνηση. Μακριά από τις μεγάλες στρατιωτικές αποτυχίες στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, όμως, ο Πετρέους υπέκυψε σε μιαν από τις απλούστερες ανθρώπινες αδυναμίες: την ακατανίκητη έλξη κάποιου προς τον αγιογράφο του.

Κι ο Άλεν στο στόχαστρο
ΜΕΤΑ τις αποκαλύψεις για τον εξωσυζυγικό δεσμό του αρχηγού της CIA, ο διάδοχός του, στρατηγός των πεζοναυτών Τζον Άλεν, αποκαλύπτεται ότι είχε «απαράδεκτη αλληλογραφία» με την 37χρονη γνωστή του Πετρέους, Τζιλ Κέλι. Με βάση τη «σχετική έρευνα» του FBI για τον στρατηγό Άλεν, ο υπουργός Άμυνας Λίον Πανέτα ζήτησε από τον γενικό επιθεωρητή στρατού «έρευνα σε βάθος» και πλήρη ενημέρωση του Κογκρέσου. Ο Άλεν θα παραμείνει «επί του παρόντος και ως το τέλος της έρευνας» επικεφαλής των αμερικανικών δυνάμεων στο Αφγανιστάν, δήλωσε ο υπουργός.

Πηγές του Πενταγώνου παρατηρούσαν ότι ο στρατηγός «μάλλον θα οδηγηθεί σε παραίτηση» και σημείωναν ότι είναι ενδεικτικό ότι ο υπουργός έδωσε οδηγίες ώστε η έρευνα «να ολοκληρωθεί το ταχύτερο» και, ταυτόχρονα, ζήτησε από το Κογκρέσο να εγκρίνει «όσο το δυνατόν ταχύτερα» τον αντικαταστάτη του Τζον Άλεν στο Αφγανιστάν, στρατηγό Τζόζεφ Ντάνφορντ.

Οι ίδιες πηγές τόνιζαν ότι «τα δύο σκάνδαλα» οπωσδήποτε προβληματίζουν το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα και «τον υποχρεώνουν να αναθεωρήσει εξαρχής σχέδια και αποφάσεις» τόσο για τις ένοπλες δυνάμεις όσο και για τις υπηρεσίες πληροφοριών. Ο στρατηγός Τζον Άλεν προοριζόταν να αναλάβει στρατιωτικός διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, αλλά ο διορισμός του «αναστέλλεται επί του παρόντος» με απόφαση του Λίον Πανέτα.

Πηγές: The New Yorker, Το Βήμα