ΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΕΣ τράπεζες θα αναδιαρθρώνονται ή θα εκκαθαρίζονται με βάση τη διαδικασία που εφαρμόστηκε στην περίπτωση της Κύπρου, σημείωσε ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ

Ένα αποφασιστικό βήμα προς την κατεύθυνση της τραπεζικής ένωσης της Ευρώπης έκαναν τα ξημερώματα της Τετάρτης 11 Δεκεμβρίου οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ, παρ' ότι παρέπεμψαν σε μια έκτακτη συνάντηση, που θα έχουν την Τετάρτη 18 Δεκεμβρίου, την απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα ποιοι θα επιμερίζονται το κόστος της χρεοκοπίας μιας τράπεζας.
Η ΕΕ βρίσκεται υπό πίεση να καταλήξει σε συμφωνία, καθώς σε διαφορετική περίπτωση το νέο πλαίσιο θα «πάγωνε» για το μεγαλύτερο διάστημα του 2014 λόγω Ευρωεκλογών.
«Δεν έχουμε επίσημο αποτέλεσμα στην τσέπη μας ή στο τραπέζι, αλλά κάναμε ένα τεράστιο άλμα προς τα εμπρός στον καθορισμό συγκεκριμένων κατευθύνσεων και συγκεκριμένων πλαισίων» δήλωσε ο Λιθουανός υπουργός Οικονομικών Ριμάντας Σάντσιους. «Καλύψαμε το 95% του δρόμου. Ο ενιαίος μηχανισμός εκκαθάρισης θα δει το φως της ημέρας. Η πολιτική αρχιτεκτονική έχει διαμορφωθεί τώρα σαφώς» συμπλήρωσε ο Γάλλος υπουργός Πιερ Μοσκοβισί.
Ο Επίτροπος για την Εσωτερική Αγορά και τις Υπηρεσίες Μισέλ Μπαρνιέ προειδοποίησε πάντως ότι το διαμορφούμενο πλαίσιο -όπου στη λήψη αποφάσεων εμπλέκονται τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη- θα αποδειχθεί «ιδιαίτερα πολύπλοκο». Το συνολικό πλαίσιο πρόκειται να διαμορφωθεί στη βάση υφιστάμενων συνθηκών της ΕΕ, αλλά και μίας διακυβερνητικής συμφωνίας, η οποία θα υπογραφεί τον Μάρτιο, όπως δήλωσε ο Μοσκοβισί. «Φθάσαμε στο σημείο, όπου μπορούμε να πούμε ότι θα συμφωνήσουμε την επόμενη εβδομάδα», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, προσθέτοντας: «Πρέπει να στείλουμε ένα κοινό μήνυμα στις χρηματοπιστωτικές αγορές ότι ο ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας είναι σταθερός».

Η συμφωνία πλαίσιο και η γραμμή των Γερμανών
Παρά την εμπειρία των δεκάδων επωφελών για τις κυβερνήσεις διασώσεων τραπεζών κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, το Βερολίνο παραμένει αμετακίνητο από την πάγια θέση του να μην επιβαρύνονται οι φορολογούμενοι (οι Γερμανοί εν προκειμένω) με το κόστος διάσωσης μιας τράπεζας σε άλλο κράτος-μέλος αλλά οι ομολογιούχοι, οι μέτοχοι, εν ανάγκη και οι καταθέτες της τράπεζας.
Είναι βεβαίως φανερό ότι η γραμμή του Βερολίνου κυριάρχησε στο μαραθώνιο EcoFin και, όπως όλα δείχνουν, η μελλοντική τραπεζική ένωση της Ευρώπης θα είναι γερμανικής εμπνεύσεως και κατευθύνσεων - πράγμα αναμενόμενο με δεδομένους τους συσχετισμούς δυνάμεων στην ΕΕ. Το αίτημα των Γερμανών, για παράδειγμα, να μην έχουν λόγο οι νέες εποπτικές και παρεμβατικές ευρωπαϊκές αρχές, που θα δημιουργηθούν, στο σύνολο των περίπου 6.000 ευρωπαϊκών τραπεζών, προκειμένου να μην κινδυνεύσουν με «λουκέτο» πάμπολλες ουσιαστικά χρεοκοπημένες τοπικές γερμανικές τράπεζες, είναι πιθανότατο να ικανοποιηθεί. Βεβαίως κάθε συμφωνία προϋποθέτει δούναι και λαβείν. Έτσι το Βερολίνο δέχθηκε τη δημιουργία ενός ενιαίου ταμείου διάσωσης των ευρωπαϊκών τραπεζών με «προίκα» 55 δισ. ευρώ, αν και πέτυχε να αναβάλει τη λειτουργία του μετά την παρέλευση μιας... δεκαετίας.

Η νέα ευρωπαϊκή Αρχή
Οι ευρωπαίοι υπουργοί αποφάσισαν την Τετάρτη τη δημιουργία μιας νέας ευρωπαϊκής αρχής στην οποία θα μεταφερθεί από τις κυβερνήσεις κάθε αρμοδιότητα και ευθύνη για τη διάσωση ή για το κλείσιμό της. Έτσι ο Ενιαίος Μηχανισμός Εξυγίανσης (SRM), που ενέκρινε το EcoFin, δεν θα λειτουργήσει ταυτόχρονα με τον ήδη δρομολογηθέντα Ενιαίο Μηχανισμό Εποπτείας (SSM) των τραπεζών, όπως θα ήταν λογικό - αλλά δεν συμφωνούσε το Βερολίνο. Ενώ ο SSM θα λειτουργήσει στις αρχές του 2014, ο SRM θα λειτουργήσει τον Ιανουάριο του 2016. Θα λειτουργήσει στα χαρτιά βεβαίως, αφού θα αποκτήσει το απαραίτητο για τις παρεμβάσεις του Ταμείο (των 55 δισ. ευρώ) γύρω στο... 2026.
Ο SSM δηλαδή θα εποπτεύει από την επόμενη χρονιά τον ευρωπαϊκό τραπεζικό χώρο, αλλά ως  το 2016 θα λειτουργεί απλώς ως παρατηρητήριο. Μετά την παρέλευση διετίας θα ενεργοποιεί τον SRM για να παρέμβει αποφασιστικά και να εξυγιάνει ή να κλείσει μια τράπεζα, εφόσον κρίνει ότι δεν έχει μέλλον. Αν ο SRM κρίνει ότι πρέπει να κλείσει την τράπεζα, έχει καλώς - τρόπος του λέγειν. Αν όμως κρίνει ότι πρέπει να τη σώσει, θα πρέπει να περιμένει (η τράπεζα) ως το 2026, διότι τότε θα διαθέτει ο Μηχανισμός τα απαιτούμενα κονδύλια.
Η γερμανική πλευρά - ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε εν προκειμένω - πέτυχε επίσης την εξασφάλιση αυξημένων δικαιωμάτων ψήφου στις μεγάλες χώρες σε περίπτωση διαφωνιών σε ό,τι αφορά τη διάσωση ή όχι μιας τράπεζας. Έτσι, όπως χαρακτηριστικά γράφουν οι «Financial Times», οι ψήφοι της Γερμανίας, της Ολλανδίας και της Φινλανδίας (η επιλογή των χωρών αυτών για το παράδειγμα είναι της βρετανικής εφημερίδας) θα μπορούν να θέτουν βέτο στη διάσωση κάποιας τράπεζας που θα αποφασίζει το SRM.

Το «πρότυπο» της Κύπρου
Οι προβληματικές τράπεζες θα αναδιαρθρώνονται ή θα εκκαθαρίζονται με βάση τη διαδικασία που εφαρμόστηκε στην περίπτωση της Κύπρου, σημείωσε ο πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CNBC. Ο κ. Ντάισελμπλουμ αναφέρθηκε στην επίτευξη μιας κατ' αρχήν συμφωνίας στη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης για τη διάσωση των προβληματικών τραπεζών και την κατανομή του κόστους διάσωσης. Όπως επισήμανε, η συμφωνία για την εξυγίανση αναμένεται ότι θα αρχίζει με μια διαδικασία διάσωσης ανάλογη με εκείνη η οποία εφαρμόστηκε στην Κύπρο, όπου πρώτα θα εμπλέκονται οι μεγαλοκαταθέτες των προβληματικών τραπεζών για την στήριξη των τραπεζικών ιδρυμάτων.  Στη συνέχεια, εάν απαιτείται περαιτέρω ρευστότητα, θα χρησιμοποιούνται εθνικά κεφάλαια, ενώ στην ανάγκη επιπλέον χρηματοδότησης, τα χρήματα θα αντλούνται, για μια περίοδο 5 έως 10 ετών, από ένα κοινό ταμείο της Ευρωζώνης.
«Κατά τη γνώμη μου, θα δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό ταμείο, ενώ, κατά τα πρώτα χρόνια κυρίως, θα υπάρχει κάποια μορφή εθνικής ευθύνης» υπογράμμισε ο πρόεδρος του Eurogroup, προσθέτοντας ότι «και εάν αυτό δημιουργήσει κάποιο πρόβλημα, θα υπάρχει η δυνατότητα προσφυγής στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, σύμφωνα με τους κανόνες που έχουν τεθεί».

Εγγυημένες οι καταθέσεις
Οι καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ είναι πλήρως εγγυημένες από την κοινοτική νομοθεσία, διαβεβαιώνει ο ο Αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Χοακίν Αλμούνια. Ο εκπρόσωπος του κ. Αλμούνια με γραπτή δήλωσή του, διέψευσε κατηγορηματικά ότι επιτρέπεται ή υπάρχει οποιοδήποτε «παραθυράκι» για «κούρεμα» ασφαλισμένων καταθέσεων (μέχρι 100.000 ευρώ). Ο εκπρόσωπος στη δήλωσή του αναφέρει ότι «όπως ξεκάθαρα φαίνεται από την απάντηση του κ. Αλμούνια στην ερώτηση ευρωβουλευτή (σ.σ. του κ. Χουντή του ΣΥΡΙΖΑ), οι σημερινοί ευρωπαϊκοί κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις δεν προϋποθέτουν οποιαδήποτε συμμετοχή των καταθετών στον επιμερισμό των βαρών τραπεζικών αναδιαρθρώσεων. Οι καταθέσεις, τόσο οι ασφαλισμένες (κάτω των 100.000 ευρώ), όσο και οι ανασφάλιστες (άνω των 100.000 ευρώ) εξαιρούνται σήμερα από τον επιμερισμό των βαρών που πρέπει να έχει γίνει, προτού οι τράπεζες ζητήσουν κρατική ενίσχυση».
Επιπλέον, επισημαίνει ότι η προωθούμενη νομοθεσία για την ευρωπαϊκή τραπεζική ενοποίηση, πάλι εξαιρεί ρητώς από οποιοδήποτε «κούρεμα» τις καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ, που θα καλύπτονται από τα ταμεία εγγυοδοσίας των καταθέσεων, και δεν θα συμμετέχουν σε διασώσεις τραπεζών.

Η Ευρωζώνη απομακρύνεται από την κρίση
ΑΛΛΑ ΠΑΡΑΜΕΝΟΥΝ ΣΗΜΑΔΙΑ ΜΑΚΡΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση Eurozone Forecast (EEF) Winter 2013 της EY, παρά την επανεμφάνιση ενδείξεων ανάκαμψης στην Ευρωζώνη, τα βαθιά σημάδια της ύφεσης είναι πιθανόν να παραμείνουν εμφανή και τα επόμενα χρόνια. Ενώ το 2014 θα είναι το πρώτο έτος ανάπτυξης από το 2011, ως αποτέλεσμα της ανάκαμψης των εξαγωγών και της χαλάρωσης των μέτρων λιτότητας, εντούτοις ο ρυθμός ανάπτυξης στο ορατό μέλλον θα παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα. Η Έκθεση προβλέπει συρρίκνωση της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ το τρέχον έτος, την οποία θα ακολουθήσει αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,9 % το 2014. Η ανάκαμψη της ευρωζώνης θα συνεχίσει να είναι αδύναμη μεταξύ 2015 και 2017, σε ποσοστό 1,6% ετησίως. Παρά τις αδύναμες προοπτικές της περιοχής, εντούτοις η προοπτική ένταξης στην ευρωζώνη παραμένει ελκυστική για τις οικονομίες της ανατολικής Ευρώπης. Η Λετονία θα γίνει το 18ο μέλος της ευρωζώνης από την 1η Ιανουαρίου του 2014, ενώ αναμένεται ότι η Λιθουανία θα ακολουθήσει το 2015.
Η ανώτερη οικονομική σύμβουλος του Eurozone Forecast (EEF) της EY, Marie Diron, σχολιάζει: «Καθώς οδεύουμε προς το 2014, οι συνθήκες στην ευρωζώνη θα πρέπει να συνεχίσουν να βελτιώνονται. Θα υπάρξει αύξηση της εγχώριας ζήτησης, καθώς η ανεργία αρχίζει να σταθεροποιείται και ο πληθωρισμός συνεχίζει να μειώνεται προκαλώντας αύξηση των καταναλωτικών δαπανών. Ωστόσο, η ανάκαμψη πρέπει να βασιστεί σε ένα πρόγραμμα ευρύτερων μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στην τόνωση της ανταγωνιστικότητας».

Μακράς διάρκειας οι επιπτώσεις
Η σύγκριση των στοιχείων για τα έτη 1998-2007 και 2008-2017, καταδεικνύει το μακροπρόθεσμο αντίκτυπο που έχει επιφέρει η κρίση στην Ευρωζώνη. Η ετήσια αύξηση του ΑΕΠ της Ευρωζώνης μεταξύ 1998 και 2007 ήταν στο 2,3% κατά μέσο όρο, ενώ μεταξύ 2008 και 2017 αναμένεται να είναι στο 0,4% .
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το ΑΕΠ της Ευρωζώνης θα ανέβει κατά 3% πιο πάνω από το προ της οικονομικής κρίσης υψηλότερο του σημείο, στο τέλος του 2017. Από την άλλη, μέχρι το 2017, το ΑΕΠ του Ηνωμένου Βασιλείου αναμένεται να είναι κατά 8% ψηλότερο ενώ των ΗΠΑ κατά 20% πιο πάνω από το επίπεδο που βρέθηκε στα τέλη του 2007.
Η Έκθεση επισημαίνει μεγάλες διαφορές στον αριθμό των ανέργων στη ζώνη του Ευρώ ο οποίος για τα έτη 2008 μέχρι και 2017 προβλέπεται να ανεβεί στα 17 εκατομμύρια κατά μέσο όρο, σε σύγκριση με μόλις πάνω από 13 εκατομμύρια την προηγούμενη δεκαετία. Επιπρόσθετα, οι επενδύσεις σε όλη την Ευρωζώνη αναμένεται να συρρικνωθούν κατά 0,1% ετησίως κατά τη δεκαετία 2008 – 2017, από αύξηση κατά μέσο όρο 3,3% ετησίως κατά την προηγούμενη δεκαετία.
Ο Managing Partner για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, την Ινδία και την Αφρική της ΕΥ, Mark Otty, σχολιάζει: «Η Ευρωζώνη βρίσκεται στο δρόμο προς την ανάκαμψη, αλλά η κρίση θα αφήσει βαθιά σημάδια. Η ανάπτυξη θα συνεχίσει να είναι χαμηλή και η ανεργία, αν και τώρα σταθεροποιείται, θα παραμείνει σε ψηλά επίπεδα. Αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις για τις επιχειρήσεις της περιοχής οι οποίες ετοιμάζουν τα μακροπρόθεσμα πλάνα τους».

Σταθεροποιείται η ανεργία
Η αύξηση της ανεργίας αποτέλεσε βασική ανησυχία κατά τη διάρκεια της κρίσης της Ευρωζώνης. Ωστόσο, τα πρόσφατα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά αφού το ποσοστό, που ήταν σχεδόν αμετάβλητο στο επίπεδο της Ευρωζώνης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2013, καθώς και οι χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας, όπως η Ελλάδα και η Ισπανία, αναφέρουν πολύ μικρότερες αυξήσεις. Ωστόσο, η πρόβλεψη επιβεβαιώνει τη μακροπρόθεσμη φύση του προβλήματος της ανεργίας στην Ισπανία και την Ελλάδα, η οποία αναμένεται να παραμείνει πάνω από 25%, ακόμη και μέχρι το 2017.
Σχολιάζει σχετικά η Marie Diron: «Μια σχετικά αδύναμη ανάκαμψη, σε συνδυασμό με τις επιχειρήσεις που προσπαθούν να βελτιώσουν την αποδοτικότητα και την παραγωγικότητα τους, σημαίνει ότι θα υπάρξει περαιτέρω ελαφρά αύξηση της ανεργίας το 2014. Ωστόσο, αυτό μπορεί να αποδειχθεί υπερβολικά απαισιόδοξο και ένα πιο ευνοϊκό αποτέλεσμα στην αγορά εργασίας θα μπορούσε να προσφέρει τη δυνατότητα μιας πιο σταθερής ανάκαμψης στις καταναλωτικές δαπάνες».