Η σημερινή κατάσταση, τα προβλήματα που υπάρχουν, η χαμένη εμπιστοσύνη και οι λύσεις που θα πρέπει να δοθούν

Αρκετά από τα ταμεία προνοίας και συντάξεων δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων, παραμένουν μετέωρα μετά την απόφαση του Eurogroup για κούρεμα των ανασφάλιστων καταθέσεων, η οποία κατάφερε ισχυρό πλήγμα στο θεσμό. Η εμπιστοσύνη, με την οποία περιβαλλόταν επί δεκαετίες, έχει μετατραπεί στις μέρες μας σε αβεβαιότητα για το μέλλον του. Σε συνδυασμό με την εργασιακή ανασφάλεια, ωθούν μέλη ταμείων προνοίας να τα διαλύσουν, θεωρώντας ότι έτσι θα περισώσουν ό,τι απέμεινε, φοβούμενοι για τα χειρότερα. Διακόσια επιχειρησιακά ταμεία προνοίας υπολογίζεται ότι διαλύθηκαν από τις αρχές του 2013. Ο αριθμός αυτός είναι πρωτόγνωρος για τα δεδομένα της Κύπρου και πολλαπλάσιος σε σύγκριση με τις αιτήσεις που έγιναν πέρσι και το 2011 για τον ίδιο λόγο.
Το 4ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ, με θέμα «Ένα Συνταξιοδοτικό Σύστημα για την Κύπρο του 21ου Αιώνα», το οποίο θα πραγματοποιηθεί  την Τετάρτη 25 Σεπτεμβρίου στη Λευκωσία,
θα αγγίξει επίκαιρα θέματα που αφορούν στα ταμεία προνοίας και συντάξεως της Κύπρου και του εξωτερικού. Θα παρουσιαστούν οι τάσεις που επικρατούν στο εξωτερικό και θα αναλυθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα κυπριακά ταμεία. Θα εξεταστεί η διαχείριση, η οργάνωση και οι επενδύσεις τους. Θα παρατεθούν, επίσης, επενδυτικές λύσεις για ταμεία και πρακτικές ορθής διαχείρισης των υποχρεώσεών τους, του συνταξιοδοτικού κινδύνου, των παροχών και των υπηρεσιών των μελών τους. Το συνέδριο, το οποίο οργανώνουν από κοινού η Aon Hewitt και η IMH απευθύνεται σε: Διαχειριστικές επιτροπές ταμείων προνοίας και συντάξεων. Διευθυντικό προσωπικό και σύμβουλοι ταμείων. Διαχειριστές κεφαλαίων. Τραπεζικοί οργανισμοί. Στελέχη της Κεντρικής Τράπεζας. Λογιστές, δικηγόροι, νομικοί σύμβουλοι, αναλογιστές, εσωτερικοί και εξωτερικοί ελεγκτές. Αρμόδιες Αρχές του κράτους. Γενικοί και οικονομικοί διευθυντές, υπεύθυνοι προσωπικού επιχειρήσεων.

Θέματα που θα αναλυθούν
Στο συνέδριο θα συζητηθούν και αναλυθούν αρκετά θέματα τα οποία σχετίζονται με τα ταμεία προνοίας και συντάξεων, τη βιωσιμότητα τους και τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να γίνεται σωστή διαχείριση τους. Μεταξύ αυτών είναι:

Η νομική ευθύνη των Διαχειριστικών Επιτροπών
Στην παρουσίαση θα αναλυθεί ο θεσμός των Διαχειριστικών Επιτροπών Ταμείων Προνοίας στην Κύπρο και συγκεκριμένα η σύσταση και λειτουργία των διαφόρων Διαχειριστικών Επιτροπών, οι αρμοδιότητες τους, αλλά και η ευθύνη την οποία υπέχουν όπως αυτά καθιερώνονται από την νέα νομοθεσία που ρυθμίζει την ίδρυση, εγγραφή, λειτουργία και εποπτεία των Ταμείων Προνοίας στην Κύπρο. Η ευθύνη ιδιαίτερα των Διαχειριστικών Επιτροπών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις υποχρεώσεις και αρμοδιότητες τις οποίες ο ίδιος ο νόμος τους προσδίδει. Ιδιαίτερα στη σημερινή δύσκολη οικονομική περίοδο την οποία διανύουμε, η συμμόρφωση των Διαχειριστικών Επιτροπών με τις νομοθετικές πρόνοιες και η σωστή τήρηση των υποχρεώσεων τους, τόσο έναντι των μελών των Ταμείων, όσο και έναντι της αρμόδιας αρχής είναι επιβεβλημένη. Στόχος είναι από την μια η ανάλυση της ευθύνης σε συνάρτηση με τις αρμοδιότητες και υποχρεώσεις των Διαχειριστικών Επιτροπών και από την άλλη η ελαχιστοποίηση της ευθύνης μέσω της σωστής ενημέρωσης επί των ισχυουσών νομοθετικών προνοιών.

Επάρκεια συνταξιοδοτικών παροχών στον ευρύτερο δημόσιο και τραπεζικό τομέα
Το 2012 ήταν χρονιά ‘κοσμογονικών’ αλλαγών στα συνταξιοδοτικά ωφελήματα για πέραν των 70.000 υπαλλήλων του ευρύτερου Δημόσιου, και πέραν των 10.000 υπαλλήλων του Τραπεζικού Τομέα – αλλαγές που καθιστούν τον συνταξιοδοτικό προγραμματισμό για μια μεγάλη μάζα εργαζομένων ακόμα πιο δύσκολο. Για τους μεν, τον Δεκέμβριο του 2012 ψηφίστηκε ο περί Συνταξιοδοτικών Ωφελημάτων Κρατικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα Νόμος Ν.216(Ι)/2012, ο οποίος αντικατέστησε προηγούμενους νόμους του 2011. Για τους δε, τα παραδοσιακά Σχέδια Φιλοδωρήματος έχουν ως επί το πλείστον αντικατασταθεί με Ταμεία Προνοίας. Ποιες είναι οι κύριες αλλαγές που επηρεάζουν συνταξιοδοτικά ωφελήματα; Τί επίδραση αναμένεται να έχουν οι αλλαγές αυτές στην επάρκεια των συνταξιοδοτικών παροχών; Και τι χάσμα δημιουργείται από τις αλλαγές αυτές στο επιθυμητό βιοτικό επίπεδο κατά τη συνταξιοδότηση των υπαλλήλων αυτών; Η παρουσίαση καλείται να απαντήσει σ’ αυτά και σε άλλα βασικά ερωτήματα.

Η πρόκληση των επενδύσεων
Μελέτες αποδεικνύουν πως η μακροχρόνια στρατηγική επενδύσεων έχει τη μεγαλύτερη συμβολή στο τελικό ωφέλημα ενός εργαζομένου κατά τη συνταξιοδότηση. Κι όμως, πολλά ταμεία και εργαζόμενοι δεν αφιερώνουν τη δέουσα σημασία στο σχεδιασμό και την υλοποίηση της στρατηγικής. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλοί εργαζόμενοι να λαμβάνουν, εν τέλει, ωφελήματα πού δεν τους επιτρέπουν να διατηρήσουν το βιοτικό τους επίπεδο μετά την συνταξιοδότηση. Σε αυτή τη παρουσίαση θα αναλυθεί η διαδικασία κατάρτισης στρατηγικής επενδύσεων, με βάση τη σωστή στοχοθέτηση και τις ανάγκες των εργαζομένων. Θα γίνει σύντομη επεξήγηση των βασικών επενδυτικών τάξεων και της σημασίας τους στο σχεδιασμό στρατηγικής επενδύσεων.

Διεθνή πρότυπα επενδυτικών επιδόσεων
• Τα GIPS ως θεμελιώδεις αρχές της πλήρους γνωστοποίησης και ακριβοδίκαιης παρουσίασης των επενδυτικών επιδόσεων των διαχειριστών επενδυτικών χαρτοφυλακίων.
• Στόχος και πρόνοιες των προτύπων GIPS, αναφορικά με τον υπολογισμό, την παρουσίαση και την κοινοποίηση αποτελεσμάτων επενδυτικών ταμείων.
• Γιατί συνίσταται οι εταιρείες διαχείρισης να υιοθετήσουν εθελοντικά τα GIPS.
• Η σημασία των GIPS για τα ταμεία προνοίας και συντάξεων.
• Ανεξάρτητη επιβεβαίωση υιοθέτησης των GIPS από διαχειριστές επενδύσεων και ταμεία.

PANEL DISCUSSION 1
Αναζωογόνηση των Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Ταμείων
Οι συνταξιοδοτικές παροχές από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (πρώτος πυλώνας) ΘΑ αλλάξουν. Το ποσό που η πολιτεία αναλαμβάνει να επιστρέψει στον πολίτη κατά την συνταξιοδότηση μέσω του ΤΚΑ δεν είναι επαρκές για αυτό που η σύγχρονη αντίληψη ορίζει ως ζωή μετά τα 65. Από τη στιγμή που το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, υφίστανται συνεχώς πιέσεις, οι επαγγελματικές συνταξιοδοτικές παροχές θα αποτελούν στο μέλλον ακόμα πιο σημαντικό συνταξιοδοτικό συμπλήρωμα, και για το λόγο αυτό θα πρέπει να αναπτυχθούν, με στόχο την ασφαλή, διαρκή και αποτελεσματική κοινωνική προστασία. Την ίδια ώρα προκύπτει και το εξής σημαντικό ερώτημα: Αποταμιεύουν αρκετά οι εργαζόμενοι, ώστε να έχουν το εισόδημα που θα χρειάζονται μετά τη συνταξιοδότηση; Παράλληλα, εντείνονται οι ανησυχίες για τα ταμεία προνοίας. Τι μέλλον έχουν υπό τις σημερινές συνθήκες; Τι πρέπει να γίνει, ώστε να λειτουργούν με τρόπο που να εξασφαλίζουν τους εργαζόμενους μετά τη συνταξιοδότηση;
Συντονιστής: Φίλιππος Μαννάρης, Country Manager, Aon Hewitt.
Μέλη του πάνελ: Δημήτρης Γεωργιάδης, Οικονομικός Διευθυντής και Επικεφαλής του Οικονομικού Τμήματος, Εφημερίδα Πολίτης. Θεοφάνης Τρύφωνος, Διευθυντής Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Μαρίνος Γιαλελή, Γενικός Διευθυντής, Ταμείο Προνοίας Υπαλλήλων Ξενοδοχειακής Βιομηχανίας. Μάριος Μαυρίδης, Καθηγητής Οικονομικών, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Βουλευτής Δημοκρατικού Συναγερμού Επαρχίας Κερύνειας.

PANEL DISCUSSION 2
Trustees in the spotlight
H διακυβέρνηση των Ταμείων επιβάλλεται να γίνεται με διαφάνεια, και στη βάση διεθνώς αναγνωρισμένων βέλτιστων πρακτικών και να έχει πάντοτε ως πρώτιστο στόχο την προστασία των συνταξιοδοτικών ωφελημάτων των μελών των Ταμείων. Η υιοθέτηση ενός μοντέρνου και ολοκληρωμένου συστήματος διακυβέρνησης μειώνει σημαντικά τον βαθμό δυσκολίας που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Διαχειριστικές Επιτροπές. Μέλη Διαχειριστικών Επιτροπών από Ταμεία Προνοίας και Σύνταξης στη Κύπρο θα καταθέσουν τις εμπειρίες και απόψεις τους για τις προκλήσεις και δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στο έργο τους αλλά θα παραθέσουν και τις προτεραιότητες τους για τη μελλοντική λειτουργία των Ταμείων τους.
Συντονιστής: Μαρίνος Γιαλελή, Γενικός Διευθυντής, Ταμείο Προνοίας Υπαλλήλων Ξενοδοχειακής Βιομηχανίας.
Μέλη του πάνελ: Βασίλης Χατζηβασιλείου, Προεδρεύον Ταμείου Προνοίας PwC, Partner, Head of the Assurance CIPS & TICE Regions, PricewaterhouseCoopers, Κύπρος. Λευτέρης Κανναουρίδης, Μέλος Διαχειριστικής Επιτροπής Ταμείου Προνοίας και Οικονομικός Διευθυντής του Ομίλου Εταιρειών Φώτος Φωτιάδης. Παύλος Γεωργίου, Πρόεδρος Διαχειριστικής Επιτροπής Ταμείου Προνοίας Προσωπικού EuroLife Ltd, Εντεταλμένος Αναλογιστής και Διευθυντής Εκτίμησης Κινδύνου και Νέας Εργασίας, EuroLife Ltd, Κύπρος.

Ταυτότητα συνεδρίου
Οργανωτές
Aon Hewitt
IMH

Χορηγοί
Alpha Bank Cyprus Ltd
BNP Paribas Investment Partners
Τhe Cyprus Investment and Securities Corporation Ltd (CISCO)
Eurobank Asset Management ΑΕΔΑΚ
Γιώργος Ζ. Γεωργίου & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε

Υποστηρικτής
ELECTRA HOTELS & RESORTS

Χορηγοί Επικοινωνίας
IN Business
Cablenet InBusinessNews Stand

Ημερομηνία και χώρος συνεδρίου
25  Σεπτεμβρίου 2013
Hilton Park Λευκωσία

Για πληροφορίες
IMH, τηλ. 22505555
www.imhbusiness.com
[email protected]

ΔΙΑΡΡΟΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗΣ
Πώς διαβρώνεται το συνταξιοδοτικό εισόδημα;
Τα Ταμεία Επαγγελματικών Συνταξιοδοτικών Παροχών (Ταμεία Προνοίας και Συντάξεων)
διαδραματίζουν καίριο ρόλο για την οικονομική ασφάλεια των Κυπρίων εργαζομένων στη
συνταξιοδότηση. Οι επιχειρήσεις και οι φορείς χάραξης πολιτικής έχουν την ευκαιρία να λάβουν μέτρα που θα βοηθήσουν τους Κύπριους στην επίτευξη επαρκούς και οικονομικά ασφαλούς συνταξιοδότησης με μέτρα ενίσχυσης και θεσμικής κατοχύρωσης του θεσμού των Επαγγελματικών Ταμείων. Η μείωση των περιττών διαρροών της συνταξιοδοτικής αποταμίευσης από δάνεια και εξαργυρώσεις είναι ένα κρίσιμο μέτρο προς αυτή τη κατεύθυνση.
Σε σημείωμα που ετοίμασε η Aon Hewitt  με θέμα «Διαρροή συνταξιοδοτικής αποταμίευσης - Πώς τα δάνεια και οι πρόωρες εξαργυρώσεις διαβρώνουν το
συνταξιοδοτικό εισόδημα;», με χρόνο αναφοράς τον Σεπτέμβριο του 2013, χαιρετίζεται η
πρωτοβουλία του κράτους για εισαγωγή των Ταμείων στο Σχέδιο Προστασίας Καταθέσεων,
ως ένα πρώτο μέτρο που καταδεικνύει τη σημαντικότητα του θεσμού των Ταμείων για τη πολιτεία. Και προστίθεται: «Η διαρροή στα Ταμεία, υπονομεύει τις προσπάθειες για στήριξη των εργαζομένων να ετοιμαστούν για τις πολλές προκλήσεις που θα αντιμετωπίσουν στη συνταξιοδότηση. Η διαρροή μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιζήμια σε συγκεκριμένα τμήματα του πληθυσμού: όπως τα άτομα που αλλάζουν συχνά θέσεις εργασίας και τα άτομα στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Η διαρροή εμφανίζεται κυρίως με δύο τρόπους:
1. Δάνεια: Όταν λαμβάνονται και δεν εξοφλούνται στο ακέραιο πριν την αποχώρηση.
2. Εξαργυρώσεις με τη λήξη ή την αλλαγή εργασίας ή με τη διάλυση των Ταμείων.

Εξαργυρώσεις στη λήξη ή την αλλαγή εργασίας ή με τη διάλυση των Ταμείων
Οι εξαργυρώσεις αυτές (ιδιαίτερα αυτή τη περίοδο με τη μαζική διάλυση Ταμείων) αποτελούν μια πλήρη και συνολική εξάλειψη των αποταμιεύσεων των ασφαλισμένων και είναι η μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλεια συνταξιοδότησης των Κυπρίων εργαζομένων.
Η νομοθεσία ορίζει τις συνταξιοδοτικές παροχές ως παροχές που καταβάλλονται όταν συντρέχουν λόγοι αφυπηρέτησης, υγείας, θανάτου η τερματισμού απασχόλησης. Οι εργαζόμενοι θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι προτού λάβουν αποφάσεις για διάλυση των Ταμείων τους θα εξετάσουν τυχόν εναλλακτικές επιλογές που μπορεί να υπάρχουν, την επίδραση στη συνταξιοδοτική τους ασφάλεια αλλά και τυχόν επιπτώσεις στα μελλοντικά τους ωφελήματα (σε περίπτωση που οι εργοδότες μειώσουν ή δεν ανανεώσουν τη συμμετοχή τους σε νέα Ταμεία).
Η απειλή για την οικονομική ασφάλεια των μελών από την εξαργύρωση μπορεί να είναι εξαιρετικά σημαντική. Πολλοί εργαζόμενοι αλλάζουν εργασία στη σταδιοδρομία τους,
εξαργυρώνοντας κάθε φορά το Ταμείο τους. Η συσσωρευμένη επίδραση αυτών των εξαργυρώσεων μπορεί να είναι καταστροφική για τη μακροπρόθεσμη οικονομική ασφάλεια.

Παράδειγμα επίδρασης από πρόωρες εξαργυρώσεις
Εξετάστε την επίδραση 3 εξαργυρώσεων για ένα εργαζόμενο που αποταμιεύει για 30 χρόνια και συνταξιοδοτείται σε ηλικία 65 ετών. Ας υποθέσουμε ότι εξοικονομεί 8% του μισθού του ετησίως προ φόρων, λαμβάνει εισφορά εργοδότη 5% του μισθού, κερδίζει 3% ετήσιες μισθολογικές αυξήσεις, με αρχικό μισθό €30.000, και κερδίζει 6% ετησίως απόδοση επενδύσεων. Αν ο εργαζόμενος αυτός εξαργυρώσει το Ταμείο του κάθε φορά που αλλάζει εργασία, θα συσσωρεύσει μόνο €180 χιλιάδες ευρώ στο λογαριασμό του στην ηλικία των 65 ετών, ενώ, αν κρατούσε τα χρήματα στα Ταμεία για όλη τη περίοδο θα είχε €740 χιλιάδες ευρώ στο λογαριασμό του στην ηλικία των 65 ετών. Οι εξαργυρώσεις στοίχισαν στο άτομο αυτό σχεδόν το 76% του τελικού συνταξιοδοτικού του κομποδέματος.

Πιθανά μέτρα περιλαμβάνουν
1. Να απαγορευθεί η λήψη των ωφελημάτων από τα Ταμεία παρά μόνο για σκοπούς συνταξιοδότησης, υγείας και θανάτου (δηλαδή να απαγορευθούν ή λήψη δανείων από Ταμεία και η παροχή ωφελημάτων κατά την αλλαγή εργοδότη) καθώς η σημερινή πρακτική αυξάνει τη 'διαρροή' της συνταξιοδοτικής αποταμίευσης πλήττοντας σημαντικά την δυνατότητα για επάρκεια των συνολικών παροχών κατά την συνταξιοδότηση. Σε περίπτωση τερματισμού απασχόλησης ή άλλης πρόωρης αποχώρησης μέλους από Ταμείο, να
αναβάλλεται η καταβολή των παροχών μέχρι την αφυπηρέτηση και να θεσμοθετηθεί το δικαίωμα μεταφοράς των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων από και προς άλλα εγκεκριμένα ταμεία.
2. Να ενθαρρυνθεί η λήψη των ωφελημάτων σε ισόβιο εισόδημα με περιορισμό του εφάπαξ ωφελήματος με το υπόλοιπο να μετατρέπεται υποχρεωτικά σε ισόβια σύνταξη μέσω εξαγοράς από ασφαλιστική εταιρεία ή με σταδιακή ανάληψη. Το σταθερό ισόβιο εισόδημα παρέχει αυξημένη συνταξιοδοτική ασφάλεια με περιορισμό των κινδύνων: όπως του επενδυτικού κινδύνου και κινδύνου μακροβιότητας.
3. Να ενισχυθεί ο θεσμός των Επαγγελματικών Ταμείων 2ου πυλώνα με τη συμμετοχή σε επαγγελματικό Ταμείο, οι εργαζόμενοι συχνά επωφελούνται από τις χαμηλότερες χρεώσεις, την επαγγελματική διαχείριση των επενδύσεων, τα εργαλεία και την εκπαίδευση, τη παροχή συμβούλων και θεματοφυλάκων.
4. Παροχή εκπαίδευσης η παροχή εκπαίδευσης και η προώθηση χρηματοοικονομικών γνώσεων μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να έχει μια θετική και σημαντική επίδραση στη μείωση της διαρροής των συνταξιοδοτικών αποταμιεύσεων.