Τέρμα στις όποιες ελπίδες για διατήρηση της καλής πορείας των δημοσίων οικονομικών θέτει το προσχέδιο αξιολόγησης του προγράμματος εφαρμογής του μνημονίου της τρόικας.

Σύμφωνα με το προσχέδιο, τα καλά αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν το πρώτο εξάμηνο τόσο σε σχέση με το πρωτογενές ισοζύγιο όσο και το γενικό αλλά και σε σχέση με το περσινό εξάμηνο, οφείλονται κατά κύριο λόγο στον αυστηρό έλεγχο των εξόδων αλλά και στα μέτρα που λήφθηκαν κυρίως σε σχέση με το κρατικό μισθολόγιο. Επιπρόσθετα, αναφέρεται, θετικό αντίκτυπο της τάξης του 1.6% είχαν τα έσοδα από αδειοδοτήσεις στην ΑΟΖ αλλά και το μέρισμα από τα ψηλά κέρδη της Κεντρικής Τράπεζας.

Με δεδομένες τις αδύνατες μακροοικονομικές προοπτικές και τη μείωση της αγοράς εργασίας το τρίτο και τέταρτο τρίμηνο του 2013, σημειώνεται, είναι πιθανό το δημοσιονομικό αποτέλεσμα να χειροτερέψει κατά το υπόλοιπο του χρόνου.

Στην έκθεση αναφέρεται πως τα έσοδα από άμεσους φόρους και συνεισφορές στο ΤΚΑ ήταν καλύτερα από ότι αναμενόταν κατά 0.6% του ΑΕΠ. Αιτία αποτέλεσαν τα αυξημένα έσοδα από τη φορολογία επί των τόκων και επί των μερισμάτων αλλά και επειδή οι αποκοπές στο δημόσιο μισθολόγιο λογίζονται ως άμεσοι φόροι για λογιστικούς σκοπούς.

Η πιο πάνω εξέλιξη, αντισταθμίζει τη μείωση στο φόρο εισοδήματος που δημιουργήθηκε από τη μείωση στην αγορά εργασίας και σε μισθούς. Σημειώνεται μάλιστα, πως η μείωση εσόδων τόσο από φόρο εισοδήματος όσο και από εταιρικό φόρο ήταν πολύ σημαντική. 18% και 19% αντίστοιχα.

Σε περίπτωση που μειωθούν κι άλλο τα έσοδα από το φόρο εισοδήματος που πληρώνουν οι αυτοεργοδοτούμενοι μπορεί να σημαίνει και προβλήματα φορολογικής συμμόρφωσης, αναφέρει χαρακτηριστικά το προσχέδιο.

Πάντως, η τάση που σημειώθηκε σε σχέση με τους άμεσους φόρους και τις συνεισφορές στο ΤΚΑ δεν πρόκειται να συνεχιστεί, σύμφωνα με το προσχέδιο λόγω της μεγάλης μείωσης στις καταθέσεις αλλά και τις μείωσης των καταθετικών επιτοκίων που θα επηρεάσουν το φόρο για έσοδα από τόκους.

Περαιτέρω, σημειώνεται, οι αρνητικές τάσεις στην απασχόληση τελικά θα επηρεάσουν τις συνεισφορές στο ΤΚΑ και το φόρο εισοδήματος ενώ οι αυξημένες εταιρικές ζημιές αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά τα έσοδα από τον εταιρικό φόρο.

Την ίδια ώρα, καταγράφεται η κατά 0.4% του ΑΕΠ μείωση στην είσπραξη φόρων επί παραγωγής και εισαγωγών. Βασικοί λόγοι είναι η μείωση στη ζήτηση καπνικών προϊόντων και η μεγάλη πτώση στις αγορές καινούργιων οχημάτων. Παρά τα πιο πάνω, η μείωση στο φόρο επί παραγωγής και στις εισαγωγές παραμένει χαμηλότερη από αυτή που προέβλεπε το αρχικό πρόγραμμα του μνημονίου. Αυτό οφείλεται κυρίως στα καλύτερα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα από τον ΦΠΑ αφού αν και σμικρύνθηκε η φορολογική βάση, υπήρξε σταθεροποίηση.

Με ορατό το ρίσκο οι άμεσοι και έμμεσοι φόροι να βρεθούν εκτός στόχων το δεύτερο εξάμηνο του 2013, η τρόικα θεωρεί επιβεβλημένο να διατηρηθεί η συγκράτηση των εξόδων. Το ακραίο σενάριο μιλά για μείωση των εξόδων σε ετήσια βάση κατά 0.5% του ΑΕΠ ώστε το πρόγραμμα να μην βρεθεί εκτός τροχιάς και να επιτευχθεί ο στόχος για πρωτογενές έλλειμμα 2.3%.