Βασισμένη σε εξελιγμένη οπτική τεχνολογία, η συσκευή μπορεί να εντοπίσει ποσότητες εκρηκτικών μικρότερες του 1mg σε απόσταση 20 μέτρων.

 

Η κοινοπραξία Optix ολοκλήρωσε με επιτυχία τη δημιουργία και δοκιμή ενός φορητού πρωτότυπου συστήματος, ικανού να εντοπίζει εξαιρετικά μικρές ποσότητες εκρηκτικών σε απόσταση 20 μέτρων, παρέχοντας στην αστυνομία και στις δυνάμεις ασφαλείας ένα πολύτιμο πλεονέκτημα στην καταπολέμηση βομβιστικών επιθέσεων. Κανένας άλλος ερευνητικός οργανισμός ή εταιρεία δεν πέτυχε μέχρι σήμερα παρόμοια αποτελέσματα, στοιχείο που τοποθετεί την ευρωπαϊκή βιομηχανία σε πλεονεκτική θέση για την εισαγωγή της συγκεκριμένης τεχνολογίας στην αγορά. Η κοινοπραξία Optix, με επικεφαλής την ισπανική συμβουλευτική και πολυεθνική εταιρεία τεχνολογίας Indra, έλαβε χρηματοδότηση €2.4 εκατομμυρίων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

 

 «Η εξ’ αποστάσεως ανίχνευση εκρηκτικών θα μπορούσε να αυξήσει την ασφάλεια σε κάθε σενάριο. Όχι μόνο θα μπορούσε να ενισχυθεί η ασφάλεια, αλλά και η ταλαιπωρία των πολιτών θα μειωνόταν σημαντικά μέσω της χρήσης ενός μη επεμβατικού και ακίνδυνου συστήματος ανίχνευσης εκρηκτικών», εξηγεί ο Διευθυντής Ασφάλειας της Indra, Alberto Calvo.

 

Πώς λειτουργεί το οπτικό σύστημα ανίχνευσης εκρηκτικών

Το σύστημα χρησιμοποιεί προηγμένη οπτική τεχνολογία. Χάρη σε ειδική τεχνολογία λέιζερ που μπορεί να προσδιορίσει με ακρίβεια την ατομική και μοριακή δομή των εκρηκτικών, η συσκευή μπορεί να σαρώσει γρήγορα και από απόσταση το εν λόγω αντικείμενο, όπως ένα όχημα, μια αποσκευή ή οποιοδήποτε αδιαφανές κιβώτιο, και να ανιχνεύσει υπολείμματα. Είναι σχεδόν αδύνατο να χειριστεί κανείς εκρηκτικά και να τα μεταφέρει χωρίς να αφήσει ίχνη: τα υπολείμματα προσκολλώνται στην επιφάνεια των αντικειμένων που μεταφέρουν τα εκρηκτικά, αλλά και στα χέρια των ανθρώπων που τα χειρίζονται και σε οτιδήποτε αγγίξουν.

 

Για να γίνει το σύστημα φορητό, θα ενσωματωθεί σε μια τροχοφόρο πλατφόρμα που θα μεταφέρεται με ένα ημιφορτηγό στην περιοχή που είναι υπό διερεύνηση. Η πλατφόρμα θα κινείται κατά μήκος ενός χώρου στάθμευσης ή ενός δρόμου, για παράδειγμα, σαρώνοντας

επιφάνειες όπου μπορεί να υπάρχουν ίχνη, όπως το τιμόνι ή την πόρτα ενός οχήματος. Ένας αστυνομικός θα ελέγχει την πλατφόρμα από απόσταση μέσω ενός ανθεκτικού εργαστηριακού υπολογιστή, απ’ όπου θα λαμβάνει απευθείας τα αποτελέσματα που θα συγκεντρώνονται στο σύστημα ανίχνευσης Optix.

 

Θετικά αποτελέσματα δοκιμών και ποικίλες πιθανές εφαρμογές στην αγορά

Το πρωτότυπο Optix έχει ήδη δοκιμαστεί με επιτυχία σε εργαστηριακά και εξωτερικά περιβάλλοντα, έχει προσομοιωθεί σε πραγματικές συνθήκες και σε διάφορες καιρικές συνθήκες. Προβλέπονται περαιτέρω δοκιμές για να αυξήσουν την ευαισθησία, την ακρίβεια και την αντοχή του συστήματος πριν τη διάθεσή του στην αστυνομία και τις δυνάμεις ασφαλείας στην Ευρώπη. Η εμπορευματοποίηση του συστήματος θα έχει διπλό όφελος: τη βελτίωση της ασφάλειας των πολιτών και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, καθιστώντας την ήπειρο λιγότερο εξαρτημένη από εισαγόμενη τεχνολογία. 

 

Πέρα από την εφαρμογή της στον τομέα της εξ αποστάσεως ανίχνευσης εκρηκτικών, η τεχνολογία λέιζερ που αναπτύχθηκε από την κοινοπραξία Optix παρουσιάζει ενδιαφέρον και σε άλλους τομείς και ειδικότερα στον τομέα των εγκληματολογικών ερευνών.

 

Για τη διασφάλιση της επιτυχίας του προγράμματος, έχει γίνει προσπάθεια για ενεργό συμμετοχή των τελικών χρηστών, των ευρωπαϊκών δυνάμεων και σωμάτων ασφαλείας που ειδικεύονται στον εντοπισμό και την εξουδετέρωση εκρηκτικών αντικειμένων. Ως εκ τούτου, έχουν προγραμματιστεί συνεδρίες με ειδικούς από την Guardia Civil (Εθνική Αστυνομία της Ισπανίας), την Esquadra Mossos de D’ Esquadra (Καταλανική Αστυνομία), την Ertzaintza (Αστυνομία των Βάσκων), καθώς επίσης και αστυνομικές δυνάμεις από τη Ρουμανία, την Πολωνία και την Ιταλία, για να παρουσιαστεί η τεχνολογία και οι δυνατότητές της.

 

Το πρόγραμμα Optix είναι ένα από τα πολλά προγράμματα ασφάλειας που λαμβάνουν υποστήριξη μέσω των προγραμμάτων Έρευνας και Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

Σχετικά με την κοινοπραξία Optix

Η κοινοπραξία Optix, με επικεφαλής την Indra, αποτελείται από κλαδικούς και ακαδημαϊκούς εταίρους: τον Σουηδικό Οργανισμό Έρευνας για την Άμυνα (FOI), τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις Ekspla (Λιθουανία) και Aventes (Ολλανδία), τα Τεχνολογικά Πανεπιστήμια του Clausthal και του Dortmund (Γερμανία) και της Βιέννης (Αυστρία), το πανεπιστήμιο της Μάλαγας (Ισπανία) και τη μονάδα Φύλαξης Πολιτών TEDAX (Ισπανική Αστυνομία, Μονάδα Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών, Βαλδεμόρο, Μαδρίτη) ως πρώτου επίπεδου χρήστη και θεσμικό εταίρο.

Σημείωση για συντάκτες:

Το πρόγραμμα Optix εστιάζεται στην ανάπτυξη και τη συνδυασμένη χρήση δύο τεχνολογιών για τον εντοπισμό των εκρηκτικών:

  • Τη φασματοσκόπηση LIBS (Laser-Induced Breakdown Spectroscopy), που προσδιορίζει τις στοιχειώδεις εκπομπές θραύσης (ατομικές και μοριακές) που παράγονται μετά από διέγερση με λέιζερ υψηλής ενέργειας («ηλεκτρικό τόξο») και
  • Τη φασματοσκόπηση Raman, που μετρά τις μεταβολές στις καταστάσεις δόνησης των μορίων που έχουν διεγερθεί με λέιζερ, καθιστώντας δυνατό τον προσδιορισμό της μοριακή τους δομής

Ως μέρος του ερευνητικού έργου, προέκυψαν επίσης αποτελέσματα από την εφαρμογή της φασματοσκόπησης Raman με χωροταξική αντιστάθμιση (Spatial Offset Raman Spectroscopy). Αυτή η παραλλαγή της φασματοσκόπησης Raman επιτρέπει ιδιαίτερα ακριβή χημική ανάλυση των αντικειμένων κάτω από επιφάνειες που επισκιάζονται, επιτρέποντας έτσι την ανίχνευση εκρηκτικών υλών μέσα σε αδιαφανή δοχεία.

  • Για περιγραφή της λειτουργίας της τεχνολογίας Optix μπορείτε να δείτε σχετικό φιλμάκι στη διεύθυνση: http://vimeo.com/48946352