Κατά τους τελευταίους μήνες είδαμε και ακούσαμε πολλά για τις κυπριακές τράπεζες. Οι τράπεζες κατηγορούνται πως λειτούργησαν καταστροφικά σε σχέση με την αγορά ελληνικών ομολόγων, ότι έκαναν κακοδιαχείριση σχετικά με την επέκτασή τους στη ελληνική αγορά, τελευταία ακούγονται διάφορα και για προσωπικές διαφορές εντός των τραπεζικών ιδρυμάτων της Κύπρου ενώ κάθε δυο-τρεις μέρες όλο και κάποιο θέμα για… φιλικά δάνεια προκύπτει.

Προκειμένου να αξιολογήσει ή και να κρίνει κάποιος τις κυπριακές τράπεζες θα πρέπει να διαχωρίσει τα συγκεκριμένα θέματα, να τα προσεγγίσει σοβαρά και έπειτα να καταλήξει στο «πόρισμά» του. Αντίθετη διαδικασία οδηγεί αφενός σε μπέρδεμα και αφετέρου σε αυθαίρετα συμπεράσματα. Τέτοιους μπερδεμένους και αυθαίρετους συνειρμούς κάνουν συνήθως οι πολιτικοί, οι οποίοι αποτελούν σημαντικό κομμάτι του χαοτικού παζλ που δημιουργείται με τις τράπεζες το τελευταίο διάστημα.

Για να μπαίνουν τα πράγματα σε μια σειρά αναφέρω ότι φαίνεται να ήταν λανθασμένη η πολιτική εξασφάλισης ελληνικών ομολόγων, κάτι ωστόσο που αποδείχθηκε εκ των υστέρων. Κανένας δεν μίλησε το 2010 ή το 2011 και να πει πως η Ελλάδα θα βγει από το ευρώ ή έστω τα ομόλογα σε μερικά χρόνια θα έχουν τη μισή ή και χαμηλότερη αξία, όπως τελικά έγινε. Αναλύσεις εκ των υστέρων είναι πολύ εύκολο να κάνουμε. Εξάλλου, το ζήτημα βρίσκεται στα χέρια των ανθρώπων που κάνουν την έρευνα από τον οίκο Alvarez & Marsal.

Κακή διαχείριση δανειακού χαρτοφυλακίου: Το εν λόγω ζήτημα αποτελεί και το μεγαλύτερο στοίχημα που καλούνται να κερδίσουν σήμερα οι τράπεζες, αφού μέσα από τα δάνεια που παραχώρησαν αποδεικνύεται εάν ενίσχυσαν την ανάπτυξη, τις υγιείς ή με προοπτική μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα νοικοκυρεμένα… νοικοκυριά. Και σε αυτό το κομμάτι εκτοξεύονται πολλές κατηγορίες για τους τραπεζίτες, ωστόσο, όταν για χρόνια οι τράπεζες κατέγραφαν όλο και μεγαλύτερα κέρδη κανείς δεν τολμούσε να ερευνήσει ζητήματα χαρτοφυλακίων και πελατών των τραπεζών. Σήμερα ξαφνικά όλοι βλέπουν «κακά δάνεια», ύποπτους πελάτες και χορηγήσεις σε κουμπάρους και φίλους. Το αν έγιναν λάθη στη χορήγηση δανείων είναι η μία πλευρά και το εάν δόθηκαν χατιρικώς δάνεια σε αφερέγγυα άτομα ή επιχειρήσεις είναι ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα. Άλλωστε κακή οικονομικά περίοδος συνεπάγεται και απώλειες αφού η αγορά ακολουθεί την οικονομία. Πάντως,  η έρευνα που θα διενεργηθεί από ανεξάρτητο οίκο του εξωτερικού θα δείξει πολλές αλήθειες. Όποιος καταχράστηκε θέσεις και διασυνδέσεις να πληρώσει, η ζημιά ωστόσο που δημιουργείται στην εικόνα της Κύπρου ίσως αποδειχθεί ανεπανόρθωτη.

Μέσα σε όλα αυτά ορθώς συζητείται και το θέμα της εποπτείας των τραπεζών και ευρύτερα των μηχανισμών που έχει η πολιτεία για να διατηρεί υγιή την οικονομία της. Το ζήτημα αναμένεται επίσης να ξεκαθαρίσει με την έρευνα που ήδη διενεργεί ο οίκος Alvarez & Marsal. Οποιαδήποτε άλλη κουβέντα αυτή τη στιγμή πολύ απλά πλήττει το όνομα και την αξιοπιστία της Κύπρου. Για τα αξιόγραφα έχω τοποθετηθεί ξανά και θεωρώ πως για να ξεκαθαριστεί το ζήτημα χρειάζεται πολύς χρόνος και έρευνα, για να προστατευθούν αυτοί που όντως παραπλανήθηκαν και να απομονωθούν αυτοί που επιδιώκουν να επωφεληθούν μαζί με όλους τους άλλους.

Πάντως, εάν κάποιος εξωτερικός παρατηρητής παρακολούθησε την επικαιρότητα των τελευταίων δύο ετών στην Κύπρο θα πρέπει να τα έχει χάσει.

Τραπεζίτες που θεωρούνταν ως τοτέμ της κυπριακής οικονομίας, όχι απλώς αποκαθηλώθηκαν αλλά φορτώθηκαν με σωρεία κατηγοριών τόσο από πολιτικούς όσο και από οικονομικούς κύκλους.

Πολιτικοί φέρονται ως άτομα που τελικά έχουν «περίεργες» σχέσεις με τραπεζικά ιδρύματα ή ότι λειτουργούν στο παρασκήνιο για να μην φέρουν τράπεζες στην Κύπρο, ενώ τα στρατόπεδα που δημιουργήθηκαν ρίχνουν βολές που αφορούν αδειοδοτήσεις, μη παραχωρήσεις αδειών και διαπλοκές. Και σε όλο αυτό προσθέστε και τη μηδενική επικοινωνία του τέως κεντρικού τραπεζίτη με υπουργείο Οικονομικών και Προεδρικό, στάση εντελώς αντίθετη με του σημερινού διοικητή της Κεντρικής ο οποίος ωστόσο είναι αρεστός μόνο στο ΑΚΕΛ. Οι υπόλοιποι τον κοιτούν αδιάφορα, ενώ για πολλούς έγινε πλέον το «Πανικκούι». Μέσα σε αυτό το σκηνικό αναζητούμε λύσεις και δυστυχώς ίσως αποδειχθεί μάτιο.

Για το ποιος τελικά θέλει να αποτύχουν οι τράπεζες δεν είμαι σίγουρος, αλλά είμαι βέβαιος ότι αυτοί που πετυχαίνουν καθημερινώς κτυπήματα στο τραπεζικό σύστημα θα μετανιώσουν. Μοναδική ελπίδα να μην είναι πολύ αργά για την οικονομία όταν και εφόσον ξεπεραστεί η χαώδης περίοδος που διέρχεται σήμερα ο τόπος.