Μπορεί να προκαλέσει πολλές επιπλοκές στην υγεία
Μια χρόνια πάθηση, η οποία μπορεί να επιβαρύνει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα ζωής του ατόμου

Το σύνθημα «Προστατέψτε το Μέλλον μας» αποτελεί το μήνυμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Διαβήτη, που εστιάζεται στα νεαρά άτομα με διαβήτη ή με κίνδυνο να αναπτύξουν διαβήτη. Το IDF υπολογίζει ότι ένας στους δέκα ενήλικες θα έχει διαβήτη μέχρι το 2030, έτσι πρέπει να αρχίσουμε τον αγώνα της πρόληψης και της σωστής ενημέρωσης/εκπαίδευσης όσο πιο νωρίς γίνεται στη ζωή όλων των ατόμων. Ο αγώνας είναι δύσκολος, αλλά πρέπει όλοι να συμβάλουν, το άτομο με ή χωρίς διαβήτη, η Κυβέρνηση, η βιομηχανία τροφίμων και οι επαγγελματίες υγείας.

Τι είναι ο διαβήτης
Ο διαβήτης είναι μια χρόνια πάθηση, η οποία μπορεί να επιβαρύνει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα ζωής του ατόμου. Χαρακτηρίζεται από ανεπάρκεια ή μειωμένη παραγωγή της ορμόνης ινσουλίνης, με αποτέλεσμα τα υψηλά επίπεδα ζαχάρου στο αίμα. Μια κατάσταση που αν δεν ελεγχθεί σωστά, θα οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές υγείας. Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι διαβήτη.

Ο διαβήτης τύπου 1, είναι επίσης γνωστός ως ινσουλινοεξαρτώμενος διαβήτης, και από αυτόν πάσχουν περίπου 10% των ατόμων με διαβήτη. Δεν έχει αποδειχθεί ακόμη τι ακριβώς προκαλεί τον τύπο αυτό, που συνήθως παρουσιάζεται σε πολύ νεαρές ηλικίες και έτσι η πρόληψή του δεν είναι εύκολη.

Ο δεύτερος τύπος διαβήτη, από τον οποίον πάσχουν το 90% των ατόμων με διαβήτη, ονομάζεται διαβήτης τύπου 2 και συνήθως παρατηρείται σε μεγαλύτερες ηλικίες και χαρακτηρίζεται από μειωμένη παραγωγή ινσουλίνης ή και με αντίσταση στην ινσουλίνη. Δυστυχώς, ο τύπος αυτός μένει σε μεγάλο βαθμό αδιάγνωστος για πολλά χρόνια, μέχρις ότου προκύψουν επιπλοκές στην υγεία του ατόμου.

Ακόμη πιο λυπηρό είναι το γεγονός ότι ο τύπος 2 τώρα παρουσιάζεται και σε πολύ νεαρά άτομα, που συχνά είναι παχύσαρκα ή και έχουν αντίσταση στην ινσουλίνη. Πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι η Κύπρος έχει τα μεγαλύτερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας σε όλη την Ευρώπη και αυτό πρέπει να μας προβληματίσει όλους. Επιπρόσθετα με τους δύο τύπους διαβήτη, υπάρχει επίσης και ο διαβήτης κύησης, που αναπτύσσεται σε μια για κάθε 25 εγκυμοσύνες παγκοσμίως.

Περίπου 50% των γυναικών με διαβήτη κύησης θα αναπτύξουν διαβήτη τύπου 2 σε πέντε με δέκα χρόνια μετά τη γέννα. Επίσης, τα παιδιά αυτών των γυναικών έχουν αυξημένο κίνδυνο για να αναπτύξουν διαβήτη τύπου 2 στο μέλλον.

Πρόληψη και διατροφή
Ο διαβήτης έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να προκαλέσει πολλές επιπλοκές στην υγεία όταν δεν υπάρξει έγκαιρη διάγνωση και σωστή αντιμετώπιση, δηλαδή καλή ρύθμιση ζαχάρου στο αίμα, όπως καρδιοπάθεια, νεφροπάθεια, νευροπάθεια, ζημιά στα μάτια (μέχρι και τύφλωση), και ακρωτηριασμούς. Αυτά στη συνέχεια επιβαρύνουν το άτομο, αλλά και το κράτος, με τεράστιο οικονομικό κόστος. Για να αποφύγουμε λοιπόν αυτές τις δυσμενείς επιπλοκές, πρέπει πρώτα να αντιμετωπίσουμε τους παράγοντες που συνδέονται με την αύξηση του τύπου 2 διαβήτη και του διαβήτη κύησης, και δεύτερον να αναπτύξουμε και να εφαρμόσουμε εντατικά προγράμματα ενημέρωσης και έγκαιρης διάγνωσης. Οι παράγοντες αυτοί συμπεριλαμβάνουν την παχυσαρκία, την αντίσταση στην ινσουλίνη, τη λανθασμένη διατροφή και έλλειψη φυσικής άσκησης.

Η υγιεινή διατροφή με πρότυπο τη μεσογειακή διατροφή μπορεί να συντείνει στην απώλεια βάρους και στη σωστή ρύθμιση του ζαχάρου. Η διατροφή που εισηγείται συμπεριλαμβάνει τροφές απ' όλες τις βασικές ομάδες τροφίμων. Δημητριακά ολικής αλέσεως, όσπρια, φρέσκα φρούτα και λαχανικά, γαλακτοκομικά χαμηλά σε λιπαρά, πρωτεΐνες (ψαχνό κρέας / πουλερικά, και ψάρι), και μετριασμένη χρήση ελαιόλαδου και άλλων φυτικών λιπαρών, πρέπει να υπάρχουν στην καθημερινή διατροφή όλων.

Η ποσότητα τροφίμων και η άσκηση
ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ σημασία δίνεται στην ποσότητα των τροφίμων που καταναλώνεται, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ατόμου. Επίσης, αν το άτομο ζει με διαβήτη, πρέπει να εκπαιδεύεται για τον υπολογισμό υδατανθράκων στα γεύματα και στα ενδιάμεσα σνακ, για να χορηγεί τη σωστή δόση ινσουλίνης ή φαρμακευτικής αγωγής για τα καλύτερα αποτελέσματα. Οι υδατάνθρακες συμπεριλαμβάνουν τροφές από την ομάδα δημητριακών, φρούτων, αμυλούχων λαχανικών, οσπρίων, γάλακτος, γιαουρτιού, γλυκών ποτών και τροφίμων. Τα γλυκά ποτά και τρόφιμα πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο ή να αποφεύγονται, μιας και δεν προσφέρουν στον οργανισμό τα θρεπτικά συστατικά που προσφέρουν τα άλλα τρόφιμα.

Η χρήση γλυκαντικών ουσιών μπορεί να γίνεται με μέτρο, αλλά δεν είναι απαραίτητη. Η χρήση επιπρόσθετης φρουκτόζης πρέπει να γίνεται με προσοχή ή να αποφεύγεται βάσει επιστημονικών τεκμηρίων, που συσχετίζουν τη χρήση της με δυσμενή αποτελέσματα στο συκώτι και στα επίπεδα τριγλυκεριδίων. Προσοχή δίνεται και στη μετριασμένη κατανάλωση αλκοόλ, και την αποφυγή καπνίσματος. Όσον αφορά τη σωματική άσκηση, οι γενικές οδηγίες είναι για μίνιμουμ 30 λεπτά μέτριας έντασης ημερησίως, όπως το περπάτημα, ο χορός, το κολύμπι και άλλα.

Σύνδεσμος Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου