Συναγερμός έχει σημάνει στον κλάδο των ακινήτων, μετά τη δημοσιοποίηση των εκτιμήσεων, σε σχέση με την πορεία των τιμών των ακινήτων μέχρι το 2015. Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε προ ημερών η Κεντρική Τράπεζα, κατά τον χρονικό ορίζοντα της άσκησης της Pimco, η σωρευτική μείωση των οικιστικών ακινήτων – στη βάση υποθέσεων του βασικού σεναρίου – ανέρχεται σε 14,10% ενώ στη βάση του δυσμενούς σεναρίου η σωρευτική μείωση ανέρχεται σε 25,20%.

Ζητήσαμε από επαγγελματίες της αγοράς να μας σχολιάσουν τα πιο πάνω νούμερα, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη έχει αρχίσει να επικρατεί αναστάτωση τόσο μεταξύ του κοινού, όσο και μεταξύ των επιχειρηματιών για το μέλλον του κλάδου, ο οποίος τα τελευταία χρόνια περνά δύσκολα. Σύμφωνα με τα όσα μας έχουν αναφερθεί προκύπτουν δύο σημεία σε σχέση τουλάχιστον με τις εκτιμήσεις της Pimco, αλλά και την πορεία των τιμών των ακινήτων: (α) Οι πιο πάνω εκτιμήσεις είναι γενικευμένες και έγιναν για σκοπούς ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών. Ενδεχομένως τα πιο πάνω νούμερα να μην επαληθεύονται για όλα τα είδη ακινήτων και για όλες τις περιοχές. Ωστόσο, στο άκουσμα τους έχει προκληθεί ένας μικρός πανικός και καλό θα ήταν οι αρμόδιοι φορείς να ξεκαθαρίσουν το συντομότερο δυνατό, τον τρόπο που έγινε η άσκηση για να εξαχθούν τα πιο πάνω ποσοστά και ποια είδη ακινήτων αφορά. (β) Μεταξύ των επαγγελματιών της αγοράς ακινήτων υπάρχουν διιστάμενες απόψεις σε σχέση με την πορεία των τιμών τα αμέσως επόμενα χρόνια.

Συγκεκριμένα, η μια άποψη που επικρατεί, υποστηρίζει ότι οι τιμές των ακινήτων δεν πρόκειται να πέσουν στο βαθμό που αναφέρεται στην άσκηση της Pimco. Η άλλη άποψη θεωρεί ότι όχι μόνο θα πέσουν και άλλο οι τιμές, αλλά ενδεχομένως η μείωση να είναι ακόμα μεγαλύτερη από τα νούμερα που έδωσε η Pimco.

Τα πράγματα δεν είναι άσπρο - μαύρο
Στην ανάγκη να ξεκαθαρίσουν τα δεδομένα όσο το δυνατό συντομότερο, ώστε να μην υπάρξει πανικός μεταξύ των καταναλωτών, αλλά και των επιχειρηματιών αναφέρεται με δηλώσεις του στη BusinessWeeklyο πρόεδρος του Συνδέσμου Εκτιμητών, Χαράλαμπος Πετρίδης.
Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά, «αντιλαμβανόμαστε ότι οι εκτιμήσεις της Pimco, όπως αυτές ανακοινώθηκαν από την Κεντρική Τράπεζα, έγιναν για σκοπούς ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και δεν υπεισέρχονται σε λεπτομέρειες. Ταυτόχρονα, σημείωσε, με τα σημερινά δεδομένα, είναι πολύ δύσκολο να εκτιμήσει κάποιος την πορεία των τιμών των ακινήτων τα επόμενα χρόνια, δεδομένου ότι δεν έχουμε μπροστά μας όλα τα δεδομένα για να γνωρίζουμε την πραγματική κατάσταση. Γι αυτό σημείωσε, ο Σύνδεσμος θεωρεί ότι: (α) Θα πρέπει να διαχωρίσουμε τα ακίνητα τόσο σε σχέση με το είδος τους όσο και σε σχέση με την τοποθεσία και να αναλύσουμε την κάθε περίπτωση ξεχωριστά. (β) Δεν πιστεύουμε ότι στις περιπτώσεις εκείνες, όπου ήδη καταγράφηκαν μειώσεις τις τιμές της τάξης του 30 – 40%, θα υπάρξει στα επόμενα τρία χρόνια ακόμα τόση μείωση. (γ) Εάν δούμε τις τιμές για παράδειγμα στην Πάφο πριν από έξι μήνες και τις συγκρίνουμε με ότι ισχύει σήμερα, ενδεχομένως να διαπιστώσουμε και άνοδο στις τιμές, λόγω της έλευσης ξένων επενδυτών. Επομένως θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεχτικοί όσον αφορά τα νούμερα που δίνουμε προς τα έξω.

Οι τιμές δεν πρόκειται να πέσουν
Την άποψη ότι οι τιμές των ακινήτων δεν πρόκειται να πέσουν άλλο και πολύ περισσότερο δεν πρόκειται να πέσουν στα επίπεδα που εκτιμά η Pimcoεκφράζει ο κτηματομεσίτης Πέτρος Λαζάρου. Μιλώντας στην BusinessWeekly, ο κ. Λαζάρου σημειώνει μεταξύ άλλων, ότι οι Κύπριοι επιχειρηματίες και άλλοι παράγοντες της αγοράς, βλέποντας τη συνεχή πτώση των τιμών τα τελευταία χρόνια, έχουν αναλάβει δράση και στην προσπάθεια τους να βρουν νέους επενδυτές που θα τοποθετηθούν στα κυπριακά ακίνητα, πραγματοποίησαν διάφορες αποστολές στο εξωτερικό. Το ενδιαφέρον τους, το τελευταίο διάστημα επικεντρώνεται στην Κίνα, λόγω και του θέματος με την απόκτηση άδειας παραμονής για αγορές 300.000 ευρώ και άνω.
Ήδη αρκετές προσπάθειες έχουν φέρει αποτέλεσμα, καθώς έχουν κατατεθεί πωλητήρια έγγραφα για πράξεις που έχουν ολοκληρωθεί. Ωστόσο, ο κ. Λαζάρου επισημαίνει τον κίνδυνο της παραπλάνησης των επενδυτών, κάτι που μπορεί να επιφέρει καίριο πλήγμα στην όλη προσπάθεια. Θα ήταν καλά εάν το Κράτος ερχόταν και θέσπιζε ορισμένες ασφαλιστικές δικλείδες ώστε οι επενδυτές να είναι διασφαλισμένοι για την περιουσία που αγοράζουν, αλλά και για το ποσό που δίνουν, σημείωσε.

Ο ίδιος, συνέχισε, έχει δημιουργήσει μια πλατφόρμα με τη συνεργασία 10 developersαπό την Κύπρο, αλλά και σε συνεργασία με μεσίτες από το εξωτερικό και περί τα τέλη του μήνα θα ξεκινήσει μια αποστολή στην Κίνα, όπου ήδη έχει δημιουργηθεί γραφείο, με στόχο την εξεύρεση επενδυτών που θα τοποθετήσουν τα κεφάλαια τους στο νησί. Με όλες αυτές τις προσπάθειες, το απόθεμα των απούλητων ακινήτων πάει να εκλείψει και σε ορισμένες περιπτώσεις βλέπουμε να χρειάζεται να χτιστούν και νέα ακίνητα για να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες, ανέφερε. «Θεωρώ η περιορισμένη γη που υπάρχει, σε συνδυασμό με το αυξημένο ενδιαφέρον από ξένους, δεν θα επιτρέψουν την περαιτέρω μείωση των τιμών». Ερωτηθείς κατά πόσο θα υπάρξουν ανάλογα φαινόμενα με αυτά της Ιρλανδίας ή άλλων χωρών του εξωτερικού, ο κ. Λαζάρου απάντησε αρνητικά. «Δεν έχουμε τόσο μεγάλη έκταση όσο η Ιρλανδία. Ούτε έχουμε την ίδια κουλτούρα όσον αφορά την απόκτηση ακινήτων. Πιστεύω ότι η ανάλυση της Pimco, δεν έλαβε υπόψη αυτές τις παραμέτρους γι αυτό και βγαίνουν τόσο μεγάλες μειώσεις».

Θα πέσουν ίσως και περισσότερο
Την αντίθετη άποψη, ότι οι τιμές θα ακολουθήσουν περαιτέρω πτωτική πορεία, ενδεχομένως ακόμα μεγαλύτερη από αυτή που εκτιμά η Pimco, εκφράζει ο εκτιμητής ακινήτων Παύλος Λοϊζου. Εάν πάρουμε ως προηγούμενο τις εκτιμήσεις που είχαν γίνει για το θέμα της ανεργίας, τότε τα πράγματα δεν μπορούν να είναι αρκετά αισιόδοξα, σημειώνει ο κ. Λοϊζου. Και εξηγεί τη θέση του. Η πρόβλεψη για την ανεργία του 2012, ήταν ότι θα έφτανε στο 12%. Για το 2013, η πρόβλεψη με βάση το βασικό σενάριο έκανε λόγο για 13,2% και με βάση το ακραίο σενάριο 13,8%. Αυτή τη στιγμή η ανεργία βρίσκεται στο 14,7%. Έχουμε ήδη ξεπεράσει το ακραίο σενάριο και βρισκόμαστε ακόμα στις αρχές του χρόνου, χωρίς να έχουν υπολογιστεί οι άνεργοι που θα προκύψουν από τις υπεραγορές Ορφανίδη, τους προμηθευτές που θα επηρεαστούν, αλλά και από τους υπόλοιπους κλάδους της οικονομίας. Επομένως, εάν τα δεδομένα είναι αντίστοιχα και για τις τιμές των ακινήτων, ενδεχομένως να ξεπεράσουμε το ακραίο σενάριο, σημείωσε ο κ. Λοϊζου.Όσον αφορά ειδικότερα στις τιμές των ακινήτων, ο κ. Λοϊζου σημείωσε ότι για την περίοδο περί τα τέλη του2009 μέχρι τα μέσα του 2012, οι μειώσεις στις τιμές των ακινήτων, σύμφωνα με το δείκτη του RICS ήταν: Για τα διαμερίσματα 24%, για τα σπίτια 16%, για τα καταστήματα 22%, για τις αποθήκες 18% και για τα γραφεία 17%. Αυτές οι μειώσεις αφορούσαν στα κέντρα των πόλεων. Σε άλλες περιοχές, οι μειώσεις ενδεχομένως να ήταν και μεγαλύτερες. Επομένως, εάν οι μελέτες της Pimcoαφορούσαν και πάλι τα κέντρα πόλεων, ενδεχομένως να υπάρξουν και μεγαλύτερες μειώσεις σε πιο απομακρυσμένες περιοχές.