Η Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας (ΗΕΩΚ) πρόκειται για μια χρόνια πάθηση που αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες απώλειας όρασης στα άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών. Αποτελεί, επίσης, μια από τις σημαντικότερες αιτίες απώλειας όρασης στους ενήλικες σε παγκόσμια κλίμακα.
Η ΗΕΩΚ είναι μια πάθηση η οποία επηρεάζει την κεντρική όραση, που είναι απαραίτητη για δραστηριότητες όπως διάβασμα, οδήγηση και αναγνώριση προσώπων. Ορισμένες φορές η ΗΕΩΚ εξελίσσεται με πολύ αργούς ρυθμούς, ώστε ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται παρά μόνο ανεπαίσθητες αλλαγές στην όραση. Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η ΗΕΩΚ εξελίσσεται ταχύτατα και καταλήγει σε απώλεια όρασης σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Η ΗΕΩΚ δεν προκαλεί πόνο αλλά στερεί από τον ασθενή ακόμα και τη δυνατότητα να βλέπει τι υπάρχει μπροστά του. Υπάρχουν 2 μορφές ΗΕΩΚ- Υγρή και ξηρά μορφή.
Ξηρά μορφή
Στην ξηρά μορφή ΗΕΩΚ τα φωτοευαίσθητα κύτταρα καταστρέφονται. Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι μια ελαφριά θολότητα στην όραση. Η ξηρά μορφή ΗΕΩΚ εξελίσσεται αργά αλλά μπορεί να μετατραπεί σε μια σοβαρότερη μορφή ΗΕΩΚ την υγρά μορφή.
Υγρή Μορφή
Στην υγρή μορφή ΗΕΩΚ παρατηρείται μια ανώμαλη δημιουργία κυττάρων πίσω από τον αμφιβληστροειδή χιτώνα, κάτω από την ωχρά κηλίδα. Αυτό οδηγεί σε αιμορραγία, δημιουργία ουλής και μόνιμης βλάβης. Η υγρή μορφή εξελίσσεται ταχύτερα από την ξηρά μορφή και προκαλεί σοβαρότερη απώλεια κεντρικής όρασης. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να μειώσει η να καθυστερήσει την απώλεια όρασης.
Παράγοντες Κινδύνου
Η ΗΕΩΚ αποτελεί μια από τις σημαντικότερες αιτίες τύφλωσης στους ενήλικες σε παγκόσμια κλίμακα. Οι δυο σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου εμφάνισής της είναι η ηλικία, αφού περίπου το 25% των ατόμων άνω των 65 χρονών παρουσιάζουν ΗΕΩ. Όταν η εκδήλωση της ΗΕΩΚ γίνεται στο ένα μάτι, τα α άτομα που εμφανίζουν ΗΕΩΚ έχουν 40% πιθανότητα να αναπτύξουν ΗΕΩΚ στο άλλο μάτι στην επόμενη πενταετία.
Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι το κάπνισμα, το οικογενειακό ιστορικό της πάθησης, η έλλειψη βιταμινών και το Φύλο αφού οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες.
Τα συμπτώματα της ΗΕΩΚ περιλαμβάνουν την εξασθενημένη ή παράξενη κεντρική όραση, ένα κενό ή τυφλό σημείο προσηλώσεως που επηρεάζει την κεντρική όραση, ένα κενό η τυφλό σημείο στο σημείο προσηλώσεως που επηρεάζει την κεντρική όραση, την αντίληψη αντικείμενων σαν κυματιστά η κυρτά και τα χρώματα φαίνονται θαμπά και εξασθενημένα. Πρέπει να δίνετε σημασία στα συμπτώματα. Εάν προσέξετε αλλαγές στην όραση σας, συμβουλευτείτε άμεσα τον ιατρό σας.
Πως μπορώ να ελέγξω την όραση μου;
Δεν υπάρχει υποκατάστατο της τακτικής εξέτασης. Αυτό που μπορεί να κάνει ο καθένας είναι να ελέγχει μόνος του για τυχόν συμπτώματα. Για τον έλεγχο της όρασης σας μπορείτε να χρησιμοποιείτε τον πίνακα Amsler grid, που το βρίσκεται και στο παρόν ένθετο. Εάν προσέξετε αλλαγές, πρέπει να αποταθείτε άμεσα στον οφθαλμίατρο σας.
Επίσκεψη στον Οφθαλμίατρο
Μπορείτε μαζί με το ιατρό σας να περιορίσετε την απώλεια όρασης. Δυστυχώς ορισμένοι ασθενείς, παραβλέπουν τα πρώτα συμπτώματα απώλειας όρασης, επειδή λανθασμένα θεωρούν ότι αποτελούν ένα συνοδό σύμπτωμα της γήρανσης. Ο τακτικός έλεγχος μπορεί να ανιχνεύσει τα πρώιμα συμπτώματα της ΗΕΩΚ. Ο οφθαλμίατρος μπορεί να αξιολογήσει τον κίνδυνο εκδήλωσης ΗΕΩΚ, να ελέγξει για τυχόν συμπτώματα και να παρέχει θεραπεία εάν διαγνωστεί η πάθηση. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της όρασης σας.
Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της ΗΕΩΚ είναι εξαιρετικά σημαντικοί παράγοντες. Η θεραπεία συνήθως δεν αντιστρέφει την απώλεια όρασης. Η γρηγορότερη όμως λήψη θεραπευτικής αγωγής αυξάνει τις πιθανότητες για ένα καλύτερο αποτέλεσμα.
Του Δρ. Θεόδωρου Ποταμίτη
Οφαθαλμίατρου - Χειρουργού Αμφιβληστροειδούς
