Η κυπριακή ιατρική έχει παρουσιάσει στα τελευταία 30 χρόνια αξιοσημείωτη πρόοδο σε πολλούς τομείς και ιδιαίτερα στη Νεφρολογία, που μέχρι το 1986 ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Το τέλος εποχής για το Παρασκευαΐδειο Μεταμοσχευτικό Κέντρο και η λειτουργία της Μονάδας Μεταμοσχεύσεων στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας έφερε νέα δεδομένα. Ο διευθυντής της Μεταμοσχευτικής Μονάδας, αγγειοχειρουργός και γενικός χειρουργός Δρ Βασίλης Χατζηαναστασίου και ο Δρ Μάριος Πρικής Νεφρολόγος εξειδικευμένος σε Μεταμοσχεύσεις μάς αποδεικνύουν με αριθμούς ότι οι μεταμοσχεύσεις δεν προσφέρουν μόνο περισσότερα χρόνια και ποιότητα ζωής στους λήπτες αλλά επίσης στο οικονομικό κλίμα που ζούμε εξοικονομούν και χρήματα στο κράτος. Την ίδια ώρα συζητούν τα επιτεύγματα αλλά και τα προβλήματα της κλινικής από τη μέρα της λειτουργίας της μέχρι σήμερα.

Υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης της Μονάδας, αλλά και για ποιους λόγους θα πρέπει να είμαστε περήφανοι για το έργο που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα; Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η εκτίμηση πως η μεταμόσχευση εξοικονομεί χρήματα στο κράτος. Ο διευθυντής της Μεταμοσχευτικής Μονάδας Δρ Βασίλης Χατζηαναστασίου και ο Δρ Μάριος Πρικής απαντούν στα ερωτήματά μας σε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση.

Η μεταμόσχευση σαν ένα μικρό παιδί

Ο τομέας των μεταμοσχεύσεων στην Κύπρο ήταν ανύπαρκτος ώσπου το 1986 άνοιξε το Παρασκευαϊδειο Μεταμοσχευτικό Ίδρυμα. Προσφέρονταν μεταμοσχεύσεις νεφρού στο Ίδρυμα από το 1986 ως το Δεκ 2010 όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο δρ Πρικής . «Δεν υπήρχε καμία εξέλιξη τα τελευταία χρόνια της λειτουργίας του γιατί δεν υπήρχε ένας τομέας οργανωμένος με την υποδομή και το συντονισμό ενός σύγχρονου μεταμοσχευτικού κέντρου».

Το Παρασκευαϊδειο

Όταν το Παρασκευαϊδειο έκλεινε τις πόρτες του το Δεκ 2010 για τους ασθενείς, μαζί του έπαυσαν να υφίστανται και σωρεία προβλημάτων, κυρίως σε ότι αφορά τις κτηριακές εγκαταστάσεις. «Το Παρασκευαϊδειο βρισκόταν σε ένα πεπαλαιωμένο κτίριο, πολύ παλιό για τα δεδομένα της εποχής μας», εξηγεί ο δρ Πρικής. Υπήρχαν και νοσοκομειακά προβλήματα εξαιτίας της μεγάλης απόστασης που είχε από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. «Το γεγονός ότι (σημ.το Παρασκευαϊδιο) δεν βρισκόταν κοντά σε νοσοκομειακό κέντρο, δημιουργούνταν ιατρικά προβλήματα από την άποψη ότι για να γίνουν ακτινολογικές εξετάσεις έπρεπε να μεταφερθούν οι ασθενείς στο Γενικό Νοσοκομείο, δεν υπήρχε εντός του Κέντρου εντατική μονάδα ούτε ειδικότητες για να το υποστηρίξουν. Μια μεταμοσχευτική μονάδα χρειάζεται να είναι τη στήριξη μίας πυραμίδας από άλλες ιατρικές ειδικότητες» αναφέρει ο νεφρολόγος.

Name

Ο δρ Μάριος Πρικής

Εξάλλου, «επειδή η μεταμοσχευτική είναι τριτοβάθμια ιατρική, χρειάζεται δευτεροβάθμια και πρωτοβάθμια στήριξη», συμπληρώνει ο δρ Χατζηαναστασίου, ο οποίος στη συνέχεια μοιράζεται μαζί μας τις πρώτες στιγμές στη Μεταμοσχευτική Μονάδα του Γενικού Νοσοκομείου.

Το σημείο μηδέν

Όπως αναφέρει άρχισε να παραγγέλνει τα αναλώσιμα, ενώ παράλληλα τεκμηριώνονταν πρωτόκολλα για τη διασφάλιση της νέας μεταμοσχευτικής κλινικής «Τον Ιανουάριο του 2011 όταν και ανέλαβε το Κράτος με κάλεσε το Υπουργείο Υγείας από την Αγγλία όπου εργαζόμουν ως Διευθυντής Χειρουργικής στο μεγαλύτερο Μεταμοσχευτικό Κέντρο του Ην. Βασιλείου για να στήσω τη νέαΚλινική. Ομολογώ ότι ήταν πολύ δύσκολη η μετάβαση διότι τα πάντα άρχιζαν από το μηδέν. Δεν υπήρχε υποδομή, η νομοθεσία ήταν πεπαλαιωμένη και έπρεπε όλα τα αναλώσιμα, όλα τα πρωτόκολλα όλα τα καινούρια εργαλεία να παραγγελθούν. Είμαστε τυχεροί που εργοδοτήθηκαν οι λειτουργοί του εργαστηρίου ιστοσυμβατότητας του Παρασκευαϊδιου. Πρόκειται για την ομάδα που ηγείται η δρ Αγάθη Βαρναβίδου η οποία έχει πέρα των 25 χρόνων εμπειρίας στο να κοιτάζει τα ανοσολογικά προβλήματα των μεταμοσχευμένων οπότε μας έδωσε μια σιγουριά ότι τουλάχιστο αυτό το κομμάτι της Μεταμόσχευσης ήταν έτοιμο. Μου έκανε εντύπωση ο ζήλος που όλοι οι συναδέλφοι μας στο Γενικό Νοσοκομείο, ιατρικοί, νοσηλευτικοί και εργαστηριακοί λειτουργεί συνεργάζονταν για την επίτευξη του κοινού στόχου. Είχαμε επίσης τη σθεναρή στήριξη της Διεύθυνσης των Ιατρικών Υπηρεσιών και του Νοσοκομείου. Θα έπρεπε επίσης να πω ότι η Κλινική Νεφρολογίας πήρε πολλή από το βάρος της παρακολούθησης των εσωτερικών ασθενών μας και εκτός ωρών υπηρεσίας μέσα από στενή συνεργασία με τη δική μας Κλινική».

Name

Ο δρ Βασίλης Χατζηαναστασίου

Περιθώρια βελτίωσης

Ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα της μεταμοσχευτικής κλινικής είναι η έλλειψη εξειδικευμένου χώρου και στελέχωσης «Δεν υπάρχει ανεξάρτητος χώρος κάτι που είναι σημαντικό για ευάλωτους ασθενείς οι οποίοι πρέπει να νοσηλεύονται κάπου ξεχωριστά», αναφέρει ο δρ Χατζηαναστασίου. Η οικονομική κρίση αποτελεί όμως «αγκάθι» στην επίλυσή τους «Δυστυχώς μπλέξαμε στην οικονομική κρίση διότι η αλλαγή από το Παρασκευαϊδειο στο Δημόσιο έγινε πολύ απότομα και χωρίς να υπάρξει δυνατότητα για αρκετή προετοιμασία. Ωστόσο ανταποκριθήκαμε και αντεπεξήλθαμε πολύ καλά», προσθέτει ο Διευθυντής της Κλινικής. Οι 81 μεταμοσχεύσεις που πραγματοποιήθηκαν με 100% επιτυχία στην λειτουργία των μοσχευμάτων, αποτελεί αναπόφευκτα σπουδαίο επίτευγμα.

Οι μεταμοσχεύσεις σε αριθμούς

Ας δούμε αναλυτικά τους αριθμούς. Σύμφωνα με τον δρ Χατζηαναστασίου:

  • Tον Φεβρουάριο του 2011 έγινε η πρώτη επέμβαση και αφορούσε σε αφαίρεση οργάνων και 2 μεταμοσχεύσεις νεφρού από πτωματικό δότη.
  • Τον Απρίλιο του 2011 πραγματοποιήθηκε η πρώτη λαπαροσκοπική νεφρεκτομή από ζωντανό δότη και προγραμματισμένη Μεταμόσχευση Νεφρού. 
  • Το 2011 διενεργήθηκαν συνολικά 27 μεταμοσχεύσεις νεφρών σε ισάριθμους ασθενείς.
  • Το 2012 διενεργήθηκαν 28 μεταμοσχεύσεις νεφρού και 1 (η πρώτη στην Κύπρο) ταυτόχρονη μεταμόσχευση νεφρού & παγκρέατος σε 29 ασθενείς.
  • Το 2013 μέχρι σήμερα διενεργήθηκαν 26 μεταμοσχεύσεις νεφρού σε ισάριθμους ασθενείς.

Αναμένεται να ξεπεράσουν τις 35 οι φετινές μεταμοσχεύσεις καθώς έχουμε ακόμη 3 μήνες μπροστά μας. Η Μεταμοσχευτική Κλινική επίσης διενεργεί άλλες λαπαροσκοπικές επεμβάσεις σε συνεργασία με τη Κλινική Γενικής Χειρουργικής (όπως λαπαροσκοπικές επινεφριδεκτομές, κύλες, σπληνεκτομές). Φέτος έγινε  η πρώτη μεταμόσχευση σε παιδάκι στο δημόσιο τομέα, στο Μακάριο Νοσοκομείο, το οποίο είναι 6 ετών. Τέλος του Σεπτέμβρη θα πραγματοποιηθεί η πρώτη μεταμόσχευση νεφρού από ασύμβατες ομάδες αίματος.

Name

Μεγαλύτερη διαφάνεια και δικαιότερη κατανομή των οργάνων

Ο Διευθυντής της Κλινικής αναφέρει επίσης πως αλλαγές έχουν γίνει και στην κατανομή των οργάνων από μεταθανάτιους δότες ώστε να υπάρχει διαφάνεια «Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι υπάρχει λογισμικό πρόγραμμα στο οποίο δεν εμπεριέχεται ο ανθρώπινος παράγοντας που μπορεί να κάνει λάθη σε ό,τι αφορά την κατανομή των οργάνων στη λίστα αναμονής. Άρα το κοινό γνωρίζει ότι η κατανομή είναι ανεπηρέαστη εντελώς από τον ανθρώπινο παράγοντα. Επομένως  έχουμε διασφαλίσει τη διαφάνεια, η οποία ελέγχεται πλέον και από το Εποπτικό Όργανο για τις Μεταμοσχεύσεις – το Συμβούλιο Μεταμοσχεύσεων»
    
Η μεταμόσχευση εξοικονομεί χρήματα στο κράτος

Εκτός από το γεγονός ότι ο μεταμοσχευμένος ασθενής αποκτά ποιοτικότερη ζωή, και περισσότερα χρόνια ζωής, παύει να είναι οικονομικό «βάρος» στο φορολογούμενο πολίτη. Όπως εξηγεί ο δρ Χατζηαναστασίου «Είναι η μόνη εγχείρηση με τον οποία το κράτος κερδίζει χρήματα καθώς η εναλλακτική λύση ,που είναι η αιμοκάθαρση, είναι πανάκριβη». Μάλιστα η Ευρωπαϊκή Ένωση απέστειλε πέρσι στην Κυπριακή Δημοκρατία και γραπτή ενημέρωση περί αυτού.

Συγκεκριμένα το 2012 στα πλαίσια της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ είχαν έρθει όλοι οι υπουργοί Υγείας από τα κράτη μέλη και συζητήθηκε τεκμηριωμένα (από στοιχεία της Γερμανίας και Αγγλίας) πως η κάθε μεταμόσχευση εξοικονομεί τουλάχιστο €30000 ευρώ το χρόνο στο κράτος. Με απλά λόγια 6 ασθενείς να μεταμοσχευθούν με τα μοσχεύματα τους να επιβιώσουν 5 χρόνια το κράτος εξοικονομεί σχεδόν 1 εκατ. ευρώ. «Είναι ένας τομέας  στον οποίο πρέπει να επενδύσει το κράτος», υποστηρίζει ο δρ. Χατζηαναστασίου.  Ας μη ξεχάσουμε και τα χρήματα που εξοικονομεί το κράτος από την επανένταξη του ασθενούς στην κοινωνία και σε παραγωγικό ρόλο μετά την μεταμόσχευση.  

Το Συμβούλιο Μεταμοσχεύσεων Κύπρου

Με τη στήριξη όλων των Κοινοβουλευτικών κομμάτων, το 2012 ψηφίστηκε ο νόμος περί μεταμοσχεύσεων  ο οποίος εισήγαγε το θεσμό το Συμβουλίου Μεταμοσχεύσεων Κύπρου. Το Συμβούλιο ελέγχει ότι στην κλινική εφαρμόζονται σωστά όλες οι  τακτικές, εποπτεύει το πώς κατανέμονται τα όργανα, επιβλέπει την υγεία των μεταμοσχευμένων καθώς και των δωρητών νεφρού.  Επομένως «άρχισαν να αλλάζουν ριζικά τα πράγματα στην Κύπρο και έχουν εξευρωπαϊστεί πλήρως με το ευρωπαϊκό κεκτημένο», όπως αναφέρει ο δρ Πρικής. Πρόσφατα το Συμβούλιο προέβη σε εκστρατεία ενημέρωσης για τη δωρεά οργάνων από μεταθανάτιους δότες. Να σημειωθεί ότι τώρα έχει γίνει μητρώο πιθανών μεταθανάτιων δοτών και οποιοσδήποτε μπορεί ηλεκτρονικά να συμπληρώσει τη σχετική αίτηση εδώ.

Η συζήτηση έγινε στα πλαίσια του πανευρωπαϊκού μεταμοσχευτικού συνέδριου, το οποίο φέτος έλαβε χώρα στη Βιέννη. Το Sigmalive θα ήθελε να συγχαρεί τους ο δρΠρική όσο και ο δρ Χατζηαναστασίου οι οποίοι είναι ανάμεσα στους εξεταστές για το δίπλωμα μεταμοσχευτικής νεφρολογίας και χειρουργικής (αντίστοιχα) που δίδεται σε ευρωπαίους και ξένους ως αναγνώριση ότι είναι ικανοί να περιθάλπουν ασθενείς με μεταμοσχεύσεις νεφρού και παγκρέατος.  Τέλος η ιστοσελίδα ευχαριστεί την εταιρεία Novartis για την αμέριστη υποστήριξή της.

Διαβάστε ακόμη: