Οι Αναδυόμενες Προκλήσεις για την ΑνΑΔ κατά το 2013

 

Μέσα από την ενδελεχή εξέταση και αξιολόγηση των βασικών παραγόντων που προσδιορίζουν κατά τρόπο ουσιαστικό το διαμορφούμενο στην Ε.Ε. και Κύπρο

περιβάλλον της ΑνΑΔ, ειδικότερα δε τα χαρακτηριστικά της αγοράς εργασίας και του τομέα της κατάρτισης και ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού στην Κύπρο,

εξάγονται τα ακόλουθα συμπεράσματα:

 

 Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί ουσιαστική και αξιόλογη πρόοδος στον τομέα της κατάρτισης σε ότι αφορά την ευαισθητοποίηση των επιχειρηματιών και των εργοδοτουμένων για τη σημασία της κατάρτισης και της δια βίου μάθησης.

 

 Το φάσμα των δραστηριοτήτων κατάρτισης που εφαρμόζονται στην Κύπρο κρίνεται σε μεγάλο βαθμό ικανοποιητικό λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες που

επικρατούν σήμερα στην αγορά εργασίας. Παρουσιάζονται όμως περιθώρια αύξησης και αποδοτικής χρήσης των επενδύσεων στην επαγγελματική κατάρτιση

καθώς και αύξησης της συμμετοχής των ατόμων σε δραστηριότητες κατάρτισης.

 

 Παρατηρούνται σημαντικά περιθώρια βελτίωσης της διευκόλυνσης της μετάβασης και προσαρμογής νεοεισερχόμενων ατόμων, ανέργων, ιδιαίτερα των νέων ανέργων, των μακροχρόνια ανέργων των γυναικών και ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας, όπως επίσης και αδρανούς γυναικείου δυναμικού στην επαγγελματική ζωή, ομάδες στις οποίες θα πρέπει να δοθεί βαρύνουσα σημασία δεδομένης και της οικονομικής

κρίσης που αντιμετωπίζει σήμερα η κυπριακή οικονομία.

 

 Σημαντικό εργαλείο πρόληψης της ανεργίας, ιδιαίτερα σε περιόδους όπου παρατηρείται οικονομική κρίση, είναι η αξιοποίηση της κατάρτισης στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Μέσω της απόκτησης νέων γνώσεων και δεξιοτήτων ή / και εμπλουτισμού τους είναι δυνατή η παραμονή ατόμων στην αγορά εργασίας και η

καλύτερη αξιοποίηση τους από τις επιχειρήσεις.

 

 Είναι αναγκαίος ο εμπλουτισμός των γνώσεων και ικανοτήτων όλων των εργαζομένων, κυρίως ατόμων χαμηλής εξειδίκευσης και μεγαλύτερης ηλικίας.

Αναφορικά με τους τελευταίους, σημαντικό είναι να εξευρεθούν τρόποι παραμονής και ανέλιξης τους στην αγορά εργασίας, κυρίως με επανακατάρτιση και τη συνεχή

ανανέωση και εμπλουτισμό των γνώσεων και των δεξιοτήτων τους.

 

 Θεωρείται πλέον επιτακτική ανάγκη η ένταξη στον κόσμο της εργασίας του τριγώνου της γνώσης, δηλαδή της έρευνας, εκπαίδευσης και

καινοτομίας, με την ανάπτυξη συμπράξεων μεταξύ των εργοδοτών και των εκπαιδευτικών και ερευνητικών ιδρυμάτων με στόχο την προώθηση της καινοτομίας και την εξασφάλιση της εφαρμογής της. Η σύμπραξη του επιχειρηματικού κόσμου με τα διάφορα επίπεδα και τομείς εκπαίδευσης, κατάρτισης και έρευνας μπορεί να συμβάλει στην εξασφάλιση καλύτερης εστίασης στις δεξιότητες και στις ικανότητες

που απαιτούνται στην αγορά εργασίας καθώς και στην υποστήριξη της καινοτομίας και του επιχειρηματικού πνεύματος σε όλες τις μορφές της μάθησης.

 

 Χρειάζεται να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στα θέματα τεχνολογιών της πληροφορίας και επικοινωνίας. Είναι πλέον επιτακτική ανάγκη η επί ευρείας κλίμακας 7 κατάρτιση στις τεχνολογίες αυτές σε όλο το φάσμα των λειτουργιών της επιχείρησης, στην παραγωγή, στο εμπόριο και στη διοίκηση, πράγμα το οποίο, αν συνδυαστεί με τα κατάλληλα επίπεδα επιχειρηματικότητας, θα έχει θετικά αποτελέσματα στο σχεδιασμό και παραγωγή νέων προϊόντων και προσφοράς

εμπλουτισμένων υπηρεσιών και στη βελτίωση της παραγωγικότητας.

 

 Παρατηρούνται σημαντικά περιθώρια αύξησης της συμμετοχής των Μικροεπιχειρήσεων σε δραστηριότητες κατάρτισης με στόχο τη βελτίωση της

προσαρμοστικότητας και παραγωγικότητας τους. Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό από τη στιγμή που οι Μικροεπιχειρήσεις αποτελούν τη συντριπτικ

ή πλειοψηφία των επιχειρήσεων στην Κύπρο και συμβάλλουν καθοριστικά στην ανάπτυξη του επιχειρηματικού ιστού.

 

 Η μη δημιουργία μέχρι σήμερα αποτελεσματικού μηχανισμού κατάρτισης των αυτοαπασχολουμένων , παρόλες τις δυσκολίες και τα παρεμφερή ερωτήματα που εγείρονται και τις ρυθμίσεις που πρέπει να γίνουν, περιλαμβανομένων και νομικών

ρυθμίσεων, ιδιαίτερα σε ότι αφορά το ρόλο που πιθανόν να κληθεί να διαδραματίσει η ΑνΑΔ , θεωρείται ως ουσιαστική αδυναμία του συστήματος κατάρτισης.

 

 Η υποδομή κατάρτισης που διαθέτουν τα ιδρύματα και οργανισμοί κατάρτισης καθώς και οι επιχειρήσεις χρειάζεται να εκσυγχρονιστεί περαιτέρω αξιοποιώντας

τις δυνατότητες που προσφέρουν οι τεχνολογίες της πληροφορίας και επικοινωνίας. Είναι απαραίτητη η ανάπτυξη νοοτροπίας αριστείας καθώς και συστημάτων αξιολόγησης ώστε να εξασφαλιστεί ότι το σύστημα επαγγελματικής

κατάρτισης βρίσκεται σε υψηλά αποδεκτά ποιοτικά επίπεδα.

 

 Η δημιουργικότητα και η καινοτομία ενέχουν ζωτική σημασία για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και για τη δυνατότητα τους να ανταγωνίζονται σε διεθνές επίπεδο. Είναι επομένως σημαντική η κατάρτιση και ανάπτυξη του ανθρώπινου

δυναμικού σε εγκάρσιες βασικές ικανότητες, όπως η ψηφιακή ικανότητα, οι μεταγνωστικές ικανότητες, το πνεύμα πρωτοβουλίας και το επιχειρηματικό πνεύμα.

 

 Η μετάβαση της κυπριακής οικονομίας σε μια πιο πράσινη οικονομία που να στηρίζεται στην ορθολογιστική αξιοποίηση των πόρων, να μειώνει τις εκπομπές

άνθρακα, να αυξάνει τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, να αναβαθμίζει τις

μεταφορές και να προωθεί την ενεργειακή απόδοση αποτελεί στόχο υψηλής

προτεραιότητας. Αυτό εξυπακούει την απόκτηση πράσινων γνώσεων, δεξιοτήτων και νοοτροπίας από το ανθρώπινο δυναμικό , με την κατάρτιση να διαδραματίζει το δικό της καθοριστικό ρόλο.

 

 Η επιβεβαίωση της ύπαρξης Φυσικού Αερίου στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας οδηγεί στη δημιουργία ευοίωνων προοπτικών

οικονομικής ανάπτυξης τόσο μέσα από την ανάδειξη νέων τομέων οικονομικής δραστηριότητας, όσο και μέσα από την ενίσχυση των δυνατοτήτων ανάπτυξης

υφιστάμενων τομέων. Απαραίτητη προϋπόθεση για την όσο το δυνατό πληρέστερη αξιοποίηση των διαφαινόμενων προοπτικών ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας

είναι η ύπαρξη αριθμητικά επαρκούς και κατάλληλα καταρτισμένου 8 ανθρώπινου δυναμικού. Αυτό εξυπακούει την ανάλογη προσαρμογή των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης της Κύπρου για να παρέχουν τις

απαιτούμενες γνώσεις και δεξιότητες.

 

 Αδυναμία του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης στην Κύπρο θεωρείται και η απουσία ολοκληρωμένου Εθνικού Πλαισίου Προσόντων και ειδικότερα

Ολοκληρωμένου Συστήματος Επαγγελματικών Προσόντων, το οποίο αναμένεται να έχει καθοριστικής σημασίας επιπτώσεις στη δια βίου μάθηση και την κινητικότητα του ανθρώπινου δυναμικού. Σημαντική επί τούτου θεωρείται η διαφάνεια των προσόντων και η επικύρωση ανεπίσημων και άτυπων μορφών μάθησης.

 

 Τέλος, είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η συνέργεια και η συμπληρωματικότητα μεταξύ της κατάρτισης και άλλων τομέων πολιτικής, όπως της απασχόλησης, της έρευνας και καινοτομίας, της παραγωγικότητας καθώς και της κοινωνικοοικονομικής πολιτικής.

Μέσα από την κριτική θεώρηση των πιο πάνω συμπερασμάτων, έκδηλα αναδύονται προκλήσεις για την ΑνΑΔ κατά το 2013. 

 

Οι προκλήσεις αυτές απαιτούν την προώθηση πολλαπλών μορφών δράσεων που θα αποσκοπούν επικεντρωμένα στην πραγμάτωση δύο κυρίαρχων στρατηγικών επιδιώξεων: της προγραμματισμένης αναβάθμισης του ανθρώπινου δυναμικού του τόπου και της βελτίωσης της παραγωγικότητας και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των κυπριακών επιχειρήσεων.

Για την επίτευξη των δύο αυτών στρατηγικών επιδιώξεων είναι αναγκαία η προώθηση με ποικιλόμορφους τρόπους επικεντρωμένων δράσεων σε 5 άξονες προτεραιότητας:

• Κατάρτιση και Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού.

• Στήριξη Επιχειρήσεων για Αναβάθμιση του Ανθρώπινου Δυναμικού τους.

• Υποδομές και Συστήματα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού.

• Έρευνα και Ανάπτυξη.

• Αποτελεσματική Διακυβέρνηση.