Σήμερα το καθιερωμένο ετήσιο μνημόσυνο εκατοντάδων νέων μας που χάθηκαν από τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών τα τελευταία χρόνια - «Σε πολλές περιπτώσεις, ακόμα και το οικείο περιβάλλον της μητέρας -αδέλφια και γονείς- την αποπαίρνουν, τη θεωρούν υπεύθυνη για το μπλέξιμο του παιδιού της με τα ναρκωτικά και κάποτε φτάνουν στο σημείο να την απαρνηθούν, ενώ εκείνη προσπαθεί απεγνωσμένα να σώσει το παιδί της»…

ΚΑΠΟΙΟΙ δεν θέλουν να ξεχάσουν τα παιδιά αυτά, όσο και να στιγματίστηκαν στη διάρκεια της ζωής τους, αλλά και μετά τον θάνατό τους…

Ένα διαφορετικό μνημόσυνο, που στέλνει ισχυρά κοινωνικά μηνύματα, πραγματοποιείται για τρίτη συνεχή χρονιά σήμερα Κυριακή (11.11.2012) στην εκκλησία Αγίου Νικολάου Πάνω Λακατάμειας. Πρόκειται για το καθιερωμένο ετήσιο μνημόσυνο των εκατοντάδων νέων μας που χάθηκαν από τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών τα τελευταία χρόνια και που έχει τον διπλό στόχο, να τιμηθεί η μνήμη των θυμάτων ναρκωτικών, αλλά και να υπενθυμιστεί στην κοινωνία ότι ο θάνατος είναι συχνά η συνέπεια της χρήσης τους. Τον επιμνημόσυνο λόγο θα εκφωνήσει ο Πρόεδρος του Αντιναρκωτικού Συμβουλίου Δρ Χρύσανθος Γεωργίου, ενώ θα παραστεί η πρώτη κυρία Έλση Χριστόφια, που έθεσε τον Σύνδεσμο υπό την προστασία της.

Πέθαναν 129 από το 2004

Ο Αρτέμης Ανδρέου, Πρόεδρος του Συνδέσμου Συγγενών και Φίλων Εξαρτημένων Ατόμων Κύπρου, που οργανώνει την εκδήλωση, μιλώντας στη «Σ» επικαλέσθηκε στοιχεία του ΕΚΤΕΠΝ (Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά), σύμφωνα με τα οποία από το 2004 μέχρι σήμερα πέθαναν στην Κύπρο 129 νεαρά κυρίως άτομα, που ο θάνατός τους είχε άμεση ή έμμεση σχέση με χρήση ναρκωτικών, ιδιαίτερα ηρωίνης, που είναι η πιο διαδεδομένη ουσία εξάρτησης στο νησί. Διευκρίνισε ότι «πολλοί γονείς δεν θέλουν να δημοσιοποιούνται κάποια προσωπικά στοιχεία και δεν γίνονται γνωστές περιπτώσεις όπου χρήστες, υπό την επήρεια ουσίας, μπορεί να προκαλέσουν θανατηφόρα ατυχήματα και να πεθάνουν οι ίδιοι ή να σκοτώσουν κάποιους άλλους. Άρα ο απόλυτος και σωστός αριθμός, είναι μεγαλύτερος από 129».

Κάποιοι δεν θέλουν να ξεχάσουν

Ο κ. Ανδρέου τόνισε ότι με τη σημερινή εκδήλωση «θέλουμε ιδιαίτερα να τιμήσουμε τις μητέρες των θυμάτων και να τους πούμε ότι κάποιοι δεν θέλουν να ξεχάσουν τα παιδιά αυτά, όσο και να στιγματίστηκαν στη διάρκεια της ζωής τους, αλλά και μετά τον θάνατό τους».

-Πώς ο Σύνδεσμος αντιμετώπισε το πρόβλημα του κοινωνικού στιγματισμού των χρηστών;

-Στο Διοικητικό Συμβούλιο του Συνδέσμου Συγγενών και Φίλων Εξαρτημένων Ατόμων Κύπρου, έχουμε άτομα που έχασαν τα παιδιά τους από τη χρήση ουσιών και προς τιμήν τους, καταθέτουν με τον δικό τους τρόπο την τραγωδία που έχουν βιώσει. Στην πραγματικότητα, έταξαν τον εαυτό τους στον πόλεμο κατά των ουσιοεξαρτήσεων και με αυτό το μνημόσυνο στα παιδιά τους, στέλνουν ξεκάθαρα το μήνυμα ότι ο κίνδυνος ελλοχεύει από τις εξαρτησιογόνες ουσίες.

-Σε ποιες ουσίες αναφέρεστε;

-Στα σκληρά ή μαλακά ναρκωτικά.

-Περιλαμβανομένης της κάνναβης;

-Ναι.

Μια κοινωνία που κρίνει τους άλλους…

-Πώς αντιμετωπίζουν τον θάνατο των παιδιών τους οι μητέρες;

-Και η μητέρα -και ολόκληρη η οικογένεια- βιώνει την οδύνη, τον πόνο, την κοινωνική απομόνωση, αλλά και την οικονομική καταστροφή. Και ο αγώνας της είναι άνισος, αν ο ίδιος ο χρήστης δεν έχει τη θέληση να απεξαρτητοποιηθεί. Τότε το παιγνίδι είναι χαμένο, γιατί εύκολα θα παρασυρθεί και θα επανέλθει. Αν ο γονιός δεν στηρίξει το παιδί του, αυτό θα πέσει με την πρώτη ευκολία. Αλλά αν είναι δυνατός και καλός γνώστης και διαχειριστής συναισθημάτων, τότε θα μπορεί να στηρίξει το παιδί του.

Όμως είναι συνταρακτικό, ο γονιός να χάσει το παιδί του και όμως να θέλει να προσφέρει στον αγώνα κατά των ναρκωτικών. Έχουμε γυναίκες μέλη του Διοικητικού μας Συμβουλίου που παλεύουν συνειδητά, για να μην ξαναπεράσει μάνα ή πατέρας, όσα πέρασαν οι ίδιες. Έχουν ξεπεράσει τον φόβο και τις ενοχές μετά την κοινωνική απαξίωση και απομόνωση που έζησαν, γιατί ας μην ξεχνάμε ότι είμαστε μια κοινωνία που εύκολα κρίνει τους άλλους, χωρίς να βλέπει τα δικά της προβλήματα...

Όχι στην αποποινικοποίηση

-Υπάρχει συζήτηση για αποποινικοποίηση της κάνναβης, που αναζωπυρώθηκε από την πρόσφατη τοποθέτηση του υποψήφιου Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη για αποποινικοποίηση της χρήσης της μαριχουάνας, υπό όρους. Ποια είναι η άποψή σας επί του προκειμένου;

-Αυτά είναι πολύ σοβαρά ζητήματα κι εμείς δεν είμαστε αρμόδιοι να τα απαντήσουμε, αν και ασχολούμαστε με αυτά ως Σύνδεσμος. Σίγουρα πρέπει να γίνουν επιδημιολογικές έρευνες, που να αποδεικνύουν περίτρανα ότι η χρήση κάνναβης δεν προκαλεί ζημιά στον άνθρωπο. Χωρίς να είμαι απόλυτος, θεωρώ ότι είναι παρακινδυνευμένο να υπάρξει αποποινικοποίηση οποιουδήποτε ναρκωτικού. Δεν πρέπει ο χρήστης να μπορεί να το προμηθεύεται εύκολα. Τα μαλακά ναρκωτικά είναι ένας προθάλαμος για τα πιο σκληρά, που οδηγούν στον θάνατο. Επαναλαμβάνω ότι δεν θεωρώ τον εαυτό μου ειδήμονα στο θέμα αυτό. Μας προβληματίζει το θέμα, το συζητούμε, αλλά δεν καταλήξαμε ακόμα. Σίγουρα θεωρούμε οποιαδήποτε εξάρτηση επικίνδυνη για τον άνθρωπο.

Οι μητέρες δεν φεύγουν ποτέ

-Πέστε μας λίγα για τη δράση του Συνδέσμου σας.

-Είναι η μοναδική οργάνωση που ασχολείται με το περιβάλλον του χρήστη, με τους γονείς και κυρίως με τις μητέρες, αφού -δυστυχώς- οι πατέρες συχνά δηλώνουν απόντες. Δηλαδή εγκαταλείπουν το σπίτι κι αφήνουν τις συζύγους τους και μητέρες των παιδιών-θυμάτων να υποφέρουν την κατακραυγή της κοινωνίας. Να μην ξεχνούμε ότι σε πολλές περιπτώσεις, ακόμα και το οικείο περιβάλλον της μητέρας -αδέλφια και γονείς- την αποπαίρνουν, τη θεωρούν υπεύθυνη για το μπλέξιμο του παιδιού της με τα ναρκωτικά και κάποτε φτάνουν στο σημείο να την απαρνηθούν, ενώ εκείνη προσπαθεί απεγνωσμένα να σώσει το παιδί της.

-Μήπως οι πατέρες φεύγουν γιατί δεν αντέχουν το πρόβλημα του παιδιού τους με τα ναρκωτικά, ή αυτό απλώς επιβαρύνει ένα γενικότερο πρόβλημα που έχουν με τη σύζυγό τους;

-Συχνά είναι και τα δύο. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι μητέρες μένουν, ενώ κάποιοι πατέρες φεύγουν. Είναι η φύση της μητέρας να είναι πιο στοργική προς το παιδί και δεν το εγκαταλείπει, ενώ ένας πατέρας το κάνει ευκολότερα. Σας επισημαίνω ότι το έμβλημα του Συνδέσμου μας είναι μια μάνα που κραυγάζει σιωπηλά πάνω από το παιδί της… και δεν είναι τυχαία η εικόνα αυτή, γιατί το επίκεντρο για μας, είναι η μητέρα, χωρίς να παραγνωρίζουμε τον ρόλο του πατέρα.

Ένα στοιχείο αυτού του προβλήματος είναι ότι πολλές φορές η μητέρα είναι θύμα ψυχολογικής, αλλά και σωματικής βίας από τον γιό ή την κόρη της που είναι χρήστης. Έχουμε κρούσματα όπου ο χρήστης, υπό την επήρεια της χρήσης, ή όταν είναι σε στέρηση και προσπαθεί να πάρει τα χρήματα για να αγοράσει το ναρκωτικό, έχει ξυλοκοπήσει αλύπητα τη μάνα του, συχνά χωρίς να συνειδητοποιεί τι κάνει.

Το Ανοικτό και το Κλειστό Πρόγραμμα

-Υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι χρήστες ασκούν βία ενώ έχουν πάρει τη δόση τους; Δεν χρειάζονται τη δόση τους ακριβώς για να ηρεμήσουν;

-Όντως η πλειοψηφία γίνονται βίαιοι όταν είναι σε στέρηση. Κι εδώ υπάρχει ένα κενό που έρχεται να καλύψει ο Σύνδεσμος. Έχουμε δύο προγράμματα, το Ανοικτό Πρόγραμμα Στήριξης και το Κλειστό Πρόγραμμα Θεραπείας. Προσφέρονται από ψυχολόγους, ειδικευμένους συνεργάτες του Συνδέσμου, τους οποίους ευχαριστώ δημόσια, γιατί επιτελούν λειτούργημα. Στο Ανοικτό Πρόγραμμα μπορεί οποιοσδήποτε οποιαδήποτε στιγμή να συμμετάσχει τηλεφωνώντας στο τηλέφωνο του Συνδέσμου 22873440 για πληροφορίες.

Το Πρόγραμμα προσφέρεται συνήθως μια φορά τη βδομάδα στα γραφεία του Συνδέσμου και περιλαμβάνει τη γνωσιακή στήριξη των οικογενειών. Στοχεύει στην εκπαίδευση των γονέων, ώστε να κατανοήσουν το πρόβλημα της ουσιοεξάρτησης στον χρήστη. Αυτό δίνει την ευχέρεια στους γονείς να αναγνωρίσουν τη συμπτωματολογία της εξάρτησης ή πώς να προσεγγίζουν και να χειρίζονται τον χρήστη. Παρέχει και μια μικρή ψυχολογική και συμβουλευτική στήριξη στα άτομα που συμμετέχουν.

Όμως το πιο σημαντικό είναι το Κλειστό Πρόγραμμα Θεραπείας, που στοχεύει γονείς παιδιών χρηστών. Ο γονιός επεξεργάζεται τα δικά του συναισθήματα, τις διαπροσωπικές σχέσεις με το περιβάλλον του, με τον εαυτό του, με την καθημερινότητά του. Το ζητούμενο είναι να ενισχύσει τους προστατευτικούς παράγοντες για τον ίδιο, να σταματήσει να θεωρεί τον εαυτό του υπεύθυνο για επιλογές του παιδιού του και να πάψει να αυτο-ενοχοποιείται.

Ο γονιός είναι ο πιο ισχυρός παράγοντας στην αποτοξίνωση και απεξάρτηση του παιδιού και θα πρέπει να είναι σε θέση να πάρει ακόμα και «ακραίες» αποφάσεις - μια μάνα που τη κτυπά το παιδί της, να μπορέσει να το καταγγείλει στην Αστυνομία για να βοηθηθεί το παιδί και να μην αποκρύψει το πρόβλημα. Είναι ξεκάθαρο ότι ο ίδιος ο γονιός πρέπει να αρχίσει να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του, να μη χρειάζεται καθημερινή ψυχολογική στήριξη από τον ψυχολόγο. Με την αυτογνωσία και τη ψυχραιμία, πρέπει να αντιδρά αναλόγως των περιστάσεων που αντιμετωπίζει.

Το Κλειστό Πρόγραμμα διαρκεί ολόχρονα από τον Σεπτέμβρη - Ιούλη και μπορεί να διαρκέσει για 3-4 χρόνια. Στόχος μας είναι τα άτομα αυτά να μπορούν να παρέχουν γνώσεις και εμπειρίες σε άλλους, να γίνουν οι επόμενοι «ψυχολόγοι» στους γονείς και σε όσους έχουν ανάγκη. Δηλαδή από θεραπευόμενοι, γίνονται θεραπευτές ατόμων του περιβάλλοντός τους. Κι αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο, αφού την ίδια στιγμή το παιδί τους, είτε είναι έγκλειστο στις φυλακές, είτε είναι σε πρόγραμμα απεξάρτησης, είτε αντιδρά και δεν κάνει οτιδήποτε για να σταματήσει τη χρήση. Σε κάθε περίπτωση, βλέπουν το παιδί τους αβοήθητο και ανήμπορο να ξεφύγει από τη γάγγραινα των ναρκωτικών. Να σημειώσω και κάτι - συνήθως το μαθαίνει τελευταίος ο γονιός.

-Αυτό βάζει στη συζήτηση, πόσο κοντά είναι οι γονείς με τα παιδιά τους;

-Μελέτες έχουν δείξει -κι αυτό προς απο-ενοχοποίηση των γονιών- ότι κάποιος μπορεί να γίνει χρήστης, ανεξάρτητα από το πώς έχει μεγαλώσει. Υπάρχουν χρήστες που μεγάλωσαν σε οικογένειες με αγάπη, σεβασμό, στήριξη και σωστή επαφή με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Υπάρχουν και χρήστες που ανήκουν σε προβληματικές οικογένειες και δεν έχουν καμιά σχέση με τους γονείς τους… Η χρήση έχει να κάνει με τον χρήστη… κοινό χαρακτηριστικό στους χρήστες είναι οι έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις.