Βασικό χαρακτηριστικό του προϋπολογισμού είναι η μείωση των δαπανών κάτι που επιβάλει η πραγματικότητα, σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών.
Πολλές εξοικονομήσεις που επιβάλουμε θα έπρεπε να έχουν γίνει από πριν, ανέφερε ο Χάρης Γεωργιάδης στην πρεμιέρα της εξέτασης του κρατικού προϋπολογισμού στη Βουλή.
Η δανειακή σύμβαση του μνημονίου είναι η μοναδική πηγή χρηματοδότησης της οικονομίας. Αυτά τα 10δις για τα οποία πρέπει να ακολουθήσουμε πολύ προσεκτική διαχείριση. Μέχρι το 2016 δεν έχουμε άλλες πηγές χρηματοδότησης. Μέχρι σήμερα αντλήσαμε το 47% της χρηματοδότησης συμπεριλαμβανομένου του 1.5δις ευρώ για τον Συνεργατισμό. Η επόμενη δόση, πιθανότατα θα είναι τυπική, πολύ μικρή, ανέφερε ο υπουργός.
«Πρέπει να διαχειριστούμε σωστά τα 10δις με ορίζοντα το 2016 για να αποφύγουμε ένα νέο μνημόνιο. Πρέπει να υλοποιήσουμε σχεδιασμούς χωρίς να χρειαστούμε πρόσθετο δάνειο».
Έξοδος από το μνημόνιο και επάνοδος στις αγορές, είναι ο στόχος, σημείωσε ο υπουργός τονίζοντας πως δεν μπορεί να υπάρξει επάνοδος χωρίς την σφραγίδα του ΔΝΤ και των οίκων αξιολόγησης.
Η επάνοδος στις αγορές προϋποθέτει επαρκή χρηματοδοτικά περιθώρια, σύμφωνα με τον Χάρη Γεωργιάδη. Συσχέτισε το θέμα με το δημόσιο χρέος και ανέφερε πως έγιναν κινήσεις για απάμβλυνση του δημοσίου χρέους όπως για παράδειγμα η μετάθεση εξόφλησης του ρωσικού δανείου.
Ο υπουργός αναφέρθηκε για ακόμα μία φορά πως η κυβέρνηση προσανατολίζεται προς την πλευρά της εξοικονόμησης δαπανών παρά προς επιβολή νέων φόρων.
Αναφέρθηκε στα μέτρα που θα εφαρμοστούν από 1η Ιανουαρίου 2014 αλλά και σε πρόσθετα μέτρα όπως η μείωση των επιδομάτων βάρδιας και υπερωρίας, η μείωση του ποσού που πληρώνει το κράτος για επίδομα χηρείας, συνεισφορά εκτάκτων υπαλλήλων με ποσοστό 3% για το συνταξιοδοτικό τους ωφέλημα και τη στόχευση κοινωνικών επιδομάτων.
Σημείωσε πως ο προϋπολογισμός του 2014 παραμένει ελλειμματικός κοντά στο 7%, οριακά καλύτερος από τις παραμέτρους της τρόικας αλλά ψηλός. Το ίδιο ισχύει και το 2014. Κύριοι λόγοι είναι η μείωση του ΑΕΠ ενώ το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αυξάνεται. Η διόγκωση του δημοσίου χρέους θα είναι αυξημένη την επόμενη χρονιά όταν και αναμένουμε ότι θα φτάσει στο πιο ψηλό του επίπεδο και συγκεκριμένο στο 123%. Φέτος θα κλείσει στο 114%.
Ο υπουργός Οικονομικών κάλεσε τη βουλή να εξετάσει τον προϋπολογισμό με την αυστηρότητα που του έκανε τα τελευταία χρόνια. «Βασίζομαι στον αυστηρό έλεγχο της επιτροπής κι αν είναι δυνατό να προσδιορίσουμε πρόσθετες εξοικονομήσεις. Με δεδομένο ότι οι δαπάνες δεν θα αυξηθούν είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε με τη βουλή για ανακατανομή τους».
Σύμφωνα με τον υπουργό το 2014 θα είναι η δυσκολότερη χρονιά της κρίσης κατά την οποία θα κορυφωθούν οι παρενέργειες της κρίσης. Ωστόσο, θα είναι και η χρονιά που θα γίνουν οι σημαντικότερες αλλαγές για διόρθωση στην οικονομία και σταθεροποίηση στο τραπεζικό σύστημα.
UPDATE
Πρέπει να καταλάβουμε το εξής: Αν δεν είχαμε το μνημόνιο θα ήταν λιγότερο κουρεμένος ο προϋπολογισμός ή περισσότερο; Μήπως αν δεν είχαμε τα 10δις ευρώ οι περικοπές θα ήταν περισσότερες;, διερωτήθηκε ο Χ. Γεωργιάδης απαντώντας σε τοποθέτηση του Σταύρου Ευαγόρου.
Ο υπουργός έκανε ιδιαίτερη μνεία στη φορολογική σταθερότητα θεωρώντας την πιο ουσιαστική από την αύξηση του αναπτυξιακού προϋπολογισμού. Μακάρι σε κάποιο στάδιο να μπορέσουμε να ελαφρύνουμε τις φορολογίες, πρόσθεσε.
Ο υπουργός σημείωσε πως προβλέπουν συνέχιση των πρόωρων αφυπηρετήσεων που σε περίοδο 2-3 ετών θα υπάρχει σημαντικό όφελος από αυτές. Για το ενδεχόμενο ανώτερου πλαφόν στο κρατικό μισθολόγιο, ο υπουργός εξέφρασε επιφύλαξη. Η αμοιβή πρέπει να αντανακλά την ευθύνη του καθενός, πρόσθεσε.
Ο Πανίκος Δημητριάδης ανέφερε πως όσο το τραπεζικό σύστημα εισέρχεται σε τροχιά σταθεροποίησης, υπάρχουν ευκαιρίες για νέες τράπεζες. Υπάρχει ενδιαφέρον για επενδύσεις στον τραπεζικό τομέα από πολύ σοβαρούς επενδυτικούς οίκους του εξωτερικού, ανέφερε ο κ. Δημητριάδης.
Σε σχέση με νέο δανεισμό, ανέφερε πως όσο πιο καλά μπορούν οι τράπεζες να διαχειριστούν υφιστάμενα δάνεια, τόσο πιο εύκολα θα μπορούν οι τράπεζες να δανείσουν. Υπενθύμισε πως εξέδωσαν και οδηγία χειρισμού των προβληματικών δανείων. Αναμένουμε πως τα επιτόκια πρέπει να πηγαίνουν προς τα κάτω και αυτό επισημαίνουμε και στις τράπεζες, πρόσθεσε.
UPDATE 2
Και ο Χάρης Γεωργιάδης μίλησε για εν δυνάμει επενδυτικό ενδιαφέρον. Η πρώτη ερώτηση που θέτουν είπε, είναι: «Θα εφαρμόσετε το πρόγραμμα;». Ρωτούν επίσης για νέες μεταβολές στο φορολογικό σύστημα. Και στα δύο δίνω καθαρές απαντήσεις. «Θα εφαρμοστεί το πρόγραμμα. Θα διαφυλαχθεί το φορολογικό καθεστώς».
Ο Π. Δημητριάδης ανέφερε πως στην Τράπεζα Κύπρου υπάρχει μαξιλάρι 700εκ. πέραν από το 9% κεφαλαίων Core Tier 1 με βάση τις εκτιμήσεις Pimco και KPMG. Υπάρχει επίσης μαξιλάρι στο σύστημα 1δις ευρώ εφόσον δεν χρειαστεί κρατική στήριξη η Ελληνική κάτι που είναι και η εκτίμησή του.
Σε σχέση με το θέμα ρευστότητα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα συνεχίσει να την προσφέρει σε τράπεζες που είναι αντισυμβαλλόμενες. Η Τράπεζα Κύπρου απέκτησε αυτό το καθεστώς και ήδη έχει λάβει μέρος σε τέτοιες πράξεις. Γίνεται προσπάθεια για αύξηση των εξασφαλίσεων που μπορεί να χρησιμοποιήσει.
Σε σχέση με τον Συνεργατισμό, ανέφερε πως από τη στιγμή που έλαβε ομόλογα του ESM μπορεί να τα χρησιμοποιήσει για άντληση ρευστότητας με κόστος 0.5%. Πάντως, ο κ. Δημητριάδης ανέφερε πως η ζήτηση δανείων είναι περιορισμένη. Αναφερόμενος στη νομοθετική ρύθμιση των δανειστικών επιτοκίων ανέφερε πως θα είναι ένα δύσκολο εγχείρημα για να συνάδει με τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Σε παρέμβαση του, ο Αβέρωφ Νεοφύτου διερωτήθηκε αν αυτά που έγιναν τους τελευταίους μήνες συνάδουν με τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Η ΕΚΤ και η τρόικα έχουν κάνει παρέμβαση σε όλα και ισχυριζόμαστε πως το δανειστικό επιτόκιο θα το ρυθμίσει η αγορά.
Ο κ. Δημητριάδης διερωτήθηκε αν μία ακόμα ρύθμιση αυτού του είδους θα βελτιώσει την κατάσταση.
UPDATE 3
Δεν έχουμε την πρόθεση να φορολογήσουμε τον πλούτο και τα κέρδη που έχουν μείνει, και δεν είναι πολλά λόγω παλαιότερων πρακτικών. Δεν δαιμονοποιούμε τα κέρδη γιατί από αυτά θα προέλθει και η ανάπτυξη, ανέφερε ο Χάρης Γεωργιάδης.
Μακάρι να είχαμε τη δυνατότητα να αυξάναμε τις δαπάνες, απάντησε ερωτήσεις βουλευτών των ΑΚΕΛ, για να προσθέσει πως αυτό το περιθώριο χάθηκε τα προηγούμενα χρόνια και σε αχρείαστες περιόδους.
Αναφερόμενος στο 1δις ευρώ χρέους προς τις τράπεζες που μετακυλίστηκε, διερωτήθηκε αν η απαίτηση είναι να εξοφληθεί φέτος το ποσό που δανείστηκε το κράτος πριν μερικά χρόνια για να μην λάβει άλλα μέτρα. Τον περασμένο Ιούλιο αποπληρώθηκε μισό δις προς τον Συνεργατισμό το οποίο αντικαταστήθηκε με δανεισμό από τον ESM.
Για θέμα απολύσεων στο δημόσιο είπε ότι θα αποφευχθούν αν γίνουν όλα τα άλλα που πρέπει. Αν συγκρατήσουμε δημόσιες δαπάνες δεν θα τεθεί ανάλογο ζήτημα με αυτό που τέθηκε στην Ελλάδα. Μέχρι και το 2011 το μέγεθος της δημόσιας υπηρεσίας μεγάλωνε. Τώρα πρέπει να το μειώσουμε και αυτό θα γίνει με μηδενικές προσλήψεις.
Δεν πρέπει να επιβαρύνουμε περαιτέρω νοικοκυριά και επιχειρήσεις με νέες φορολογίες. Τα έσοδα του 2014 υπολογίζονται στα ίδια επίπεδα με το 2013 παρά τους νέους φόρους λόγω ύφεσης της οικονομίας. Γι’ αυτό πρέπει να επικεντρωθούμε στο σκέλος των δαπανών, εξήγησε.
Αν περάσουμε αυτήν τη δύσκολη περίοδο, και προχωρήσουμε όλες τις αναγκαίες αλλαγές στην οικονομία και στις τράπεζες, δεν βλέπω λόγω γιατί να μην βγούμε ξανά στις αγορές, τόνισε ο υπουργός.
UPDATE 4
Ο Πανίκος Δημητριάδης σε σχέση με την άρση των περιορισμών σχολίασε πως υπάρχει οδικός χάρτης. Σε σχέση με τον ELA ανέφερε πως μπορεί να μειωθεί πολύ εύκολα με την επάνοδο της εμπιστοσύνης. Στην Ελλάδα είχε φτάσει στα 130δις ευρώ και σήμερα είναι κάτω των 9δις ευρώ, σημείωσε. Έχουμε παρατηρήσει ότι αρκετές καταθέσεις μεταφέρονται σε θυρίδες ή σε μετρητά. Θεωρούμε πως με την επιστροφή της εμπιστοσύνης θα επιστρέψουν και καταθέσεις.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, αφορά τη διαχείριση των προβληματικών και μη εξυπηρετούμενων δανείων. Συγκεκριμένα, στην Τράπεζα Κύπρου αυτές οι αναδιαρθρώσεις είναι το μεγάλο στοίχημα.
Νέο κούρεμα καταθέσεων αποκλείεται, σύμφωνα με τον διοικητή ο οποίος επικαλέστηκε το αναθεωρημένο μνημόνιο. Πάντοτε κυκλοφορούν φήμες αλλά υπάρχουν τα κεφαλαιακά μαξιλάρια που μπορούν να απορροφήσουν επιπρόσθετες εκροές κεφαλαίων. Πιστεύω πως υπάρχουν αρκετά μαξιλάρια και πρέπει να εφαρμοστεί το πρόγραμμα.
UPDATE 5
Σε σχέση με τα περιοριστικά μέτρα , ο Χάρης Γεωργιάδης είπε ότι η σταδιακή χαλάρωση για τα περιοριστικά θα συνεχιστεί. Τους πρώτους μήνες του 2014 θα αρθούν όλα τα περιοριστικά εκτός από τη μεταφορά χρημάτων από την Κύπρο στο εξωτερικό, πρόσθεσε ο Χ. Γεωργιάδης.
Σημείωσε επίσης πως η ύφεση σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΥΠΟΙΚ θα είναι λίγο μεγαλύτερη από τους υπολογισμούς του 3.9% που προβλέπει η τρόικα.
Για το θέμα της μείωσης των επιτοκίων, ο Πανίκος Δημητριάδης ανέφερε πως νομοθετικό πλαφόν χωρίς διαβούλευση με τράπεζες και τρόικα εμπερικλείει σημαντικούς κινδύνους. Έδωσε το παράδειγμα του Συνεργατισμού όπου το επιτοκιακό περιθώριο είναι στο 2.7% κάτι που του επιτρέπει να είναι βιώσιμος. Σε αυτήν την περίπτωση, τα περιθώρια για μείωση είναι πολύ περιορισμένα. Σε σχέση με τις τράπεζες ανέφερε πως το περιθώριο είναι μεγαλύτερο αλλά υπάρχουν και άλλες παράμετροι όπως το ρίσκο ρευστότητας. Προσπαθώ να σας πείσω ότι πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί ώστε να μην δημιουργηθούν άλλα προβλήματα. «Θα ήταν καλύτερα να ρυθμιστούν χωρίς νομοθετική ρύθμιση».
Σε παρέμβαση του ο Χάρης Γεωργιάδης συμφώνησε απόλυτα με τη θέση του διοικητή. Συμφωνούμε απόλυτα, ως κυβέρνηση, ότι πρέπει να μειωθούν τα επιτόκια. Δεν αποκλείουμε καμία ρύθμιση φτάνει να είμαστε βέβαιοι πως δεν θα δημιουργήσουμε επιπρόσθετους κινδύνους. Το θέμα θα το δούμε και με την τρόικα, πρόσθεσε ο υπουργός.
Πιέζουμε ώστε τα δανειστικά επιτόκια να μειωθούν μέσω των αναδιαρθρώσεων δανείων. Δε πρέπει οι αναδιαρθρώσεις να ταυτίζονται με αύξηση επιτοκίων, ανέφερε ο κ. Δημητριάδης.
