Επιλογή χωρίς κόστος δεν υπάρχει, άρα δεν μπορείς να περιμένεις κάτι, αν δεν θυσιάσεις κάτι άλλο

Άρχισε την Παρασκευή ο τελευταίος γύρος διαπραγματεύσεων. Η 35μελής ομάδα της Τρόικας επιτέλους έφτασε. Τα σύννεφα πάνω από την Κύπρο έκρυψαν τον ήλιο, αντίθετα με τις προηγούμενες μέρες, δίνοντας ένα μουντό χρώμα στον ουρανό. Οι πολιτικοπροφήτες έψελναν στα κανάλια ο καθένας το δικό του τροπάριο.

Το «αύριο» ενός λαού έμοιαζε να στέκεται πάνω στο σκαμνί με τη θηλιά στον λαιμό. Το ερώτημα που κυριαρχούσε ήταν αν η Τρόικα θα αφαιρούσε τη θηλιά πρώτα ή το σκαμνί.

Η σύγκρουση δυο ανόμοιων πλευρών άρχιζε σε μια προσπάθεια να καταλήξουν στον ίδιο προορισμό από διαφορετικούς δρόμους. Ο δρόμος του τεχνοκράτη που είναι η Τρόικα, αλλά και του Υπουργού Οικονομικών χωρίς παρεμβολές στο μυαλό από πολιτικό κόστος και ο δρόμος των πολιτικών, που το δάχτυλο δείχνει προς μια κατεύθυνση ενώ το κεφάλι βλέπει προς την αντίθετη.

Το αποτέλεσμα αυτής της διαπραγμάτευσης θα ήταν πανεύκολο, αν είχαμε μια «μηχανή του χρόνου» που θα έστελνε κάποιον 2-3 χρόνια στο μέλλον να δει τα αποτελέσματα των σημερινών αποφάσεων. Επειδή όμως δεν ζούμε στον κόσμο της επιστημονικής φαντασίας, οι έννοιες και αποφάσεις του ανθρώπινου νου, σε τελική ανάλυση, πολλές φορές είναι απατηλές. Κάτι που έπαθαν τόσο οι τράπεζες όσο και το κράτος.

Όταν ρωτήθηκε ο Ηράκλειτος από πού αποκομίζει τη γνώση, η απάντησή του ήταν «ερεύνησα τον εαυτό μου». Η Ελλάδα εκ των πραγμάτων, όταν υπέγραφε το πρώτο μνημόνιο, δεν γνώριζε τον εαυτό της. Το ερώτημα σε εμάς είναι κατά πόσο γνωρίζουμε τον εαυτό μας και τις δυνατότητές μας, ώστε να μην μπούμε σε μια καταστροφική διαδρομή χωρίς τέλος, που θα μας οδηγήσει σε τραγικά αποτελέσματα, γιατί θα αδυνατούμε να εκπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας.

Όταν βλέπουμε την πραγματικότητα, συνήθως την αντιλαμβανόμαστε όπως εμείς νομίζουμε, όπως για παράδειγμα είναι οι διαφορετικές απόψεις για την ίδια μαθηματική εξίσωση των πολιτικών. Η ερμηνεία της πραγματικότητας βασίζεται σε υποκειμενικά, ελαττωματικά ή προκατειλημμένα κομματικά κριτήρια. Αυτό έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πώς αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο, αλλά και πώς καταλαβαίνουμε τους ανθρώπους.

Αν υποθέσουμε ότι η ανθρώπινη μάθηση είναι άντληση από τη μνήμη των όσων ήδη γνωρίζουμε, τότε είχαμε την ευκαιρία σε πρωτόγνωρες καταστάσεις όπως αυτή, να θυμηθούμε και σε προέκταση ή ανάμνηση να γίνει γνώση των όσων λαθών ήδη έγιναν με το πρώτο μνημόνιο από άλλες χώρες, καταδικάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους στην απελπισία, ώστε σοφά να τα αποφύγουμε.

Επιλογή χωρίς κόστος δεν υπάρχει, άρα δεν μπορείς να περιμένεις κάτι, αν δεν θυσιάσεις κάτι άλλο. Εδώ που φτάσαμε στις τελικές διαπραγματεύσεις με την Τρόικα, είναι ξεκάθαρο ότι αν περιμένουμε από άλλους να αλλάξουν τον δικό μας κόσμο και κοινωνικοοικονομική συμπεριφορά, τότε θα πεθάνουμε ακίνητοι μέσα στη σαπίλα που δημιουργήσαμε.

Η άγραφη ιστορία δεν είναι μια αφαίρεση, αλλά μια πραγματικότητα και οι αποφάσεις του σήμερα θα οδηγήσουν τις επόμενες γενιές σε ανάκαμψη ή εξευτελισμό. Όσο για τον μελλοντικό μύθο, ας μην είναι αυτός ο ίδιος που θα θέλει να ικανοποιήσει το σύστημα της βαρβαρότητας. Ο χρόνος είναι μαζί μας γιατί ο μύθος γεννιέται τώρα.