Υπερβολική συγκέντρωση επισιτιστικών καταστημάτων
 
To προφίλ και τη δυναμική των οδών Λήδρας και Ονασαγόρου, αλλά και των παρόδων τους, καταγράφει έρευνα που διενήργησε η Leaf Research.
Η έρευνα αφορά 218 καταστήματα και για τις ανάγκες της η περιοχή αναφοράς χωρίστηκε σε τρείς ζώνες.

«Τα τελευταία πέντε χρόνια έχουμε δει μεγάλες αλλαγές στο λιανικό εμπόριο, με τους καταναλωτές να κατευθύνονται κυρίως στα εμπορικά κέντρα και σε περιφερειακές εμπορικές περιοχές των πόλεων. Παράλληλα υπάρχει και μια αλλαγή στον τρόπο κατανάλωσης, όπου η αγορά των προϊόντων πρέπει πλέων να αποτελεί εμπειρία και όχι μόνο το καθεαυτό αποτέλεσμα. Κατ επέκταση, ενώ κύριοι εμπορικοί δρόμοι όπως η Λεωφόρος Μακαρίου στη Λευκωσία και η Ανεξαρτησίας στη Λεμεσό αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα άλλες περιοχές όπως η Εντός των Τειχών Λευκωσία και η ευρύτερη περιοχή του Κάστρου/ Παντοπωλείου στη Λεμεσό περνούν μια περίοδο άνθησης», σημειώνει η ομάδα της Leaf Research.

Για σκοπούς της έρευνας, το εμπορικό κέντρο τις περιτειχισμένης πόλης, χωρίστηκε στις Ζώνες Α, Β και Γ από το Νότο προς το Βορρά, με τη Ζώνη Γ να είναι εγγύτερα στο οδόφραγμα της Λήδρας. Τις ζώνες χωρίζουν μεταξύ τους οι πάροδοι των Λήδρας και Ονασαγόρου.

Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι στο εμπορικό κέντρο λειτουργούν ως επί το πλείστον καταστήματα μόδας και καταστήματα που πωλούν φαγητό και ποτό. Συγκεκριμένα, το 39% των καταστημάτων της Λήδρας (44 απο τα 112) και το 30% εκείνων της Ονασαγόρου (24 απο τα 80), είναι καταστήματα μόδας. Αντίστοιχα, το 23% (26 καταστήματα) και το 21% (17 καταστήματα) των καταστημάτων των δύο οδών λειτουργούν ως εστιατόρια, μπαρ, καφέ, αναψυκτήρια, παγωταρίες κτλ. Στις παρόδους των δύο κυρίων δρόμων υπάρχουν 26 καταστήματα από τα οποία τα 7 (27%) πωλούν ενδύματα και τα 5 (19%) φαγητό και ποτό.

Η «μακροβιότητα» των καταστημάτων, δηλαδή ο χρόνος κατά τον οποίο οι επιχειρήσεις της Παλιάς Πόλης λειτουργούν στο ίδιο κατάστημα, είναι το δεύτερο κύριο σημείο στο οποίο επικεντρώθηκε η έρευνα. Τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται έντονη τάση να ανοίγουν επισιτιστικές επιχειρήσεις ενώ αντίστοιχα το ενδιαφέρον για άλλου τύπου δραστηριότητες είναι περιορισμένο. Συγκεκριμένα, το 51% των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο φαγητού και ποτού είναι επιχειρήσεις που έχουν ανοίξει τα τελευταία δύο χρόνια. Από την άλλη, μόλις το 7% των καταστημάτων μόδας είναι «καινούργια» καταστήματα, καταστήματα δηλαδή που έχουν ξεκινήσει τη λειτουργία τους την τελευταία διετία. Στο ίδιο διάστημα δεν έχει ανοίξει κανένα καινούργιο κατάστημα με κοσμήματα.

Από τα καταστήματα μόδας, ένα μεγάλο ποσοστό της τάξης του 30% είναι παλιά καταστήματα, που λειτουργούν πέραν των 30 χρόνων. Τα εστιατόρια, μπαρ κτλ αντίθετα αποδεικνύονται κατά πολύ λιγότερο μακρόβια με μόλις το 9% αυτών να λειτουργεί για 30 χρόνια ή περισσότερο. Η μέση διάρκεια λειτουργίας των καταστημάτων της Παλιάς Πόλης υπολογίστηκε στα 20.8 χρόνια. Ο μέσος όρος διαμορφώνεται καθώς στην οδό Ονασαγόρου η πλειοψηφία των καταστημάτων λειτουργεί για περισσότερα απο 30 χρόνια ενώ στη Λήδρας τα περισσότερα απο τα καταστήματα που λειτουργούν σήμερα άνοιξαν πριν απο 3 – 10 χρόνια.

Γίνεται επομένως φανερό από τα παραπάνω το πως διαμορφώνεται το προφίλ της Παλιάς Πόλης. Παραμένουν κάποια αρκετά παλιά εμπορικά καταστήματα, ιδίως στην οδό Ονασαγόρου, τα οποία δραστηριοποιούνται στην πώληση ενδυμάτων (πώληση υφασμάτων κυρίως), αλλά ο τομέας αυτός είναι στατικός και δεν υπάρχει τάση για δραστηριοποίηση νέων επιχειρήσεων σε αυτόν. Αντίθετα είναι σαφής η τάση να ανοίγουν ολοένα και περισσότερες επισιτιστικές επιχειρήσεις και στις δύο οδούς, περισσότερο στην Ονασαγόρου.  

Η μελέτη έλαβε υπόψη της και τα κενά καταστήματα τα οποία δεν υπάρχουν σε πολύ μεγάλο ποσοστό στις κύριες οδούς αλλά στις παρόδους τους αγγίζουν το 31%. Στην οδό Λήδρας, 7 καταστήματα παραμένουν κενά (6%) ενώ στην Ονασαγόρου το ποσοστό των κενών καταστημάτων διαμορφώνεται στο 14%.

Ενδιαφέρον όμως παρουσιάζουν και τα αποτελέσματα της μελέτης που αφορούν τις τρείς ζώνες στις οποίες διαχωρίστηκε το παλιό ιστορικό κέντρο. Συγκεκριμένα, η Ζώνη Γ φαίνεται να είναι πιο ανεπτυγμένη αφού, καθώς κανείς μετακινείται από το Νότο προς το Βορρά, το ποσοστό των κενών καταστημάτων μειώνεται από 23% στη Ζώνη Α, σε 14% στη Ζώνη Β και σε μόλις 9% στη Ζώνη Γ. Στη Ζώνη Γ υπάρχουν 110 καταστήματα σε λειτουργία ενώ στη Ζώνη Α μόλις 21. Από τα 110 καταστήματα, 52 αφορούν επιχειρήσεις που πωλούν είδη ένδυσης και 24 φαγητό και ποτό.

Η αναγέννηση της Ζώνης Γ οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο άνοιγμα του οδοφράγματος στην οδό Λήδρας το οποίο προσέλκυσε και μεγαλύτερο αριθμό πεζών. Αντίθετα, στη Ζώνη Α φαίνεται πως έχει ‘κοστίσει’ η ανάπλαση της Πλατείας Ελευθερίας, και περισσότερο η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των έργων, καθώς έχει δυσχεράνει την πρόσβαση στο παλιό εμπορικό κέντρο απο την κεντρική επιχειρηματική ζώνη της πόλη και τη Λεωφόρο Μακαρίου.

Η μελέτη, σχολιάζει η Leaf, δείχνει το εύρος των αλλαγών στην αγορά του λιανικού εμπορίου, τόσο σε σχέση το πού δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις αλλά και στο που υπάρχει ζήτηση για νέα καταστήματα. «Η αναζωογόνηση των κέντρων των πόλεων φαίνεται να συνεχίζεται παρόλη την ευρύτερη οικονομική κρίση, αφού οι πεζοδρομοποιήσεις και ο ευφάνταστος πολεοδομικός σχεδιασμός φαίνεται να δημιουργούν τις αναγκαίες συνθήκες για νέους και οικογένειες να τις επισκέπτονται». Το σημαντικό, καταλήγει η έρευνα, είναι να υπάρξει η κατάλληλη σύνθεση αυτών των περιοχών, έτσι ώστε να μην υπάρχει υπερσυγκέντρωση ή υπερπροσφορά ενός τύπου καταστημάτων ώστε τα επισιτιστικά καταστήματα να συνδυάζονται με τα άλλα.