Με τις εξελίξεις γύρω από το κυπριακό τραπεζικό σύστημα να τρέχουν και μεγάλος ντόρος να γίνεται για το διαχωρισμό της Τράπεζας Κύπρου καλό είναι να παρατηρούμε τι γίνεται σε χώρες με ανάλογα προβλήματα.

Η Ισπανία για παράδειγμα έχει δημιουργήσει τη δική της «κακή» τράπεζα από το 2012. Η Sociedad de Gestión de Activos procedentes de la Reestructuración Bancaria (SAREB) που σημαίνει Εταιρεία Διαχείρισης Στοιχείων από την Αναδιάρθρωση του Τραπεζικού Συστήματος, είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων των τραπεζών που κρατικοποιήθηκαν από την ισπανική κυβέρνηση.

Η δημιουργία της Sareb ήταν προϋπόθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την στήριξη του ισπανικού τραπεζικού συστήματος με €100 δις και λειτουργεί ουσιαστικά ως μια «bad bank», απορροφώντας δάνεια ανάπτυξης ακινήτων από ισπανικές τράπεζες με αντάλλαγμα κρατικά ομόλογα. Προτεραιότητά της είναι η βελτίωση της πιστωτικής δυνατότητας στην αγορά.

Η Sareb συστάθηκε ως δημόσια εταιρεία ιδιωτικού χαρακτήρα, με μοναδικό σκοπό τη διαχείριση και άμεση ή έμμεση διοίκηση, απόκτηση και διάθεση των περιουσιακών στοιχείων που μεταφέρονται σε αυτή από πιστωτικά ιδρύματα που προχώρησαν σε αναδιάρθρωση και έλαβαν κρατική στήριξη. Έχει στη διάθεσή της 15 χρόνια για να διαθέσει αυτά τα περιουσιακά στοιχεία, στοχεύοντας σε όσο το δυνατό μεγαλύτερο κέρδος, ενώ η τιμή των περιουσιακών στοιχείων που μεταφέρονται από τις τράπεζες σε αυτής καθορίζεται από την Κεντρική Τράπεζα της Ισπανίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Sareb έχει αγοράσει περίπου 200.000 περιουσιακά στοιχεία από οκτώ ισπανικές τράπεζες, κυρίως οικόπεδα και κατοικίες, έναντι €50 δισ. με μία μέση έκπτωση περίπου 46% για τα δάνεια και έως 80% για τα οικόπεδα. Η Sareb ανταγωνίζεται όμως και άλλες ισπανικές τράπεζες, που δεν μπήκαν σε πρόγραμμα διάσωσης, οι οποίες επίσης προσπαθούν να βρουν αγοραστές για ακίνητα. Η Caixa Bank για παράδειγμα ανακοίνωσε στις αρχές του καλοκαιριού ότι πουλούσε 12.000 κατοικίες αξίας €1,5 δισ.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, εταιρείες επιχειρηματικών συμμετοχών (private equity firms), μεταξύ των οποίων η Leon Black΄s και η Apollo Global Management, είναι ανάμεσα σε αυτές που αναζητούν κέρδη από την κατάρρευση της ισπανικής αγοράς ακινήτων, η οποία οδήγησε στη μείωση των τιμών των κατοικιών κατά 39% σε σχέση με το υψηλό τους επίπεδο το 2007 και εκτίναξε την ανεργία στο 27,2%. Οι ξένες επενδύσεις θα έχουν μεγάλη σημασία για τη Sareb, η οποία πρέπει να πετύχει το στόχο της που για το 2013 είναι πωλήσεις ύψους €1,5 δισ.
Αρχική δέσμευση της Sareb ήταν την πρώτη πενταετία να πουλήσει περίπου 45.000 ιδιοκτησίες, σχεδόν το μισό του αποθέματός της και στον ορίζοντα των 15 ετών της λειτουργίας της νε πετύχει ετήσια εσωτερική απόδοση 13-14% για τους μετόχους της.

ΠΡΩΤΕΣ ΠΩΛΗΣΕΙΣ
Τον Ιούλιο η Sareb έκανε την πρώτη της απόπειρα να πωλήσει στοιχεία, προσλαμβάνοντας την KPMG για την προώθηση ενός συνόλου κατοικιών σε Ανδαλουσία και Βαλένθια, καθώς και ημιτελείς οικοδομές.
Όπως δημοσιεύτηκε, τον Αύγουστο κατέληξαν σε συμφωνία για την πώληση 1,000 κατοικιών στην εταιρεία private-equity H.I.G. Capital LLC αξίας €100 εκ.

Να σημειωθεί ότι σε αντίθεση με τη Ιρλανδική ΝΑΜΑ, που επίσης δημιουργήθηκε για τη διαχείριση των μην εξυπηρετούμενων ενυπόθηκων δανείων της χώρας, η δημιουργία της Sareb θεωρείται ότι καθυστέρησε σημαντικά. Η NAMA έχει ήδη πωλήσει στοιχεία προβληματικών δανείων αξίας πολλών δισεκατομμυρίων σε private equity funds και σε εξειδικευμένους επενδυτές ακινήτων.

ΜΕΤΟΧΟΙ
Σύμφωνα με τη νομοθεσία ο κύριος μέτοχος της Sareb είναι το ταμείο Fund for Orderly Bank Restructuring (FOBR). Το ταμείο αυτό δημιουργήθηκε το 2009 από την ισπανική κυβέρνηση για να επιβλέψει τις συγχωνεύσεις και εξαγορές των ισπανικών αποταμιευτικών τραπεζών που κατέρρεαν. Είχε αρχικά κεφάλαια €99 δις, τα οποία χρησιμοποίησε για να δώσει κίνητρο στις μεγάλες τράπεζες της χώρας να συμμετάσχουν σε σημαντικές «εικονικές» συγχωνεύσεις και να αποτραπεί μια συστημική τραπεζική αστάθεια.
Το FOBR κατέχει το 45% της Sareb και το υπόλοιπο 55% ανήκει σε ιδιώτες επενδυτές. Μεταξύ αυτών, η γερμανική Deutsche Bank, η βρετανική Barclays, ισπανικές τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες, που συμφώνησαν να αγοράσουν το 55% του κεφαλαίου της Sareb, επιτρέποντας στο ισπανικό κράτος να μη γράψει το σχετικό χρέος στα βιβλία του.