Σχετικά με τους αιτητές ασύλου στην Κύπρο

 

Υπό την αιγίδα του Ταμείου Αλληλεγγύης του Υπουργείου Εσωτερικών και με τη χρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων, πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο στις 15-16-29-30 Μάιου 2014, τέσσερα σεμινάρια του έργου «Κατάρτιση δημοσίων λειτουργών (ιατρικών λειτουργών, ψυχολόγων κτλ) για διαπίστωση βασανιστηρίων και ανίχνευση ειδικών αναγκών σε θύματα βασανιστηρίων» http://antitorturecyprus.com/ , τα οποία έλαβαν χώρα στις εγκαταστάσεις του  CIIM, με τη σύμπραξη της εταιρίας συμβουλευτικής MarketMentoro Ltd. Την εκπαίδευση εισηγήθηκαν οι , διεθνούς φήμης, καθηγητές  Thomas  Wenzel, Siroos  Mirzaei και Moritz Birk, από Αυστρία ειδικευμένοι στην ψυχιατρική επιστήμη και με μεγάλη εμπειρία στην εκπόνηση προγραμμάτων, σχετικά με την περίθαλψη θυμάτων βασανιστηρίων. Ζητούμενο του έργου συνολικά, ήταν η γνωστοποίηση του Πρωτοκόλλου της Κων/πολης, το οποίο, όπως αποδείχθηκε, αγνοούνταν σε πολύ μεγάλο βαθμό από τους δημόσιους λειτουργούς. Το ενδιαφερόμενο ακροατήριο αποτελούνταν από ιατρούς, νομικούς, ιατρικούς υπαλλήλους, ψυχολόγους και  δημόσιους λειτουργούς των αστυνομικών αρχών, καθώς και από σωφρονιστικούς υπαλλήλους, εφόσον αυτοί είναι οι κλάδοι που καλούνται, κυρίως, να χειριστούν τις φορτισμένες καταστάσεις των βασανιστηρίων.

Το πέρας των σεμιναρίων ταυτίστηκε με την καθολική αποδοχή του  Πρωτοκόλλου της Κων/πολης, καθώς όλοι οι συμμετέχοντες διδάχθηκαν πώς να ξεκινούν την έρευνα μίας υπόθεσης βασανισμού, με τον ορθότερο δυνατό τρόπο, ούτως ώστε να μην επιδεινώνουν την κατάσταση του θύματος. Επιδιωκόμενος στόχος του εγχειρήματος ήταν η κατάρτιση των δημόσιων λειτουργών, ώστε να  πλησιάζουν με τη σωστή μέθοδο, και να εξετάζουν σωματικά και ψυχικά το θύμα, χωρίς να του προκαλούν πόνο ή φοβικότητα. Ουσιαστική προτεραιότητα ακολούθως, αναδείχθηκε η υπομονετική και αξιόπιστη εκμαίευση των λεπτομερειών του βασανισμού από το θύμα, μέσα από μία φιλικού κλίματος συνέντευξη, η παρατήρηση και διάγνωση των σωματικών σημείων που αποδεικνύουν την πράξη αυτή, αλλά και η ψυχολογική υποστήριξη, ώστε το άτομο που χρήζει περίθαλψης να αποτινάξει τα συμπλέγματα που του έχουν δημιουργηθεί από την εμπειρία του.

Απότοκο του σεμιναρίου ήταν η πλήρης κατάρτιση των λειτουργών για τα νομικά ζητήματα που ανακύπτουν από μία εμπειρία βασανισμού και το πώς οι νομικοί  πρέπει να διαχειριστούν το θύμα, κατά τη διαδικασία υπεράσπισής του. Η συνολική διαδικασία των σεμιναρίων σηματοδοτήθηκε από μία πλήρη εκπαιδευτική δραστηριότητα και ταυτόχρονα κατατοπιστική, καθώς έγινε προβολή οπτικοακουστικού υλικού, στο οποίο αντικατοπτρίζονταν πραγματικά περιστατικά βασανισμού. Ως γενικό συμπέρασμα, θα λέγαμε ότι δόθηκαν κατευθυντήριες γραμμές για την νομική, ιατρική και ψυχολογική μέριμνα που απαιτεί μία περίπτωση σύγχρονου βασανισμού, ώστε το υποκείμενο αυτού, να καταφέρει να επανακοινωνικοποιηθεί και να αποκαταστήσει τον αυτοσεβασμό του και τη σωματική του ακεραιότητα, επιβιώνοντας χωρίς σύνδρομα, χτίζοντας ξανά μία αξιοπρεπή ζωή.

Η ανταπόκριση των δημόσιων λειτουργών στο κάλεσμα του έργου αυτού ήταν δραστική και μαζικότατη, γεγονός που μας αποδεικνύει την ύπαρξη κοινωνικής ευαισθησίας και ταυτόχρονα μας δίδει ένα ελπιδοφόρο μήνυμα ανθρωπιάς. Η συμμετοχή όλων των φορέων αποδεικνύει ότι παρά τη δυσφήμιση και την καταγγελία που έχει υποστεί η Κύπρος από τη Διεθνή Αμνηστία, τον τελευταίο καιρό, για κακοποίηση προσφύγων, υπάρχει η πρόθεση για γνώση και συμμόρφωση. Οι συμμετέχοντες έδειξαν απερίφραστα το ενδιαφέρον τους και αξιολόγησαν θετικά το όλο εγχείρημα. Συνεπώς, παρά τη δύσκολη περίοδο που διανύουμε και παρά τα περιστατικά κακομεταχείρισης που έχουν λάβει χώρα, εκδηλώνεται η ανάγκη διόρθωσης παλαιών σφαλμάτων. Διακρίνεται δε, από τους ίδιους τους λειτουργούς, η πρόθεση να διδαχθούν και να επεκτείνουν τις υπάρχουσες γνώσεις τους, ως μία προσπάθεια βελτίωσης της ως τώρα εφαρμοζόμενης αντιμετώπισης προσφύγων με εμπειρίες κακομεταχείρισης. Απολογία προς τα κακώς κείμενα του πρόσφατου παρελθόντος μπορούν να αποτελέσουν τα εκπαιδευτικά σεμινάρια του έργου μας για κατάρτιση των δημοσίων λειτουργών, ώστε να ανιχνεύουν τα βασανιστήρια και να τα αντιμετωπίζουν κατάλληλα. Πρόκειται για μία ρηξικέλευθη  και ελπιδοφόρα κίνηση, η οποία θέτει την ταφόπλακα  στις μεσαιωνικές πρακτικές και υποδεικνύει ένα εναλλακτικό κοινωνικό πρότυπο αντιμετώπισης προσφύγων, που μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση παγκοσμίως.

Με τέτοιου είδος βλέψεις του Υπουργείου Εσωτερικών και με παρεμφερείς ενέργειες, όπως αυτή των σεμιναρίων, αποβλέποντας πάντοτε στις ανάγκες της κοινωνίας και διαδίδοντας τα ευεργετικά αποτελέσματα του εγχειρήματος, εκτιμούμε ότι, θα διαδώσουν σε όλη την υφήλιο το μείζον κοινωνικό φαινόμενο του σύγχρονου βασανισμού, με απώτερο σκοπό να το αποκηρύξουν όλες οι χώρες, υιοθετώντας το Πρωτόκολλο της Κων/πολης και εφαρμόζοντας αυτό στην πράξη. Το έργο  «Κατάρτιση δημοσίων λειτουργών (ιατρικών λειτουργών, ψυχολόγων κτλ) για διαπίστωση βασανιστηρίων και ανίχνευση ειδικών αναγκών σε θύματα βασανιστηρίων», ένα έργο που συγχρηματοδοτείται από το Υπουργείο Εσωτερικών   απέδειξε πανηγυρικά την αξία της ανθρωπιάς, της κοινωνικής ευαισθησίας και της αλληλεγγύης, δίνοντας το έναυσμα για τη χάραξη νέας πορείας, με πρωτοπόρα την ίδια την Κύπρο.