Πώς έφτασε η μεγαλύτερη εταιρεία λιανικού εμπορίου στην Κύπρο να βρεθεί σε καθεστώς διαχείρισης; Ποιο ήταν το κρίσιμο σημείο, το οποίο οδήγησε την εταιρεία στον κατήφορο; Τι μπορεί να γίνει από δω και πέρα και πώς θα πληρωθούν οι πιστωτές; Ο Χρίστος Ορφανίδης σε συνέντευξη που παραχώρησε στη BusinessWeekly απαντά στα πιο πάνω ερωτήματα, υπογραμμίζοντας ότι θα κάνει το παν για να πληρωθούν όλοι οι πιστωτές της εταιρείας, εξασφαλισμένοι και μη.

Κύριε Ορφανίδη, πώς έφτασε η μεγαλύτερη εταιρεία λιανικού εμπορίου στην Κύπρο να βρίσκεται σήμερα σε καθεστώς διαχείρισης, με τεράστια χρέη και χιλιάδες άτομα στην ανεργία;
Το πρόβλημα, κατά την άποψη, μου άρχισε όταν η εταιρεία μας είχε ζητήσει το 2011 από το καταναλωτικό κοινό 20 εκ. ευρώ, μέσω της έκδοσης ομολόγων, τα οποία ήταν πληρωτέα το 2016 με τόκο 6,25%. Λόγω του καλού ονόματος της εταιρείας μας, κατορθώσαμε να μαζέψουμε 19.150.000 ευρώ. Τα πέντε εκατομμύρια διοχετεύτηκαν σε πληρωμή μέρους του δανεισμού μας, άλλα πέντε παρέμειναν για σκοπούς ρευστότητας και τα υπόλοιπα 9,1 εκατομμύρια μπήκαν σε συγκεκριμένο λογαριασμό, καθώς προορίζονταν για επέκταση των δραστηριοτήτων μας.
Ωστόσο, λόγω της κρίσης, ενημερώσαμε ότι δεν προτιθέμεθα να επεκταθούμε περαιτέρω. Γι αυτό, λόγω και των προβλημάτων ρευστότητας, ζητήσαμε μέρος του ποσού αυτού (3 εκ. ευρώ) να χρησιμοποιηθούν γι αυτό το σκοπό. Μας είπαν ότι λόγω του προσπέκτους που είχε εκδοθεί, κάτι τέτοιο δεν μπορούσε να γίνει. Εναλλακτικά, εισηγηθήκαμε να χρησιμοποιηθεί όλο το ποσό και τα 9 εκ. δηλαδή, για αποπληρωμή μέρους του χρέους μας. Ούτε αυτό μας είπαν ότι μπορούσε να γίνει.
Αντίθετα, η πρόταση που μας είχε γίνει, ήταν να αγοράσουμε αξιόγραφα. Αρχικά αρνηθήκαμε ωστόσο, μετά από πιέσεις συναινέσαμε.

Θεωρείτε δηλαδή ότι αυτό το σημείο ήταν κομβικό για την παραπέρα εξέλιξη της εταιρείας σας και τα όσα ακολούθησαν;
Ναι θεωρώ ότι αυτό ήταν το πλέον κρίσιμο σημείο για τις εξελίξεις. Η εταιρεία με τα τρία εκατομμύρια που ζήτησε, θα ήταν απολύτως εντάξει. Φυσικά όταν στη συνέχεια άρχισαν να επιστρέφονται επιταγές, το πρόβλημα γιγαντώθηκε, με αποτέλεσμα να φτάσουμε στα γνωστά αποτελέσματα. Φτάσαμε στο Σεπτέμβριο του 2012, όπου η κατάσταση ήταν πλέον οριακή. Αρχίσαμε ένα κύκλο συζητήσεων με τις τράπεζες, ο οποίος δυστυχώς δεν οδήγησε πουθενά. Μας ζητήθηκε να ετοιμάσουμε business plan, κάτι το οποίο κάναμε. Μου ζήτησαν να παραιτηθώ από Εκτελεστικός Πρόεδρος, κάτι το οποίο επίσης έκανα.

Ωστόσο κ. Ορφανίδη μιλάτε για τα 9 εκατομμύρια, αλλά σύμφωνα με τα όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, το χρέος της εταιρείας φαίνεται να ξεπερνά τα 200 εκατομμύρια.
Πριν από ένα χρόνο, τα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας, εκτιμημένα ξεπερνούσαν τα 350 εκατομμύρια ευρώ. Ακόμα και σήμερα όμως, διαβεβαιώνω ότι υπάρχουν αρκετά περιουσιακά στοιχεία για να πληρωθούν τα χρέη προς τις τράπεζες, τα οποία παρεμπιπτόντως δεν ξεπερνούν τα 120 εκατομμύρια. Όσον αφορά τα χρέη προς τους προμηθευτές, αυτά δεν ξεπερνούν τα 75 εκ. Σύνολο δηλαδή 195 εκατομμύρια. Αν γίνει σωστή διαχείριση και οι παραλήπτες - διαχειριστές πουλήσουν, αλλά δεν ξεπουλήσουν, θα μπορέσουν όλοι να εξοφληθούν.
Σας διαβεβαιώνω ότι θα κάνω ότι μπορώ για να πληρωθούν όχι μόνο οι τράπεζες που είναι εξασφαλισμένες, αλλά και όλοι οι μη εξασφαλισμένοι πιστωτές που είναι οι προμηθευτές μας και θα μείνουν και χρήματα για τους μετόχους. Αυτό θα γίνει με σωστή διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας.

Σε ποιες πρακτικές ενέργειες προβαίνετε για να εξοφληθούν οι πιστωτές σας;
Η εταιρεία έχει ετοιμάσει ένα σχέδιο αποπληρωμής όλων των πιστωτών, εξασφαλισμένων και μη. Για πέντε βδομάδες δουλεύαμε μαζί με τους συμβούλους μας – λογιστές, δικηγόρους, οικονομολόγους -  και ετοιμάσαμε ένα σχέδιο το οποίο εξασφαλίζει τους πάντες. Το σχέδιο θα παρουσιαστεί σύντομα. Θα προσπαθήσουμε, ωστόσο, να το ολοκληρώσουμε με τη συνεργασία των παραληπτών – διαχειριστών.
Παρόλο που χάθηκε μεγάλη αξία από τον αέρα της εταιρείας, και παρόλο που πουλήσαμε σημαντικά περιουσιακά στοιχεία σε εξευτελιστικές τιμές, η εταιρεία διαθέτει αρκετά περιουσιακά στοιχεία για να εξοφληθούν όλοι οι πιστωτές της. Θέλω να καλέσω τους προμηθευτές, όταν φτάσει η ώρα, να στηρίξουν το συγκεκριμένο σχέδιο, για να μπορέσουν με την εκποίηση ή την ενοικίαση των ακινήτων της εταιρείας, να πληρωθούν.

Εσείς ο ίδιος κ. Ορφανίδη, αναλαμβάνετε το μερίδιο της ευθύνης που σας αναλογεί για την κατάσταση αυτή;
Βεβαίως και το αναλαμβάνω. Το παράξενο θα ήταν να μην το αναλάβω, ως Εκτελεστικός Πρόεδρος και ιδρυτής αυτής της εταιρείας. Πώς να μην έχεις ευθύνη όταν φέρνεις μια εταιρεία πρώτη στον κλάδο της, με ετήσιο τζίρο 215 εκ. ευρώ και μετά την βλέπεις να σβήνει και να αργοπεθαίνει.
Όμως, ευθύνη έχουν και οι τράπεζες. Παρουσιάσαμε businessplan αρκετούς μήνες πριν από τις γιορτές των Χριστουγέννων για να μπορέσουμε να λειτουργήσουμε την περίοδο των γιορτών, αλλά δεν έκαναν κάτι για να σώσουν την εταιρεία. Σε τρεις μήνες, η εταιρεία έχασε τζίρο πέραν των 60 εκ ευρώ, ποσό που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εξόφληση μέρους των χρεών μας.

Μήπως όμως ούτε οι ίδιες οι τράπεζες είχαν το ρευστό για να σώσουν την εταιρεία;
Θα μπορούσε να γίνει η δουλειά μας και με εγγυητικές. Δεν χρειαζόταν ρευστό. Μπορούσαν να μην δώσουν ούτε ένα σεντ. Αυτό που ζητούσαν οι προμηθευτές ήταν εγγυήσεις.

Το θέμα των πληρωμών συζητείται για χρόνια στον χώρο του λιανικού εμπορίου. Βλέπετε να πάσχει το συγκεκριμένο σύστημα;
Φυσικά και πάσχει. Είμαι σίγουρος ότι άρχισαν να γίνονται ενέργειες προς την σωστή κατεύθυνση μέσω του ΚΕΒΕ και σε συνεργασία με τους συνδέσμους εισαγωγέων και προμηθευτών.
Έπρεπε να υπάρχουν πιο αυστηρά πλαίσια στο σύστημα. Η νομοθεσία της Ε.Ε. αναφέρει ότι οι πληρωμές πρέπει να γίνονται εντός 60 ημερών. Αν όμως ο προμηθευτής θέλει να δώσει μεγαλύτερο περιθώριο 90 ή 120 ημερών δεν θα τον σταματήσει κανένας. Ορισμένοι προμηθευτές, με το δίκιο τους, ίσως να έδειχναν περισσότερη εμπιστοσύνη σε κάποιες εταιρείες παρά σε άλλες. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν κατ’ ανάγκη για το καλό τους, αφού έτσι τις ενεθάρρυναν να επεκταθούν και κατ’ επέκταση να καθυστερούν περισσότερο  να πληρώνουν.

Βέβαια, από την άλλη, κάποιος θα μπορούσε να αντιτάξει ότι εφόσον οι υπεραγορές πληρώνονται άμεσα και σε μετρητά από τους πελάτες – καταναλωτές, θα έπρεπε και αυτές με τη σειρά τους, να πληρώνουν άμεσα τους προμηθευτές ή άλλους συνεργάτες τους.
Αυτό είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο. Ακούγεται εύκολο να το πεις, ωστόσο δεν είναι τόσο απλά τα πράγματα. Ο κάθε προμηθευτής που μπαίνει σε μια υπεραγορά, τοποθετεί μια σειρά προϊόντων στα ράφια. Ταυτόχρονα όμως, μας προμηθεύουν με αριθμό προϊόντων, τα οποία δεν προτιμά ο καταναλωτής. Για παράδειγμα εμείς, το Δεκέμβριο μπορεί να έχουμε προϊόντα στα ράφια μας αξίας 15 – 20 εκ. ευρώ, τα οποία δεν «κινούνται». Υπό κανονικές συνθήκες αυτά τα προϊόντα, τα οποία σημειώνω ότι πληρώνουμε, δεν θα τα βάζαμε. Λόγω όμως των σχέσεων μας με τους προμηθευτές, τα βάζουμε και όπως είπα μένουν στα ράφια. Αν λοιπόν εμείς το Δεκέμβριο αντί να είχαμε στα ράφια μας προϊόντα 15 εκ. ευρώ, τα οποία δεν πωλούνταν, τα είχαμε σε μετρητά, θα ήμασταν σε πολύ καλύτερη θέση σήμερα. Υπάρχει αυτή η σχέση του πάρε – δώσε που αλλάζει τα δεδομένα.

Κεφάλαιο εργαζόμενοι. Τι θα λέγατε σήμερα σε αυτούς τους ανθρώπους που έχασαν ή θα χάσουν τη δουλειά τους;
Απασχολούμε ένα σημαντικό αριθμό εργαζομένων, περίπου 1200, και οι συνεργάτες μας άλλους 2000. Μην ξεχνάτε ότι πίσω από την εταιρεία Ορφανίδη, υπάρχουν οι προμηθευτές μας και οι συνεργάτες τους, είναι οι κτηνοτρόφοι, οι γεωργοί, τα εργοστάσια. Πρόκειται για μια μεγάλη αλυσίδα που επηρεάζει πολλές χιλιάδες εργαζομένων.
Αυτό που θέλω να πω, είναι ότι πάντα εκτιμούσα τους εργαζόμενους μας. Είχαμε μια πάρα πολύ καλή σχέση, πράγμα που φαίνεται και από το γεγονός ότι έχουμε στην εταιρεία άτομα που εργάζονται για 25 χρόνια. Οι εργαζόμενοι πάντα δούλευαν στην εταιρεία με τα καλύτερα ωφελήματα και με αρκετά καλούς μισθούς. Θέλω να απολογηθώ γι αυτό που έχει γίνει. Όλοι έχουμε μερίδιο ευθύνης. Ωστόσο, προτεραιότητα πρέπει να είναι να σώσουμε όσα μπορούν να σωθούν και η απόδοση ευθυνών μπορεί να γίνει αργότερα.
Άλλωστε να θυμίσω για μια ακόμη φορά, ότι με όλα αυτά τα δεινά που πέρασε η εταιρεία, διατηρεί τέτοια περιουσιακά στοιχεία που μπορεί να πληρώσει όλους ανεξαιρέτως. Η εταιρεία ουδέποτε έπασχε από περιουσιακά στοιχεία, αλλά από ρευστότητα.

Από δω και πέρα, ποια είναι τα σχέδια σας;
Το αναμενόμενο και το λογικό είναι ότι δεν θα βγω στη σύνταξη. Σίγουρα μετά την παρέλευση κάποιας χρονικής περιόδου θα ανακοινώσω τα σχέδια μου. Πρώτιστο μέλημα μου ωστόσο σήμερα είναι να εφαρμοστεί το σχέδιο διάσωσης της εταιρείας και να εξασφαλιστούν πλήρως όλοι οι πιστωτές μας. Μόνο μετά την επίλυση όλων αυτών των θεμάτων θα προχωρήσω σε οποιαδήποτε άλλη κίνηση.

Η συμφωνία με ΕΛΟΜΑΣ
Τις τελευταίες μέρες προέκυψαν διάφορες φήμες σε σχέση με τη συμφωνία που ανακοινώθηκε με την εταιρεία ΕΛΟΜΑΣ. Τι ακριβώς προνοεί αυτή η συμφωνία και ποιοι είναι οι στόχοι της;
Με εκπλήσσουν πάρα πολύ τα σχόλια που ακουστήκαν τις τελευταίες μέρες για τη συγκεκριμένη συμφωνία. Όπως και να έχει, το σημαντικό είναι ότι πάντοτε θα προσπαθούμε για το καλό της εταιρείας. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, ενοικιάσαμε την υπεραγορά Ορφανίδη που βρίσκεται μέσα στο εμπορικό κέντρο Ορφανίδη.
Κάναμε τη συμφωνία για ένα διάστημα ενός χρόνου με προειδοποίηση αποδέσμευσης τριών μηνών. Άλλωστε, ποια εταιρεία που θα ενδιαφερθεί να αγοράσει το εμπορικό κέντρο δεν θα χρειαστεί τρεις μήνες μέχρι να καταλήξει σε συμφωνία με τους διαχειριστές, να τακτοποιηθεί ο δανεισμός και να γίνει μεταβίβαση.
Στο οικονομικό σκέλος τώρα. Ποιος μπορεί να εξασφαλίσει αυτή την περίοδο μίνιμουμ 800.000 ευρώ για ένα χρόνο. Υπάρχουν πολλά κτίρια στην Κύπρο σήμερα με τέτοιο ενοίκιο;
Εξασφαλίσαμε για την εταιρεία αυτό το ποσό και στο τέλος της ημέρας μπορεί οι διαχειριστές να διαπιστώσουν ότι συμφέρει να ενοικιάσουν και τους υπόλοιπους χώρους παρά να πωλήσουν ολόκληρο το κτίριο. Η συμφωνία επιτεύχθηκε πριν να διοριστούν οι διαχειριστές. Όπως το σκέφτομαι τώρα, μακάρι να έκανα αυτή την κίνηση από τον προηγούμενο Οκτώβρη για όλες τις υπεραγορές Ορφανίδη.