Σε πρόσφατο εκπαιδευτικό ταξίδι στην Αγγλία, 25 Δήμαρχοι από την Κύπρο, έμαθαν για μία πρακτική που αποτελεί πρότυπο της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Αγγλία.  Έμαθαν πως εξοικονομήθηκαν σχεδόν 2 εκ. Λίρες αγγλίας από δύο Δήμουςμετρίου μεγέθους.  
Έναυσμα για την πρακτική αποτέλεσε η επερχόμενη παγκόσμια κρίση που διαφαινόταν εδώ και μερικά χρόνια, καθώς και η επικείμενη μείωση του κρατικού προϋπολογισμού που δίνει η κυβέρνηση της Μεγάλης Βρετανίας στην τοπική αυτοδιοίκηση. Οι επιλογές που είχανοι Δήμοι, ήταν είτε να μειώσουν τις υπηρεσίες τους (μειώνοντας το προσωπικό), είτε να μην πληρώνουν το προσωπικό τους.

Τομές...

Με αφορμή την κένωση της θέσης του διευθυντή ενός δημαρχείου (chiefexecutiveονομάζεται στους Δήμους της Αγγλίας και είναι το αντίστοιχο του Δημοτικού Γραμματέα στους Δήμους της Κύπρου), οι πολιτικοί προϊστάμενοι αναζήτησαν σε γειτονικά δημαρχεία και διερεύνησαν τη δυνατότητα ‘κοινής’ διοίκησης.  Δεν άργησαν να βρουν ένα γειτονικό δημαρχείο το οποίο ήταν πρόθυμο να μοιραστεί την διευθύντρια του καθώς και τα έξοδα διοίκησης του Δήμου.  Τα δύο Δημαρχεία (boroughcouncilsονομάζονται στην Αγγλία) είναι το EastHampshireκαι το Havant.

Και η διαδικασία άρχισε…

Ξεκίνησαν με ένα κοινό όραμα «Όραμα μας είναι οι κοινότητες μας να είναι εύπορες,ζωντανέςκαι ενεργές», που να εδράζεται σε τρεις πυλώνες: Δημοσιονομική βιωσιμότητα, Οικονομική ανάπτυξη και αριστεία στην εξυπηρέτηση. 

Αποφασίστηκε να δημιουργηθεί μία κοινή διευθυντική ομάδα, η οποία επιλέγηκε με πολύ αυστηρά κριτήρια, είτε από τα ήδη υπάροντα στελέχη είτε με νέες προσλήψεις.  Το αποτέλεσμα ήταν μία διευθυντική ομάδα των 16 ατόμων που θα διοικούσαν από κοινού τους δύο Δήμους, με συνολικό προσωπικό γύρω στα 700 άτομα.

Η διαδικασία ήταν σκληρή και επίπονη περιγράφει ένας εκ των διευθυντών ο TomHorwood (ExecutiveDirector), ο οποίος θεωρεί πρόκληση το ότι υπάγεται σε δύο συμβούλια και αναφέρεται στους αιρετούς και των δύο δημαρχείων.  Χρειάστηκε να παρθούν δύσκολες αποφάσεις και να εφαρμοστούν ακόμη δυσκολότερες αλλαγές.  Χρειάστηκε να αλλάξει η νοοτροπία και η κουλτούρα των δύο οργανισμών και η περισσότερη εκπαίδευση του προσωπικού των δύο δημαρχείων είχε να κάνει με αλλαγή κουλτούρας και αποδοχή της αλλαγής. 

Η "συγχώνευση" δεν περιορίστηκε στη διευθυντική ομάδα. Το ένα δημαρχείο πούλησε ή ενοικίασε τα κτίρια στα οποία στεγάζονταν οι υπηρεσίες του και συστεγάστηκε με το γειτονικό δημαρχείο σε υπερμοντέρνα και πλήρως εξοπλισμένα κτίρια.  Σε αυτά τα κτίρια στεγάστηκαν όλες οι υπηρεσίες των δύο δημαρχείων.

Άλλες υπηρεσίες που μοιράζονται τα δύο δημαρχεία αλλά και άλλα γειτονικά τους δημαρχεία είναι: η συλλογή των σκυβάλων, η διαχείριση ανακυκλώσιμων υλικών και η διαχείριση των παραλιών. 

Οι εξοικονομήσεις που γίνονται από τα δημαρχεία από αυτές τις ενέργειες, είναι τεράστιες και βοηθούν ώστε οι οργανισμοί αυτοί να επιβιώσουν στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε.  

Οι συντεχνίες και ο ρόλος τους

Κάποιος θα σκεφτόταν ότι οι συντεχνίες θα αποτελούσαν  τροχοπέδη σ τη διαδικασία, όμως η πραγματικότητα ήταν ότι οι συντεχνίες συμμετείχαν στην όλη διαδικασία από την αρχή και διαπραγματεύονταν κάθε τι που επηρέαζε το προσωπικό.  Η αντίδραση των συντεχνιών μάλιστα σε κάποιες απολύσεις που έπρεπε να γίνουν, δεν ήταν έντονη μιας και οι μόνοι που επηρεάστηκαν αρνητικά ήταν ένας πολύ μικρός αριθμός από υψηλόβαθμα και ακριβοπληρωμένα στελέχη τα οποία βέβαια είχαν την κάθε δυνατή στήριξη και καθοδήγηση για τη συνέχιση της καριέρας τους σε άλλους οργανισμούς.  

Το κλειδί...

Το κλειδί στην όλη διαδικασία, όπως αναφέρουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι των δύο δημαρχείων ήταν η πολιτική βούληση που ξεκίνησε τη διαδικασία, η τοποθέτηση των κατάλληλων ατόμων στις κατάλληλες θέσεις και η αφοσίωση στη διαδικασία και το αποτέλεσμα της.
Τώρα τα δύο δημαρχεία, παραμένουν δύο ξεχωριστές οντότητες με τα συμβούλια και τους δημάρχους τους αλλά μοιράζονται την υποδομή και τους ανθρώπινους πόρους τους.  Η ποιότητα στην εξυπηρέτηση των δημοτών δεν έχει χαλάσει, αντίθετα έχει βελτιωθεί κατά ένα σημαντικό βαθμό.  Δεν χρειάστηκε να μειώσουν τις υπηρεσίες που προσφέρουν στους δημότες τους, δεν χρειάστηκε να αυξήσουν τους φόρους τους και δεν ήρθαν αντιμέτωποι με την αδυναμία να πληρώσουν το προσωπικό τους.

Τα δύο δημαρχεία στην Αγγλία είχαν την προνοητικότητα να το πράξουν αυτό, πριν έρθουν αντιμέτωπα με τις τραγικές συνέπειες της κρίσης. Τα δικά μας δημαρχεία, αλλά και η τοπική αυτοδιοίκηση γενικότερα δεν έχουν πια αυτή την επιλογή δυστυχώς.  Η κρίση έχει πλήξει  την τοπική αυτοδιοίκηση με κυριότερο και κρισιμότερο πρόβλημα την αδυναμία κάποιων οργανισμών να πληρώσουν ακόμη και το προσωπικό τους.  Καθημερινά διαβάζουμε στον τύπο περιπτώσεις όπου δημαρχεία είναι σε πολύ δύσκολη οικονομική κατάσταση.  
Δεν θα πρεπε, έστω και τώρα να υπάρξει μία κίνηση προς αυτή την κατεύθυνση; Μια κίνηση για γειτονικά Δημαρχεία  να δουν τι μπορούν να μοιραστούν.  Δεν θα μπορούσε για παράδειγμα  οι κατεχόμενοι δήμοι να συστεγαστούν μιας και οι περισσότεροι εργοδοτούν 1-3 άτομα και στεγάζονται είτε σε δικά τους κτίρια είτε σε ενοικιαζόμενα;  Τα οφέλη μάλιστα από μία τέτοια κίνηση θα ήταν πολλά, όπως για παράδειγμα θα μπορούσε να υπάρχει παρουσία των κατεχόμενων δημαρχείων σε όλες τις πόλεις μιας και οι δημότες τους είναι διάσπαρτοι σε όλη την Κύπρο.  Πρόσθετα, τα μέλη του προσωπικού των κατεχόμενων δήμων θα μπορούσαν να αλληλοστηρίζονται, ειδικά όπου το δημαρχείο στελεχόνεται από ένα άτομο μόνο. 

Δεν θα πρεπε τα δημαρχεία στην Κύπρο, στα οποία έχει κενωθεί η θέση του δημοτικού γραμματέα να δουν αν μπορούν να βρουν τρόπους να μοιραστούν τον δημοτικό γραμματέα ενός γειτονικού δημαρχείου;  Και φυσικά αν η αντίδραση σε αυτά είναι ότι μας περιορίζει το θεσμικό πλαίσιο, δεν είναι δυνατόν τα αγγλικό θεσμικό πλαίσιο να είναι πιο ‘χαλαρό’ από το Κυπριακό και επέτρεψε αυτές τις θετικές αλλαγές να γίνουν. 

Όπου υπάρχει η θέληση (πολιτική βούληση) υπάρχει και ο τρόπος.