Αδιαμφισβήτητα το ταξίδι αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής των ανθρώπων και προσφέρει υπέροχες νέες εμπειρίες και αξέχαστες αναμνήσεις. Ο αριθμός των ατόμων που ταξιδεύουν σε μακρινούς προορισμούς έχει αυξηθεί εντυπωσιακά τα τελευταία χρόνια. Δυστυχώς όμως το ταξίδι μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα υγείας που προέρχονται κυρίως από λοιμογόνους παράγοντες (βακτήρια, ιούς, παράσιτα) που μεταδίδονται με το μολυσμένο νερό ή τα τρόφιμα, από τσιμπήματα εντόμων, από άνθρωπο σε άνθρωπο και από ζώα ή το περιβάλλον τους.
 
Για την πρόληψη των ασθενειών αυτών απαιτούνται βασικοί κανόνες υγιεινής και για συγκεκριμένες περιοχές του κόσμου χορηγούνται ειδικά ταξιδιωτικά εμβόλια. Παράλληλα η χρήση ορισμένων μέσων συγκοινωνίας, η συμμετοχή σε δραστηριότητες όπως οι καταδύσεις και η ορειβασία ελλοχεύουν κινδύνους για την υγεία των ατόμων. Επιπρόσθετα κάποια προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας μπορεί να επιδεινωθούν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
 
Ευτυχώς αρκετές καταστάσεις που μπορεί να επηρεάσουν την υγεία των ταξιδιωτών μπορούν να προληφθούν με τα κατάλληλα προληπτικά μέτρα για αυτό θα ήταν φρόνιμο να συμβουλευτείτε το γιατρό σας ένα μήνα πριν το ταξίδι σας. Θα σας δοθούν οι κατάλληλες συμβουλές που βασίζονται στη διάρκεια του ταξιδιού, την εποχή του ταξιδιού, τη χώρα που θα επισκεφθείτε, τις δραστηριότητες που προγραμματίζετε και το τόπο διαμονής σας (π.χ. σύγχρονο ξενοδοχείο, αγροτικό σπίτι, κατασκηνωτικός χώρος).
 
Προφυλάξεις για το νερό και την τροφή
 
Αρκετές λοιμώξεις μπορούν να μεταδοθούν από μολυσμένες τροφές ή νερό. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται η διάρροια των ταξιδιωτών, η ηπατίτιδα Α, ο τυφοειδής πυρετός, η τριχίνωση, η τροφική δηλητηρίαση. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε περιοχές που οι συνθήκες αποχέτευσης και υγιεινής είναι φτωχές. Οι ταξιδιώτες μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο μόλυνσης χρησιμοποιώντας τις ακόλουθες προφυλάξεις:
 
• Συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό.
• Το νερό που χρησιμοποιείται για πόση ή βούρτσισμα των δοντιών πρέπει να βράζεται για 3 λεπτά να αφήνεται να κρυώσει και μετά να χρησιμοποιείται.
• Αποφεύγετε την κατανάλωση ποτών που περιέχουν πάγο.
• Να είστε επιφυλακτικοί με το τοπικά εμφιαλωμένο νερό διότι οι συνθήκες εμφιάλωσης του σε ορισμένες χώρες ενδέχεται να μην είναι επαρκείς.
• Τα φρούτα να καταναλώνονται χωρίς τη φλούδα
• Να μην τρώτε ωμά λαχανικά
• Να μην τρώτε μισοψημένο κρέας, ωμά ψάρια, οστρακοειδή και άβραστα αυγά.
 
Προστασία από τσιμπήματα εντόμων και αρθροπόδων
Σε ορισμένες περιοχές του κόσμου τα τσιμπήματα από έντομα (κουνούπια, μύγες, ψύλλους, ψείρες) και αρθρόποδα (τσιμπούρια, ακάρεα) μπορούν να μεταδώσουν σοβαρές λοιμώξεις όπως η ελονοσία.
Πριν το ταξίδι σας θα πρέπει να προμηθευτείτε εντομοοαπωθητικά που περιέχουν DEET ή περμεθρίνη ή πικαριδίνη. Οι ακόλουθες οδηγίες θα μειώσουν τον κίνδυνο της έκθεσής σας:
• Να φοράτε προστατευτικό ρουχισμό όπως πουκάμισα με μακριά μανίκια και μακριά παντελόνια.
• Χρήση εντομοαπωθητικών που περιέχουν DEET
• Όσο είναι δυνατό να αποφεύγετε περιοχές που κυκλοφορούν πολλά έντομα.
• Να χρησιμοποιείτε κουνουπιέρα στο δωμάτιο σας
• Να ελέγχετε το δέρμα σας και να αφαιρείτε τυχόν έντομα ή ακάρεα που βλέπετε στο σώμα σας
• Όσο είναι δυνατόν να ελαχιστοποιείτε το χρόνο που περνάτε σε εξωτερικούς χώρους ειδικά το βράδυ.
 
Προφύλαξη από την ελονοσία
 
Η ελονοσία είναι μια σοβαρή λοίμωξη που μεταδίδεται με τσίμπημα από κουνούπι. Επομένως πρώτο βήμα στην πρόληψη της νόσου είναι οι βασικές οδηγίες που πρέπει να ακολουθείτε για τα τσιμπήματα από έντομα. Ο κίνδυνος για ελονοσία είναι μεγαλύτερος σε ταξιδιώτες σε περιοχές της Αφρικής κάτω από τη Σαχάρα, στην Παπούα Νέα Γουινέα, τα νησιά Solomon, στην Ινδία, στη Νότια Ασία και τη Λατινική Αμερική. Παράλληλα χορηγούνται ειδικά φάρμακα τα λεγόμενα ανθελονοσιακά όπως η χλωροκίνη. Τα φάρμακα αυτά χορηγούνται κατόπιν ιατρικών οδηγιών κάποιες μέρες πριν το ταξίδι και συνεχίζει η χορήγησή τους μέχρι και 4 βδομάδες μετά. Η δοσολογία και το χρονοδιάγραμμα χορήγησής του φαρμάκου εξαρτάται από το είδος του φαρμάκου που θα χορηγηθεί.