Στο μνημόνιο, η λέξη "ακίνητα" αναφέρεται 33 φορές, η "φορολογία" 78 φορές, οι "τράπεζες" 96 φορές, και η "ανάπτυξη" 13 φορές. Η ανάλυση που ακολουθεί, από τον Παύλο Λοΐζου της Leaf Research, αφορά στη φορολογία των ακινήτων, άρα όπως αντιλαμβάνεστε αποτελεί ένα σημαντικό μέρος του μνημονίου.

Ο φόρος ακίνητης ιδιοκτησίας επιβάλλεται σε κάθε πρόσωπο που έχει ακίνητη ιδιοκτησία που βρίσκεται στη Δημοκρατία. Η αξία της ιδιοκτησίας αφορά την ακίνητη ιδιοκτησία που ανήκει σε εταιρεία ή άτομο, την 1 Ιανουαρίου κάθε έτος. Το σημαντικό εδώ είναι ότι η αξία βάση της οποίας γίνεται η φορολόγηση είναι η αξία του ακινήτου την 01/01/1980, με αφορολόγητο τις πρώτες €120,000 (παραθέτονται οι υφιστάμενες κλίμακες φορολογίας, οι οποίες αναθεωρήθηκαν πρόσφατα για το τρέχων έτος).

Υφιστάμενες  φορολογικές κλίμακες (η φορολόγηση γίνεται κλιμακωτά)

Από €0	Μέχρι €120.000	0‰
Από €120.001	Μέχρι €170.000	4‰
Από €170.001	Μέχρι €300.000	5‰
Από €300.001	Μέχρι €500.000	6‰
Από €500.001	Μέχρι €800.000	7‰
Από €800.001		8‰

Η αλλαγή η οποία αναφέρεται στο μνημόνιο είναι η χρήση αναθεωρημένων αξιών για την φορολόγηση των ακινήτων σε συνδυασμό με αλλαγή στις κλίμακες. Όσο αφορά τις αξίες, σε πρώτο στάδιο θα χρησιμοποιηθούν οι αναπροσαρμοσμένες αξίες του 1980 χρησιμοποιώντας τον πληθωρισμό από τότε ως σήμερα. Για παράδειγμα, μία κατοικία με αξία την 01/01/1980 τις €50,000 αναπροσαρμόζεται στις (€50,000*3,45) €172,500. Όσο αφορά τις νέες κλίμακες φορολόγησης αυτές παρατίθενται παρακάτω.

Προτεινόμενες  φορολογικές κλίμακες (η φορολόγηση γίνεται κλιμακωτά)

Από €0	Μέχρι €150.000	0‰
Από €150.001	Μέχρι €500.000	6‰
Από €500.001	Μέχρι €1.000.000	8‰
Από €1.000.001		10‰

Η κατοικία των €50,000 με βάση την υφιστάμενη φορολογία εξαιρείται της φορολογίας αφού είναι κάτω των €120,000. Αντίθετα, με βάση την προτεινόμενη φορολογία η κατοικία θα φορολογηθεί με €135 ανά έτος [(€172,500-€150,000)*6‰]. Με την ίδια λογική, ένα άτομο το οποίο έχει ακίνητα συνολικής αξίας σε τιμές της 1/1/1980 €130,000, π.χ. κατοικία, εξοχικό και οικόπεδο, θα πλήρωνε €40 ανά έτος [(€130,000-€120,000)*4‰] και τώρα θα πληρώνει €1,791 ανά έτος [(€130,000*3,45-€150,000)*6‰].

Αν και δεν μπορούμε να είμαστε απόλυτοι, ένα μεσαίο σπίτι στην περιφέρεια της πόλης είναι περίπου €60,000 σε τιμές 01/01/1980. Σε αυτή την περίπτωση ο ιδιοκτήτης θα πληρώνει €342 ανά έτος [(€60,000*3,45-€150,000)*6‰], ποσό το οποίο δεν είναι υπέρογκο. Φαίνεται δηλαδή ότι η "μάζα" δεν θα πληρώνει φόρο, ενώ ένας εύκολος τρόπος μείωσης της φορολογίας είναι η εγγραφή σε περισσότερα άτομα. Στο παράδειγμα μας, αν η εγγραφή της κατοικίας γίνει σε δύο άτομα τότε η φορολόγηση είναι στις (€60,000*3,45/2) €103,500 που είναι κάτω από το όριο των €150,000 (άρα εξαιρείτε της φορολόγησης).

Σημείωση: Η αξία του ακινήτου την 01/01/1980 αναγράφεται περίπου στο μέσο του Τίτλου Ιδιοκτησίας του ακινήτου. Σε περιπτώσεις που η όποια οικοδομή δεν έχει Πιστοποιητικό Τελικής Εγκρίσεως, τότε η εκάστοτε τοπική αρχή (Δήμος ή Κοινότητα) ή το Κτηματολόγιο έχει το δικαίωμα να αναθεωρήσει την αξία του ακινήτου ώστε να αντικατοπτρίζει το τι είναι επί τόπου (και όχι μόνο το τι είναι αδειοδοτημένο).

Δημιουργία στρεβλώσεων

Υπάρχουν όμως και οι εξής στρεβλώσεις.
1.    Ένα σπίτι 25 ετών έχει την ίδια εκτίμηση με ένα σπίτι καινούριο. Ο λόγος είναι ότι η μεθοδολογία καθώς και η εκτίμηση του κτηματολογίου δεν λαμβάνει υπόψη την φθορά (Depreciation). Φανερά αυτό δεν είναι δίκαιο.

2.    Τι γίνεται όσο αφορά ξενοδοχειακές μονάδες, καταστήματα, γεωργικά καταλύματα, κτλ όπου η αύξηση θα είναι σημαντική και όπου οι επιχειρήσεις ήδη αντιμετωπίζουν πολλαπλά προβλήματα;

3.    Επιχειρηματίες ανάπτυξης γης. Έστω και αν ο επιχειρηματίας ήταν συνεπής και έκδωσε τίτλους, οι πελάτες αρνούνται να έλθουν να μεταβιβάσουν. Ο επιχειρηματίας ανάπτυξης είναι ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης σωρείας ακινήτων είτε που έχουν εκδοθεί οι τίτλοι είτε που ακόμα δεν έχουν εκδοθεί, χωρίς να είναι όμως ο νόμιμος κάτοχος τους. Δηλαδή με πωλητήρια έγγραφα κατατεθειμένα στο Κτηματολόγιο ο νόμιμος κάτοχος δεν είναι ο επιχειρηματίας αλλά αυτός που το όνομα του αναγράφετε στο Πωλητήριο έγγραφο. Ο επιχειρηματίας, όπως λειτουργεί ο νόμος σήμερα, οφείλει να τα πληρώσει πρώτα και μετά να τα εισπράξει από τους πελάτες τους. Ως αποτέλεσμα ο επιχειρηματίας θα φορολογείται σε πιο ψηλή κλίμακα και θα του δημιουργείται ζήτημα cash flow (πότε θα του τα δώσουν πίσω οι πελάτες του;).

Από το 2014 και μετά

Σε δεύτερο στάδιο, οι αρχές έχουν συμφωνήσει να εφαρμόσουν ένα δείκτη τιμών ακινήτων που θα καθορίζει το μέσο όρο της αγοράς ακινήτων ανά τετραγωνικό μέτρο κατοικήσιμης επιφάνειας και γης. Ο δείκτης αυτός θα παρέχει τις αξίες για κάθε μη-γεωργικό τεμάχιο από το 2014 και για κάθε έτος έκτοτε. Παράλληλα θα εκπονηθεί μελέτη η οποία θα αξιολογήσει και θα εισηγηθεί τρόπους ώστε η φορολόγηση των ακινήτων (εισοδήματα της κυβέρνησης) να είναι από την ιδιοκτησία και όχι από την συναλλαγή τους.