«Αυτό που με ανησυχεί περισσότερο, είναι στην προσπάθεια να λύσουμε ένα πρόβλημα, να δημιουργήσουμε άλλα, πιο σοβαρά που θα έχουν αλυσιδωτές και μη επιθυμητές επιπτώσεις. Διατρέχουμε τον κίνδυνο να υποτιμολογούμε το ρίσκο και τελικά να στεγνώσουμε την αγορά από τον όποιο δανεισμό θα μπορούσε να υπάρξει», σημειώνει μεταξύ άλλων ο Μιχάλης Καμμάς γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Τραπεζών. Στη συνέντευξη του, αναφέρεται ακόμα στην ανάληψη από μέρους του, της αντιπροεδρίας της Τραπεζικής Επιτροπής για Ευρωπαϊκά Κοινωνικά Θέματα της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ομοσπονδίας.
Πόσο σημαντική είναι για εσάς, το Σύνδεσμο και τον κυπριακό τραπεζικό κλάδο, η ανάληψη της αντιπροεδρίας της Τραπεζικής Επιτροπής για Ευρωπαϊκά Κοινωνικά Θέματα της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ομοσπονδίας. Ποια οφέλη και ποιες υποχρεώσεις προκύπτουν από αυτή τη θέση;
Ο Κυπριακός Εργοδοτικός Σύνδεσμος Τραπεζών (ΚΕΣΤ) είναι ένα ιδιαίτερα ενεργό μέλος της Τραπεζικής Επιτροπής για Κοινωνικά Θέματα (Banking Committee for European Social Affairs – BCESA), της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ομοσπονδίας. Η εκλογή μου στην αντιπροεδρία της εν λόγω Επιτροπής δεν ήταν μια στιγμιαία επιτυχία, αλλά αποτέλεσμα της μακροχρόνιας πορείας και δραστηριότητας στην Επιτροπή. Είναι ιδιαίτερα τιμητική η εκλογή, καθότι ήταν ομόφωνη και έγινε σε μια περίοδο κρίσιμη τόσο για την Ευρώπη, αλλά πιο σημαντικά, για τη χώρα μας. Καταδεικνύει την εκτίμηση και την εμπιστοσύνη των ευρωπαϊκών χωρών, ότι ο Σύνδεσμος και ο υποφαινόμενος μπορούν να φέρουν εις πέρας τη διαπραγμάτευση που διεξάγεται μεταξύ όλων των εταίρων στον κοινωνικό διάλογο σε θέματα λεπτά και ευαίσθητα τα οποία άπτονται και επηρεάζουν τις εργασιακές σχέσεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Οι υποχρεώσεις, οι οποίες προκύπτουν είναι σημαντικές. Περιλαμβάνουν συνεχή παρακολούθηση και αξιολόγηση των όποιων θεμάτων προκύπτουν στο πλαίσιο του κοινωνικού διαλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Περιλαμβάνουν επίσης διαβουλεύσεις μεταξύ των μελών της Επιτροπής και εξεύρεση λύσεων που δύναται να ικανοποιήσουν όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής έχουν την υποχρέωση της εκπροσώπησης των μελών ενώπιον Ευρωπαϊκών Σωμάτων, Επιτροπών και Οργανισμών. Παράλληλα, όμως, μας δίνεται μια χρυσή ευκαιρία για να ενημερώνουμε εις βάθος και άμεσα όλους με τους οποίους θα ερχόμαστε σε επικοινωνία για την κατάσταση που επικρατεί στην Κύπρο, ιδιαίτερα μετά τις πρωτόγνωρες αποφάσεις των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης και τα προβλήματα που προέκυψαν ως αποτέλεσμα αυτών.
Δεδομένης της κατάστασης της κυπριακής οικονομίας και ειδικότερα του τραπεζικού κλάδου, ποια μηνύματα στέλλει η ομόφωνη εκλογή σας στη θέση ενός ευρωπαϊκού τραπεζικού Σώματος;
Επιβεβαιώνει κάτι που αποδείχτηκε και στο παρελθόν σε άλλες χώρες και άλλες περιπτώσεις: Ότι όταν υπάρχει σωστή και συστηματική δουλειά και συνέπεια, όταν υπάρχει πρωτοβουλία και δραστηριοποίηση, όταν δεν ακολουθείς την πολιτική της άδειας καρέκλας, μπορείς να κάνεις τη διαφορά ακόμη και αν είσαι ο πιο μικρός παίκτης. Αυτή τη στιγμή, την προεδρία την κρατεί η μεγαλύτερη χώρα, η Γερμανία και την αντιπροεδρία μια από τις μικρότερες, η Κύπρος. Αυτό είναι ενδεικτικό του ότι σε επίπεδο Επιτροπής, τα μέλη τα οποία προέρχονται από τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ), δεν έχουν προκαταλήψεις. Η εκλογή γίνεται ανεξαρτήτως μεγέθους της χώρας, στη βάση κριτηρίων καταλληλότητας και δυνατοτήτων έκαστου φορέα. Η συνεργασία και ο διάλογος μεταξύ των χωρών είναι το ζητούμενο, ώστε τελικά να προωθούνται κοινοί στόχοι. Τα μέλη της Επιτροπής θέλουν η φωνή τους στα Ευρωπαϊκά Σώματα να είναι αρκούντως δυνατή και ασφαλώς να εισακούεται.
Επίσης, το γεγονός ότι εγώ προσωπικά είμαι το μοναδικό μέλος που είναι ταυτόχρονα και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ομοσπονδίας (European Banking Federation) έχει διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο στην εκλογή μου, αφού εξασφαλίζεται έτσι μια συνεχής επικοινωνία και αλληλεπίδραση μεταξύ της Τραπεζικής Επιτροπής για Κοινωνικά Θέματα και της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ομοσπονδίας.
Ποιας διαχείρισης πιστεύετε ότι πρέπει να τύχουν από δω και πέρα τα εργασιακά θέματα στον κυπριακό τραπεζικό κλάδο, δεδομένης της κατάστασης τόσο των τραπεζικών ιδρυμάτων, αλλά φυσικά και των εργαζομένων;
Οι αποφάσεις του περασμένου Μαρτίου για την Κύπρο και δη για τον τραπεζικό τομέα, η ύφεση την οποία βιώνουμε, η απότομη συρρίκνωση των τραπεζών και οι περιορισμοί στις συναλλαγές έχουν αλλάξει άρδην τα δεδομένα μέσα στα οποία λειτουργούμε. Το Μνημόνιο Συναντίληψης που έχουμε ως χώρα υπογράψει με τους δανειστές μας, ζητεί εξορθολογισμό και μείωση του λειτουργικού κόστους των τραπεζών και άρα και του μισθολογικού κόστους. Αυτό από μόνο του θέτει και το πλαίσιο του διαλόγου στον τραπεζικό κλάδο. Πέραν αυτού, όμως, τίθεται και θέμα καλύτερης ή αν θέλετε πιο αποτελεσματικής διαχείρισης των πόρων των τραπεζών είτε μιλούμε για το ανθρώπινο δυναμικό, είτε για τα κεφάλαια των τραπεζών είτε για αυτές τις ίδιες τις υποδομές και τα συστήματά τους. Οι κυπριακές τράπεζες καλούνται να γίνουν πιο ανταγωνιστικές, περισσότερο αποτελεσματικές και αποδοτικές. Και όταν μιλούμε για τράπεζες δεν μιλούμε για κτίρια και μηχανήματα. Μιλούμε για τις διοικήσεις τους, τις διευθύνσεις τους και το προσωπικό τους. Όλα αυτά, εμείς θέλουμε να τα αντιμετωπίσουμε μέσω του διαλόγου και σε συνεργασία με τους εργαζομένους. Τίποτα δεν μπορεί να επιτύχει χωρίς την ενεργή εμπλοκή και τη θέληση των εργαζομένων.
Σε προ ημερών ανακοίνωση του Συνδέσμου Τραπεζών, επιστήσατε την προσοχή των αρμοδίων όσον αφορά στη νομοθετική ρύθμιση του ύψους των δανειστικών επιτοκίων. Τι σας ανησυχεί στο συγκεκριμένο θέμα και ποια είναι η θέση σας όσον αφορά στο ύψος των επιτοκίων σήμερα σε σχέση και με ότι ισχύει διεθνώς;
Όπως έχουμε πει και στην ανακοίνωσή μας, το πιο σημαντικό για τις τράπεζες σε ό,τι αφορά την όποια προσπάθεια για ρύθμιση των επιτοκίων, είναι η σφαιρική και ορθολογιστική αντιμετώπιση του θέματος. Το λέμε ξεκάθαρα, το είπε και στην κυπριακή Βουλή των Αντιπροσώπων μέσω δημοσιοποιηθείσας Γνώμης και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Πριν από οποιαδήποτε ρύθμιση επιβάλλεται η διεξαγωγή μιας ολοκληρωμένης αξιολόγησης των επιπτώσεων της εν λόγω ρύθμισης. Θα πρέπει να αντισταθμιστεί ενδεχόμενο όφελος για τους δανειολήπτες με τυχόν δυσμενείς επιπτώσεις για τις τράπεζες, για την οικονομία και τελικά για τους ίδιους τους πελάτες των τραπεζών.
Με ρωτήσατε τι με ανησυχεί περισσότερο. Σας λέω ότι αυτό που με ανησυχεί περισσότερο είναι στην προσπάθεια να λύσουμε ένα πρόβλημα, να δημιουργήσουμε άλλα, πιο σοβαρά που θα έχουν αλυσιδωτές και μη επιθυμητές επιπτώσεις. Διατρέχουμε τον κίνδυνο να υποτιμολογούμε το ρίσκο και τελικά να στεγνώσουμε την αγορά από τον όποιο δανεισμό θα μπορούσε να υπάρξει.
Δεν μπορεί κατά την άποψή μας, με δεδομένες τις συνθήκες που επικρατούν στην Κύπρο σε αυτή τη φάση, να γίνεται σύγκριση των εγχώριων επιτοκίων με τα επιτόκια που ισχύουν σε άλλες χώρες της ζώνης του ευρώ. Στις άλλες χώρες δεν έχουν ούτε περιοριστικά μέτρα, ούτε περιορισμούς στις συναλλαγές, δεν υπέστηκαν κούρεμα καταθέσεων, ούτε βιώσαν φαινόμενα ραγδαίας απόσυρσης ρευστότητας από το σύστημά τους. Οι συνθήκες που επικρατούν είναι σαφώς διαφορετικές.
Η επαναφορά της εμπιστοσύνης
Καθημερινά βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας διάφορα στοιχεία ή μαρτυρίες σε σχέση με τις μέχρι σήμερα πρακτικές των τραπεζών και των τραπεζιτών, με αποτέλεσμα να καθίσταται ακόμα δυσκολότερη η επανάκτηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών προς τα τραπεζικά ιδρύματα. Τι, κατά την άποψη σας, πρέπει να γίνει, ώστε να επανέλθει σταδιακά η εμπιστοσύνη προς τις τράπεζες;
Είναι αλήθεια ότι η εικόνα του τραπεζικού τομέα έχει πληγεί. Όμως, το τραπεζικό σύστημα στην ολότητά του δεν πρέπει να ταυτίζεται με το τι παρουσιάζεται καθημερινά στα ΜΜΕ για ενδεχόμενες ενέργειες ή παραλείψεις κάποιων ατόμων. Η ισοπέδωση ενός ίσως αρνητικού κομματιού του τομέα με το υπόλοιπο υγιές κομμάτι τhς τραπεζικής, δεν εξυπηρετεί στο τέλος κανένα. Θα πρέπει να αναμένουμε το πόρισμα της Επιτροπής Πική αλλά παράλληλα και τα αποτελέσματα των ερευνών των ποινικών ανακριτών που έχει διορίσει ο Γενικός Εισαγγελέας. Αυτό θα συμβάλει στην επιστροφή στην ομαλότητα και η σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος θα λειτουργήσει καταλυτικά στην επαναφορά της εμπιστοσύνης. Το τι πρέπει να γίνει νομίζω ότι είναι ξεκάθαρο. Υπάρχει ο οδικός χάρτης που διαμορφώθηκε από την Κυβέρνηση και την Κεντρική Τράπεζα σε συνεργασία με την Τρόικα. Ο οδικός χάρτης περιλαμβάνει τέσσερα στάδια, το κάθε ένα από αυτά προβλέπει συγκεκριμένες ενέργειες και συγκεκριμένα αποτελέσματα τα οποία είναι άκρως σημαντικά και απαραίτητα για τη σταδιακή άρση των περιορισμών στις συναλλαγές. Πιστεύω ακράδαντα ότι η εντός χρονοδιαγραμμάτων επίτευξη των ενεργειών του οδικού χάρτη και η συνεπαγόμενη άρση των περιορισμών θα πρέπει να είναι η προτεραιότητα όλων μας. Αυτό θα συμβάλει στο επιθυμητό αποτέλεσμα δηλαδή στην επαναφορά της εμπιστοσύνης προς τις τράπεζες.
