Πως Προέκυψε το 18% των Μετοχών της Τράπεζας Κύπρου το οποίο εδόθη ως αποζημίωση προς την Λαϊκή Τράπεζα προς όφελος όλων των  πιστωτών της Λαϊκής;
Όταν αγοράστηκε μέρος των εργασιών της Λαϊκής Τράπεζας από την Τράπεζα Κύπρου, η Τράπεζα Κύπρου πήρε περιουσιακά στοιχεία της Λαϊκής Τράπεζας ίσα προς το κόστος του ΕLA το οποίο ανέλαβε η Τράπεζα.
Για να καλυφθούν περαιτέρω χρηματοπιστωτικοί κίνδυνοι της Τράπεζας Κύπρου χρειάστηκε περαιτέρω χρηματοδότηση και δόθηκαν επιπλέον περιουσιακά στοιχεία τα οποία κατά την τελευταία εκτίμηση, το πλεόνασμα που προέκυψε αναλογούσε στο 18% του κεφαλαίου της Τράπεζας Κύπρου το οποίο δόθηκε στην Λαϊκή με το διάταγμα της 30/7/2013 ως αποζημίωση προς όφελος όλων των πιστωτών.

Έκδοση μετοχών της Τράπεζας Κύπρου προς αποζημίωση της Λαϊκής Τράπεζας
Την 25/3/2013 η Λαϊκή Τράπεζα τέθηκε υπό καθεστώς εξυγίανσης και προς τούτο διορίστηκε Ειδική Διαχειρίστρια για την διαχείριση της περιουσίας της Τράπεζας προς όφελος των πιστωτών της. Σύμφωνα με το Διάταγμα που έχει εκδοθεί στις 30/7/2013, η Τράπεζα Κύπρου έχει εκδώσει και παραχώρησε στη Λαϊκή Τράπεζα Μετοχές Τάξης Α’ που αντιπροσωπεύουν το 18,05% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Κύπρου, προς δίκαιη αποζημίωση της Λαϊκής Τράπεζας χωρίς δικαίωμα άλλης αποζημίωσης.

Μπορεί περιουσία της Λαϊκής Τράπεζας να διανεμηθεί πριν την ολοκλήρωση της διαχείρισης;
Έχει τεθεί το ερώτημα αν θα μπορούσαν οι πιο πάνω μετοχές στην Τράπεζα Κύπρου να διανεμηθούν στους καταθέτες της Λαϊκής Τράπεζας. Δηλαδή αν θα μπορούσε σε αυτό το στάδιο και ενώ ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί η διαχείριση της περιουσίας της Λαϊκής Τράπεζας να γίνει διαμοιρασμός της περιουσίας της Λαϊκής σε μια ομάδα των  πιστωτών της. (Σημειωτέον ότι οι πιστωτές της Τράπεζας είναι μεταξύ άλλων οι καταθέτες, οι κατόχοι ομολόγων, αξιόγραφων,  όπως και πολλοί άλλοι πιστωτές).
Σύμφωνα με τον Περί Εξυγίανσης Νόμο, ο Ειδικός Διαχειριστής, διαχειρίζεται την περιουσία του Οργανισμού προς όφελος όλων των πιστωτών και μετόχων με σκοπό την μεγιστοποίηση της αξίας της περιουσίας. Η διανομή περιουσιακών στοιχείων σε μικρές μονάδες καθιστά τα μικρά πακέτα μη διαχειρίσημα ακόμη και από τους ίδιους τους δικαιούχους, εφόσον χάνουν την αξία του μεγάλου πακέτου και το οποίο έχει  πιθανότητες μεγαλύτερου κέρδους προς όφελος όλων των πιστωτών και δικαιούχων.
Ως εκ τούτου κατά την διάρκεια του καθεστώτος εξυγίανσης και ειδικής διαχείρισης δεν γίνεται διανομή περιουσιακών στοιχείων προς τους πιστωτές ή τους μετόχους, εκτός εάν πρόκειται για περιουσιακά στοιχεία τα οποία δημιουργούν μεγαλύτερες υποχρεώσεις στον οργανισμό (onerous property = αποποίηση φορτικής περιουσίας).
Επίσης και σύμφωνα με την διεθνή νομολογία, κατά την διάρκεια της διαχείρισης δεν γίνεται διανομή περιουσίας καθ’ ότι τούτο αντιβαίνει προς την αρχή της Διαχείρισης της περιουσίας του Οργανισμού προς όφελος όλων των πιστωτών. Το να αρχίσει ο Διαχειριστής να διανέμει τα περιουσιακά στοιχεία του οργανισμού  χωρίς να προβεί στην διαχείριση για την οποία έχει διορισθεί, δεν συνάδει προς τους όρους εντολής του και προς τον Νόμο, ο οποίος καθορίζει στον διορισμό του την διαχείριση της περιουσίας απρόσκοπτα για τους 12 μήνες, για τους οποίους έχει διορισθεί εφόσον σύμφωνα με τον Περί Εξυγίανσης Νόμο ο Διαχειριστής διορίζεται για 12 μήνες οπότε και ετοιμάζει λογαριασμούς της διαχείρισης του.
Σκοπός του Νόμου είναι να γίνει η διαχείριση με τρόπο ώστε να δυναμώσει ο Οργανισμός και ή δυνατόν να αποφύγει την πτώχευση, ενώ εάν ο Διαχειριστής προβαίνει σε διανομή των περιουσιακών στοιχείων αποδυναμώνει την Τράπεζα και την οδηγεί σε βέβαιη εκκαθάριση.
Ως εκ τούτου οι δικαστικές αποφάσεις στα διεθνή δικαστήρια δεν συνηγορούν στην διανομή ή επιστροφή περιουσιακών στοιχείων πριν την  ολοκλήρωση της διαχείρισης της περιουσίας της Τράπεζας.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΟΧΙ ΔΙΑΝΟΜΗ
Ο Ειδικός Διαχειριστής κατά το καθεστώς εξυγίανσης διαχειρίζεται την περιουσία της Τράπεζας και δεν την διανέμει, ενώ εάν Τράπεζα τεθεί υπό εκκαθάριση, ο εκκαθαριστής μετά την εκκαθάριση διανέμει την περιουσία σύμφωνα με την σειρά προτεραιότητας την οποία προβλέπει το άρθρο 300 του Περί Εταιρειών Νόμου. Δηλαδή ούτε ο εκκαθαριστής έχει δικαίωμα να παραβεί τον Νόμο και να διανέμει την περιουσία επιλεκτικά χωρίς να ακολουθήσει την σειρά προτεραιότητας την οποία προβλέπει ο Περί Εταιρειών Νόμος (προτεραιότητα έχουν οι δημοτικοί και κυβερνητικοί φόροι, κοινωνικές ασφαλίσεις, οι υπάλληλοι και τέλος οι ανεξασφάλιστοι πιστωτές και ότι απομείνει στο τέλος για τους μετόχους).
Σημειωτέον ότι σύμφωνα με το άρθρο 25 του Περί Εξυγίανσης Νόμου  διασφαλίζονται τα δικαιώματα ιδιοκτησίας των μετόχων και των πιστωτών ώστε τυχόν απώλεια που υφίσταται το θιγόμενο μέρος δεν είναι μεγαλύτερη από εκείνη που θα είχε υποστεί εάν το ίδρυμα που υπόκειται σε εξυγίανση ετίθετο στο σύνολο του, απευθείας σε εκκαθάριση.

Καταλήγοντας, είναι σαφές τόσο από την ισχύουσα νομοθεσία στην Κύπρο όσο και από την διεθνή νομοθεσία και νομολογία, ότι ο Διαχειριστής διαχειρίζεται την περιουσία του Οργανισμού και δεν την διανέμει απογυμνώνοντας τον Οργανισμό ενώ είναι ο Εκκαθαριστής αυτός που διανέμει την περιουσία στους πιστωτές κατά το πέρας της εκκαθάρισης σύμφωνα με την σειρά προτεραιότητας την οποία προβλέπει η Νομοθεσία και οποιαδήποτε διανομή  περιουσίας με προνομιακή μεταχείριση ομάδας των πιστωτών θεωρείται άκυρη σύμφωνα με την Νομοθεσία (preferential payment /treatment).


ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΤΩΝ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ

Τι σημαίνει  Ειδική Διαχείριση Τράπεζας σε καθεστώς εξυγίανσης;
Όταν μια Τράπεζα είναι αφερέγγυα και κινδυνεύει να τεθεί υπό εκκαθάριση (να πτωχεύσει) εάν τούτο θα επηρεάσει ολόκληρη την οικονομία του Κράτους τότε η αρμόδια αρχή με διάταγμα μπορεί να την θέσει σε καθεστώς Εξυγίανσης και να διορισθεί Ειδικός Διαχειριστής  με σκοπό για να διαχειριστεί την περιουσία για 12 μήνες με τον καλύτερο δυνατό τρόπο με προτεραιότητα την διάσωση της και την συνέχιση των εργασιών της (αρθ. 21, 5,15 του Νόμου Περί Εξυγίανσης).

Ποια τα καθήκοντα και εξουσίες του Ειδικού Διαχειριστή (αρθ. 16);
Ο Ειδικός Διαχειριστής αναλαμβάνει την διοίκηση της Τράπεζας και εξασκεί τις εξουσίες και τα καθήκοντα των Διευθυντών (5(7) και 14(1).
Ο Διαχειριστής στοχεύει στην μεγιστοποίηση της αξίας της περιουσίας της,  ώστε να επωφεληθούν οι πιστωτές της στην ολότητα τους και την μέγιστη δυνατή επιστροφή των κεφαλαίων τους, και εάν η διάσωση της Τράπεζας  δεν είναι δυνατή και αν ο Διαχειριστής δεν μπορέσει να πετύχει καλύτερα αποτελέσματα για τους πιστωτές στο σύνολο τους, κατά την διάρκεια των 12 μηνών της διαχείρισης του τότε η επιλογή είναι:  είτε ανανέωσης του διορισμού, είτε η Τράπεζα να τεθεί υπό εκκαθάριση και να εκποιηθεί (πωληθεί) η περιουσία και να διανεμηθεί στους πιστωτές της κατά την σειρά προτεραιότητας την οποία προβλέπει η νομοθεσία  (Οι Νόμοι Περί εξυγίανσης άρθ. 4 και Περί Εταιρειών άρθ. 300).
Είναι σύνηθες στην διεθνή πρακτική ο Διαχειριστής να συνεχίζει σαν Εκκαθαριστής.

Ποιες είναι οι υποχρεώσεις του Διαχειριστή;
Ο Διαχειριστής πρέπει να πάρει όλη την περιουσία της Τράπεζας στην κατοχή του και υπό τον έλεγχο του και έχει εξουσία, να πράττει ότι είναι απαραίτητο και ωφέλιμο για την διαχείριση και διεύθυνση της επιχείρησης και της περιουσίας της.

Ποιοι είναι Πιστωτές και Μετόχοι της Τράπεζας προς όφελος των οποίων ο διαχειριστής διαχειρίζεται την περιουσία;
Ο Διαχειριστής οφείλει να διαχειριστεί την περιουσία της Τράπεζας προς όφελος όλων των πιο κάτω πιστωτών και μετόχων της Τράπεζας και όταν θα διανεμηθεί η περιουσία αυτή  διανέμεται κατά την σειρά προτεραιότητας την οποία προβλέπει η Νομοθεσία:
α) Οφειλές προς το Κράτος και τα Δημαρχεία
β) Οφειλές σε  Ημικρατικούς οργανισμούς  και
γ) Παροχείς υπηρεσιών και αγαθών
δ) Συνεργάτες
ε)  Δικαιούχοι εγγυητικών επιστολών της Τράπεζας
στ) Καταθέτες
ζ) Κάτοχοι  ομολόγων
η) Κάτοχοι αξιόγραφων
θ) Μέτοχοι

Mπορεί να διαμοιραστεί η περιουσία της Τράπεζας, χωρίς να ακολουθηθεί η προτεραιότητα αποπληρωμής πιστωτών που προβλέπει ο Νόμος;
Ο Περί εξυγίανσης Νόμος άρθ.4 και ο Περί Εταιρειών Νόμος άρθ. 300 προβλέπουν πως γίνεται η αποπληρωμή χρεών κατά σειρά προτεραιότητας με την σειρά που αναφέρεται πιο κάτω:
Υποθήκες, Πάγιες επιβαρύνσεις, Δημοτικοί και Κυβερνητικοί φόροι, μισθοί προσωπικού, κοινωνικές ασφαλίσεις, πλεονασμός, κυμαινόμενες Επιβαρύνσεις,  Ανεξασφάλιστοι πιστωτές (σε αυτούς περιλαμβάνονται και οι  Οφειλές προς το Κράτος και τα Δημαρχεία, Οφειλές σε  Ημικρατικούς οργανισμούς, Παροχείς υπηρεσιών και αγαθών, Συνεργάτες, Δικαιούχοι εγγυητικών επιστολών της Τράπεζας, Καταθέτες, Κάτοχοι  ομολόγων, Κάτοχοι αξιόγραφων και τελευταίοι οι μέτοχοι.

Τι σημαίνει εάν γίνουν πληρωμές ή διανεμηθεί περιουσία εκτός της σειράς προτεραιότητας την οποία προβλέπει η Νομοθεσία;
Σύμφωνα με το άρθ. 304 και άρθ. 301 του Περί Εταιρειών Νόμου και του Νόμου Περί Δολίων Μεταβιβάσεων Κεφ.62 οποιεσδήποτε πληρωμές προτίμησης (preferential payments) κατά προτεραιότητα ομάδας πιστωτών έναντι άλλων πιστωτών είναι άκυρες και επιστρέφονται για να διανεμηθούν σε όλους τους πιστωτές σύμφωνα με την Νομοθεσία (Περί Εξυγίανσης άρθ. 4 και Περί Εταιρειών άρθ. 300).

Ακύρωση δόλιωv μεταβιβάσεωv
Σύμφωνα με τον Περί Δολίων Μεταβιβάσεων Νόμο  Κεφ 62 το άρθρο 3 αναφέρει ότι, κάθε μεταβίβαση ή διάθεση οποιασδήποτε κινητής ή ακίνητης περιουσίας που γίνεται από oπoιoδήπoτε πρόσωπο με πρόθεση vα παρεμποδίσει ή καθυστερήσει τους υπόλοιπους πιστωτές vα ανακτήσουν  τα χρέη τους αυτώv, θα θεωρείται ότι είvαι δόλια, και θα είναι άκυρη και η περιουσία πoυ  μεταβιβάστηκε  δύvαται vα κατασχεθεί και vα πωληθεί πρoς ικαvoπoίηση oπoιoυδήπoτε χρέoυς από δικαστική απόφαση πoυ οφείλεται από την Τράπεζα.

Τι μπορούν να κάνουν οι πιστωτές εάν ο Διαχειριστής δεν κάνει καλά την δουλειά του;
Οποιεσδήποτε ανησυχίες των πιστωτών για την συμπεριφορά του διαχειριστή θα πρέπει να διευκρινίζονται και να απευθύνονται στον ίδιο απευθείας ή μέσω Επιτροπής των Πιστωτών (εάν υπάρχει).
Εάν το θέμα δεν λυθεί τότε σε  πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί  να υποβληθεί αίτηση στο Δικαστήριο το οποίο όμως δεν θα μπορεί να υποσκελίσει (leapfrog claims) άλλους πιστωτές και να δώσει προτεραιότητα σε άλλους.

Τι γίνεται σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες; Υπάρχουν Ευρωπαϊκές οδηγίες;
Τα πιο πάνω ισχύουν σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες (Αγγλία, Ελλάδα) μαζί με τις σχετικές Ευρωπαϊκές Οδηγίες και Προτάσεις με τις οποίες συνάδει η Κυπριακή Νομοθεσία:  Οδηγία 2001 / 24 / ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την εξυγίανση και την εκκαθάριση των Πιστωτικών Ιδρυμάτων, και την Πρόταση «Recovery and Resolution of Credit Institutions and investment firms» συμφωνήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 27/6/2013, και πολλές άλλες.

Διαφάνεια - Πώς μπορούμε να παίρνουμε πληροφορίες για την Διαχείριση;
Ο Διαχειριστής θα εκδίδει ανακοινώσεις και ετοιμάζει εκθέσεις για την πρόοδο της διαχείρισης σύμφωνα με τις υποχρεώσεις του με βάση το άρθ. 18 του Περί Εξυγίανσης Νόμου.

Yπάρχουν δικαστικές αποφάσεις στην Κύπρο και στο εξωτερικό για καθοδήγηση;
Yπόθεση Lehman Brothers – Eίναι η γνωστή καθοδηγητική υπόθεση (leading case) στην οποία ομάδα πιστωτών προσπάθησαν να πληρωθούν κα να τους διανεμηθεί περιουσία πριν τους άλλους πιστωτές ( leap frog claim)  και απεφασίσθη ότι το δικαστήριο δεν μπορούσε να παρέμβει στο έργο του Διαχειριστή και ότι πρέπει να τον αφήσει να κάνει την δουλειά του σύμφωνα με το γράμμα του Νόμου, καθότι εάν το δικαστήριο επενέβαινε στην διαδικασία πληρωμής και αποζημίωσης των πιστωτών θα υπέσκαπτε τις πρόνοιες του Νόμου οι οποίες προβλέπουν την σειρά προτεραιότητας μεταξύ των πιστωτών. (RAB Capital Plc v Lehman Brothers International (Europe) UK High Court 2008),
Επίσης, στην Κυπριακή υπόθεση Γιάννου Πιτσιλλή v Χρίστου Παναγιωτίδη του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακος (Αγωγή 2406/2) με βάση του Περί Δολίων Μεταβιβάσεων (Ακύρωση) Νόμο Κεφ. 62, το δικαστήριο διέταξε κατάσχεση των μεταβιβασθέντων μετοχών και πώληση τους για αποπληρωμή των υπολοίπων πιστωτών και διέταξε την ακύρωση της μεταβίβασης ακινήτου και επανεγγραφή του.