Τρία έργα στρατηγικής σημασίας τέθηκαν κάτω από την ομπρέλα ενεργειακής συνεργασίας που εγκαινίασαν και επίσημα Κύπρος, Ελλάδα και Ισραήλ

Κοινό μέτωπο συνεργασίας στον ευαίσθητο τομέα της ενέργειας εγκαινίασαν και επίσημα η Κύπρος, η Ελλάδα και το Ισραήλ, υπογράφοντας Μνημόνιο Συναντίληψης. Ενδεικτική της σημασίας της υπογραφής ήταν η δήλωση του Κύπριου υπουργού Ενέργειας Γιώργου Λακκοτρύπη, ο οποίος έκανε λόγο για «μνημειώδη στιγμή». Η ανακάλυψη κοιτασμάτων φυσικού αερίου στις τρεις χώρες, καθώς και η προσπάθεια αξιοποίησης τους, με διάφορες μορφές συνεργασίας, αναμφίβολα αναβαθμίζει το ρόλο και των τριών αυτών χωρών στην ευρύτερη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Την ίδια ώρα, καταβάλλεται προσπάθεια ώστε η συνεργασία των τριών χωρών να παρουσιαστεί ως ένα προπύργιο σταθερότητας στην περιοχή. Ενδεικτικό τούτου, είναι το προ ημερών δημοσίευμα της Ουάσιγκτον Ποστ, η οποία αναφέρθηκε εκτενώς τόσο στη συγκεκριμένη συμφωνία, όσο και στο ταξίδι του Έλληνα Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στις ΗΠΑ και στη συνάντηση του με τον Αμερικανό Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, στον οποίο θέλησε να διαβιβάσει αυτήν ακριβώς την εικόνα για την Ελλάδα. Ότι δηλαδή η χώρα, παρά την άσχημη οικονομική της κατάσταση είναι σε θέση να διαδραματίσει ένα γεωστρατηγικό παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή, έχοντας στο χέρι τρία βασικά στοιχεία. (α) Τις νέες ανακαλύψεις ενεργειακών κοιτασμάτων στην Ελλάδα. (β) Τη συνεργασία με το Ισραήλ και την Κύπρο για ένα νέο αγωγό και (γ) τον αγωγό, ο οποίος θα μεταφέρει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν μέσω της Ελλάδας.

Το Μνημόνιο Συναντίληψης
Το Μνημόνιο Συναντίληψης Κύπρου – Ελλάδας και Ισραήλ υπογράφτηκε την Πέμπτη και αφορά στη συνεργασία των τριών χωρών στους τομείς της ενέργειας και των υδάτινων πόρων. Εκ μέρους των τριών χωρών, υπέγραψαν ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού της Κύπρου Γιώργος Λακκοτρύπης, ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής της Ελλάδας Γιάννης Μανιάτης και ο Υπουργός Υδάτινων και Ενεργειακών Πόρων του Ισραήλ Σιλβάν Σαλόμ. «Μνημειώδη στιγμή» για τη συνεργασία των τριών χωρών χαρακτήρισε την υπογραφή ο κ. Λακκοτρύπης, σημειώνοντας ότι η Κύπρος θα βγει από την ενεργειακή απομόνωσή της και θα γίνει πιο ανταγωνιστική. Σε μια σημαντική και δημιουργική φάση εισέρχεται η συνεργασία των τριών χωρών, ανέφερε από την πλευρά του ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής της Ελλάδας Γιάννης Μανιάτης, κάνοντας λόγο για ενίσχυση της γεωπολιτικής θέσης Κύπρου και Ελλάδας και για σημαντικό παράγοντα για τη σταθερότητα στη Μεσόγειο. Ιστορική χαρακτήρισε τη συμφωνία των τριών χωρών ο Υπουργός Υδάτινων και Ενεργειακών Πόρων του Ισραήλ Σιλβάν Σαλόμ, αναφερόμενος σε μείωση του κόστους του ηλεκτρισμού για την Κύπρο και άλλα κοινά έργα που θα ακολουθήσουν.

Τρία βασικά έργα
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο κ. Λακκοτρύπης διευκρίνισε ότι υπάρχουν τρία έργα κοινού ενδιαφέροντος που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα οποία εντάσσονται στο Μνημόνιο Συναντίληψης που υπέγραψαν οι τρεις χώρες. (α) Το πρώτο, είπε, είναι η σύνδεση των τριών χωρών με ηλεκτρικό καλώδιο, (β) το δεύτερο είναι το ενδεχόμενο κατασκευής αγωγού από την Ανατολική Μεσόγειο στην Ευρώπη μέσω Ελλάδας και (γ) το τρίτο αφορά αγωγό αποθήκευσης αερίου που θα ενισχύσει τα στρατηγικά αποθέματα Κύπρου, Ισραήλ και άλλων ευρωπαϊκών χωρών όπως η Ελλάδα.

Γ. ΛΑΚΚΟΤΡΥΠΗΣ
Μνημειώδης στιγμή
«Είναι μια μνημειώδης στιγμή για τη συνεργασία μεταξύ των τριών χωρών», τόνισε ο κ. Λακκοτρύπης στις δηλώσεις του. Το Μνημόνιο Συναντίληψης, πρόσθεσε, «είναι ένα πλαίσιο μέσω του οποίου θα καθοριστεί αριθμός δραστηριοτήτων που οι χώρες έχουν συμφωνήσει να επιδιώξουν όπως η ασφαλής παροχή ενέργειας, όπως περιβαλλοντικά και άλλα θέματα που απασχολούν και τις τρεις». Συζητήσαμε επίσης, είπε ο Υπουργός Ενέργειας, το έργο «διασύνδεσης των τριών χωρών με ηλεκτρικό καλώδιο». «Έχουμε επαναλάβει τη δέσμευσή μας για να διευκολύνουμε την ολοκλήρωση του έργου, κυρίως αφού πρόκειται για έργο κοινού ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής», σημείωσε. Μέσω αυτού του έργου, είπε, «στοχεύουμε στην άρση της κυπριακής ενεργειακής απομόνωσης, κάτι που θα βοηθήσει τη χώρα να γίνει πιο ανταγωνιστική, μέσω της εισαγωγής φθηνότερου ηλεκτρισμού». Ο Υπουργός κλήθηκε να σχολιάσει το θέμα της ενεργειακής ασφάλειας σε σχέση με την οριοθέτηση των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών Λιβάνου και Ισραήλ, αλλά δεν θέλησε να σχολιάσει θέμα μεταξύ δύο χωρών που δεν αφορά την Κύπρο, όπως είπε.

Γ. ΜΑΝΙΑΤΗΣ
Παράγοντας σταθερότητας
«Σημαντική στιγμή για τις σχέσεις Ελλάδας, Ισραήλ και Κύπρου» χαρακτήρισε την υπογραφή του Μνημονίου από την πλευρά του ο κ. Μανιάτης. «Χωρίς αμφιβολία οι εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας και κυρίως της αξιοποίησης των υδρογονανθράκων, όπως και η κατασκευή αγωγού για τη μεταφορά φυσικού αερίου και η πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης που θα συνδέουν Ασία και Ευρώπη αποτελούν σημαντικό παράγοντα για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και για την ευημερία των λαών των τριών χωρών μας», υπογράμμισε. Αυτές οι πρωτοβουλίες, πρόσθεσε, «συμβάλουν αποφασιστικά στη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης, γεγονός που αδιαμφισβήτητα ενισχύει γεωπολιτικά Ελλάδα και Κύπρο ως κράτη μέλη της ΕΕ και προωθεί και εδραιώνει με τον πιο πρακτικό και στοχευμένο τρόπο τη συνεργασία των τριών μας χωρών σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο». Ο Έλληνας Υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη συμπερίληψη στα έργα κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ ενός αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει Κύπρο με Κρήτη και ηπειρωτική Ελλάδα όπως και το καλώδιο ηλεκτρισμού που θα συνδέει Ισραήλ, Κύπρο και Ελλάδα.

Σ. ΣΑΛΟΜ
Πιο ισχυρή συμμαχία
Την περηφάνια και την ικανοποίησή του που συμμετείχε στην «ιστορική αυτή στιγμή» υπογραφής του Μνημονίου Συναντίληψης, εξέφρασε ο Ισραηλινός Υπουργός Υδάτινων και Ενεργειακών Πόρων, Σιλβάν Σαλόμ. «Νοιώθουμε ότι προχωρούμε στην ενίσχυση των τριμερών μας σχέσεων και ότι δίνουμε ένα θετικό σημάδι προς όλους, ότι η συμμαχία μας θα γίνει ολοένα και πιο ισχυρή, έτσι ώστε να πραγματοποιηθούν και άλλα έργα στο μέλλον», είπε. Αναφερόμενος στο ηλεκτρικό καλώδιο που θα ενώνει τις τρεις χώρες, εξέφρασε την άποψη ότι θα βοηθήσει στη μείωση του κόστους του ηλεκτρισμού για την Κύπρο ενώ θα υπάρξουν και άλλα ωφελήματα για Ισραήλ και Ελλάδα. Χαιρέτισε την υποστήριξη που έλαβε το έργο από πλευράς ΕΕ, χαρακτηρίζοντας τη σημαντική. Μετά από 2,5 χρόνια συζητήσεων, ολοκληρώσαμε τη συνάντησή μας, με την απόφαση να υπογραφεί το Μνημόνιο Συναντίληψης και θα ήθελα να πιστεύω ότι έχουμε και άλλα έργα που θα υλοποιήσουμε στο άμεσο μέλλον, ανέφερε τέλος.

ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ ΠΟΣΤ
Προπύργιο σταθερότητας
«Προπύργιο σταθερότητας» ευελπιστεί να καταστήσει την Ελλάδα ο Πρωθυπουργός της Αντώνης Σαμαράς σύμφωνα με άρθρο στην Ουάσινγκτον Ποστ, στο οποίο μεταξύ άλλων αναφέρεται και στη στενή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ για την κατάρτιση κοινής ενεργειακής πολιτικής. «Στην πρώτη επίσημη επίσκεψη ενός Έλληνα Πρωθυπουργού στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά το διεθνή δανεισμό της χώρας το 2010, ο Αντώνης Σαμαράς ήλθε στην Ουάσινγκτον για να προωθήσει την πληττόμενη από την κρίση χώρα του, ως μια πηγή σταθερότητας σε μια περιφέρεια που αντιμετωπίζει προβλήματα», αναφέρει το άρθρο. «Πριν από τη συνάντησή του με τον πρόεδρο Ομπάμα την Πέμπτη, ο Σαμαράς εμφανίστηκε βέβαιος ότι η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει ένα γεωπολιτικό ρόλο «ως ένα προπύργιο σταθερότητας» στην Ανατολική Μεσόγειο. Δοθεισών των νέων ανακαλύψεων ενεργειακών κοιτασμάτων στην Ελλάδα, το Ισραήλ και την Κύπρο και τη συμφωνία για ένα νέο αγωγό, ο οποίος θα μεταφέρει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν μέσω της Ελλάδας, ο Σαμαράς προσβλέπει η χώρα του να αποτελέσει έναν παροχέα ενεργειακής ασφάλειας στην Ευρώπη», αναφέρει το δημοσίευμα. Η χώρα έχει εισέλθει στον τέταρτο χρόνο σε ένα πρόγραμμα σκληρής λιτότητας και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων σε αντάλλαγμα για τα δάνεια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια προσπάθεια να αποφύγει την πτώχευση και την έξοδο από την ευρωζώνη. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι η Ελλάδα θα επιτύχει ένα διαρθρωτικό πλεόνασμα φέτος, κάτι που θεωρείται προαπαιτούμενο από μέρους των πιστωτών της για να εξετάσουν το ενδεχόμενο περαιτέρω ελάφρυνσης του χρέους της», συνεχίζει το άρθρο της εφημερίδας. «Παρά τις καταστροφικές συνέπειες της οικονομικής κρίσης υπάρχει μια ατμόσφαιρα αλλαγής στην Ελλάδα,» είπε ο Σαμαράς. Φέτος, η χώρα περιμένει 19 εκατομμύρια τουρίστες, έναν αριθμό-ρεκόρ, «μια βροχή ρευστότητας σε μια ξερή γη» όπως το έθεσε, σύμφωνα με το άρθρο. «Η συμφωνία για τον αγωγό TAP, ο οποίος θα μεταφέρει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν στις ευρωπαϊκές αγορές μέσω Ελλάδας και Αλβανίας, είναι μια επένδυση 40 δισ. δολαρίων και ο Σαμαράς είναι αισιόδοξος ότι θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας», αναφέρεται. «Η Κυβέρνησή του συνεργάζεται παράλληλα στενά με το Ισραήλ και την Κύπρο για να καταρτίσουν κοινή ενεργειακή πολιτική», σημειώνει η Ουάσινγκτον Ποστ.

EUROASIA INTERCONNECTOR
Ένα καλώδιο 2000MW
Μπορεί ένα καλώδιο να αλλάξει τις οικονομικές δυνατότητες, τις προοπτικές και τη γεωστρατηγική σημασία ενός τόπου; Η απάντηση που δίνει ο Νάσος Κτωρίδης είναι καταφατική. Το project που θέλει να θέσει σε εφαρμογή με τη συνεργασία Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ θα αλλάξει, σύμφωνα με τον ίδιο, τα μέχρι σήμερα δεδομένα όσον αφορά στο ενεργειακό τοπίο της χώρας μας, καθιστώντας την ανεξάρτητη και αυτάρκη από οποιαδήποτε άλλη χώρα. Η ΔΕΗ QUANTUM ENERGY, της οποίας ηγείται ο κ. Κτωρίδης, έθεσε ως στόχο την υλοποίηση του έργου με την ονομασία EuroAsia Interconnector, σε συνεργασία με τη Δημόσια Εταιρεία Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) – Ελλάδας και θεσμικούς φορείς από το Ισραήλ. Με λίγα λόγια, το έργο θα συνδέσει με υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο τα κράτη Ισραήλ, Κύπρου, Ελλάδας μεταξύ τους και κατ' επέκταση με το Πανευρωπαϊκό Ηλεκτρικό Δίκτυο. Η ισχύς του καλωδίου θα ανέρχεται στα 2000 MW και το κόστος του θα ανέρχεται με μια πρώτη εκτίμηση στο € 1.5 δις. Με το καλώδιο αυτό, η Κύπρος: (α) Θα καταστεί ενεργειακά ανεξάρτητη, καλύπτοντας όλες τις εγχώριες ανάγκες της. (β) Αναβαθμίζεται γεωστρατηγικά, αφού μια χώρα μέλος της Ε.Ε. θα είναι σε θέση να εξάγει έτοιμο προϊόν (ηλεκτρισμό) αντί πρώτη ύλη και (γ) θα επιλύσει σε μεγάλο βαθμό πολλά από τα οικονομικά της προβλήματα.

Το έργο με μια ματιά
Θα συνδέσει με υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο τα κράτη Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας μεταξύ τους και κατ’ επέκταση με το Πανευρωπαϊκό Ηλεκτρικό Δίκτυο. Είναι το πρώτο εγχείρημα ενεργειακής σύνδεσης μεταξύ των δύο ηπείρων. Είναι το πλέον μεγαλεπήβολο έργο που έγινε μέχρι στιγμής στον κόσμο τόσο σε ό,τι αφορά το μήκος του καλωδίου όσο και το βάθος που αυτό θα ποντιστεί. Το μήκος καλωδίου μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ θα είναι 155 ναυτικά μίλια. Το μήκος καλωδίου μεταξύ Κύπρου και Κρήτης θα είναι 320 ναυτικά μίλια και Κρήτης, Πελοποννήσου 65 ναυτικά μίλια. Το συνολικό μήκος καλωδίου φθάνει τα 540 ναυτικά μίλια. Το μέγιστο βάθος το οποίο αναμένεται να φθάσει το καλώδιο είναι 2000* μέτρα.
Συνεργαζόμενα Μέρη
Δημόσια Εταιρεία Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) – Ελλάδα
Θεσμικοί Φορείς – Ισραήλ
ΔΕΗ Quantum Energy – Κύπρος
Ισχύς: 2000 MW
Κόστος Έργου: € 1.5 δισεκατομμύρια
Χρόνος αποπεράτωσης: Τριάντα έξι μήνες από τη μέρα έναρξης του έργου.
Διαχείριση: Από τεχνοκράτες των συμβαλλομένων και εκπροσώπους των κρατών
Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας.
Αναμενόμενη Απόδοση: € 17.5 δισεκατομμύρια στη διάρκεια ζωής του καλωδίου. Το κόστος του έργου αποσβένεται σε 1500 μέρες από τη μέρα λειτουργίας του.
Χρηματοδότηση: Εξασφαλίζεται από τη ΔΕΗ-Quantum Energy.
Διεθνή Έργα – Πρόδρομοι
● Καλώδιο μεταξύ Νορβηγίας και Ολλανδίας (NorNed), Μήκους 311 ν.μ., Μεγίστου βάθους 410 μ., και Δυναμικότητας 730 MW. Μετά από δύο μόνο μήνες λειτουργίας το καλώδιο δημιούργησε έσοδα € 50 εκατομμυρίων.
● Καλώδιο μεταξύ Στερεάς Ιταλίας και Σαρδηνίας (SAPEI), Μήκους 226 ν.μ., Μεγίστου βάθους 1600μ., και Δυναμικότητας 1000 MW.
● Καλώδιο μεταξύ Ισπανίας και Μαγιόρκας, Μήκους 138 ν.μ., Μεγίστου βάθους 1485 μ., και Δυναμικότητας 400 MW.