Μπορεί ο υπουργός Οικονομικών, Βάσος Σιαρλή, να παρέθεσε διάσκεψη τύπου προσπαθώντας να δώσει απαντήσεις για όλα τα καυτά ζητήματα που αφορούν την οικονομική επικαιρότητα αλλά μάλλον περισσότερα ερωτήματα άφησε να αιωρούνται με τις τοποθετήσεις του. Πάντως, φαίνεται πως ο κ. Σιαρλή με τις τεχνοκρατικές του γνώσεις και το ήρεμο προφίλ που τον βοηθά επικοινωνιακά αποτελεί τον κυματοθραύστη των αντιδράσεων κατά της οικονομικής διαχείρισης που κάνει η κυβέρνηση.

Πακέτο μέτρων: Πότε και τι θα περιλαμβάνει;
Αναφερόμενος στο έλλειμμα του 2012 ο κ. Σιαρλή ανέφερε πως αυτό αναμένεται να διαμορφωθεί στο 4,5% βάσει της σημερινής εικόνας των δημόσιων ταμείων. Τόνισε πάντως ότι με την κατάθεση μέτρων, που έχει σχεδιάσει η κυβέρνηση, το δημοσιονομικό έλλειμμα θα περιοριστεί στο 3,5%. Δηλαδή θα παρθούν μέτρα δημοσιονομικής επίπτωσης 1% ή σε απόλυτους αριθμούς θα είναι ισχύος 150 με 200 εκατομμυρίων.

Παράλληλα, έπειτα από ερωτήσεις δημοσιογράφων ο κ. Σιαρλή αναφέρθηκε ακροθιγώς σε μέτρα που αφορούν τους δημοσίους υπαλλήλους, τα ωφελήματα και τις αποδοχές τους (συντάξεις, μισθός και ΑΤΑ) τονίζοντας ότι αποτελούν κινήσεις που συζητούνται με την τρόικα. Αυτό σημαίνει ότι είναι μέτρα που θα εφαρμοστούν μέσω του υπό συζήτηση μνημονίου.

Έχοντας αυτό υπόψη εξάγεται το συμπέρασμα ότι τα μέτρα που θα περιλαμβάνει το πακέτο του ΥΠΟΙΚ θα είναι φορολογικής υφής και όχι περιορισμού δαπανών του δημοσίου και σε επίπεδο μόνιμων, διαρθρωτικών αλλαγών. Ο κ. Σιαρλή πάντως έσπευσε να τονίσει πως στο πακέτο θα περιληφθούν και περικοπές δαπανών χωρίς όμως να δίνει περαιτέρω λεπτομέρειες. Πάντως, νωπές είναι οι μνήμες του περασμένου Μαΐου κατά τον οποίο όλοι ανέμεναν πακέτο μέτρων (δημόσια τοποθετήθηκε επ’ αυτού και ο κ. Σιαρλή) αλλά τα μέτρα «κόπηκαν» από το Προεδρικό ως αντιλαϊκά.

Τονίζεται πάντως ότι προτεινόμενη αύξηση φορολογίας στα καπνικά προϊόντα «κόπηκε» από τη Βουλή και πλέον το κράτος θα πρέπει να εξασφαλίσει ή να παγώσει δαπάνες συνολικού ποσού πέραν των 150 εκ. ευρώ. Μάλιστα, για το ποσό που αναφέρεται ως στόχος εξοικονόμησης δημοσιογράφος –πολύ εύστοχα- ρώτησε τον κ. Σιαρλή εάν τα μέτρα που θα προωθηθούν σήμερα θα είναι ίδιας δημοσιονομικής επίπτωσης με αυτά που θα προτείνονταν τον Ιούνιο. Ο υπουργός Οικονομικών απάντησε λακωνικά: «Τα μέτρα θα είναι δημοσιονομικής επίπτωσης 1%».

Δηλαδή το ποσό-στόχος δεν αλλάζει ωστόσο είναι σαφώς μικρότερο το διαθέσιμο χρονικό διάστημα. Με απλά λόγια εάν με πέντε κινήσεις θα εξασφαλίζονταν 150 εκ. ευρώ σε έξι μήνες, σήμερα χρειάζονται είτε 10 εξίσου αποτελεσματικές κινήσεις, είτε οι ίδιες κινήσεις αλλά με διπλάσια αποτελεσματικότητα. Εάν για παράδειγμα το κράτος υπολογίζει να αυξήσει κατά 5% τον φόρο στα καπνικά προϊόντα και να πάρει 10 εκ. ευρώ σε έξι μήνες, σήμερα θα πρέπει να θέσει αύξηση 10% προκειμένου να εξασφαλίσει το ίδιο ποσό στον μισό χρόνο.

Ο κ. Σιαρλή δεν έδωσε περαιτέρω λεπτομέρειες επί του πακέτου μέτρων που θα κατατεθεί εντός των επόμενων εβδομάδων στη Βουλή. Το μόνο που απομένει είναι να δούμε το πακέτο που θα προωθεί στο κοινοβούλιο.

Συζητήσεις με την τρόικα
Η κυβέρνηση Χριστόφια έχει πει πολλές φορές (αρκετές μάλιστα το έχει πράξει) πως πριν τα όποια μέτρα εξυγίανσης θέλει να πραγματοποιεί διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους. Αυτή τη στιγμή η κυβέρνηση και ειδικότερα το Υπουργείο Οικονομικών συζητά με την τρόικα για το «κυπριακό μνημόνιο», τα μέτρα δηλαδή που θα εξυγιάνουν την κυπριακή οικονομία προκειμένου και οι δανειστές να αποδεσμεύουν τα χρήματα που χρειάζεται η χώρα.

Την ώρα ωστόσο που η κυβέρνηση συζητά με την τρόικα οι συντεχνίες δεν γνωρίζουν σε ποιο βαθμό θα επηρεαστούν οι αποδοχές μισθών και ωφελημάτων των μελών τους, ενώ επιχειρήσεις και νοικοκυριά τηρούν εν αγνοία σχετικά με επικείμενες αυξήσεις φορολογιών. Το συμπέρασμα που απορρέει από τον χειρισμό της κατάστασης είναι πως περί τα τέλη Σεπτεμβρίου (και όταν τα κρατικά ταμεία θα είναι άδεια) θα παρουσιαστεί η δέσμη μέτρων που θα συνθέτει το μνημόνιο. Την ίδια ώρα όλο και περισσότερες είναι οι πληροφορίες για έντονη αντίδραση της κυβέρνησης στο ενδεχόμενο παρουσίασης από την τρόικα σκληρών μέτρων. Αυτό που διαφεύγει από την έως τώρα ειδησεογραφία είναι πως η ίδια η κυβέρνηση είναι που κάνει το «πάρε-δώσε» την τρόικα, οπότε τα όποια μέτρα θα είναι αποτέλεσμα δικών της προτάσεων ή έστω δικών της εγκρίσεων.

Ερωτηματικά και για την Τράπεζα Κύπρου
Ο υπουργός Οικονομικών όταν ρωτήθηκε για τη στήριξη της Τράπεζας Κύπρου τόνισε πως ο οργανισμός ακόμη να καταθέσει το αίτημά του για στήριξη στην κυβέρνηση. Αυτό όμως που πάλι ξενίζει είναι ότι ήδη η Τράπεζα Κύπρου χρειάζεται πέραν των 700 εκ. ευρώ για να καλύψει τις κεφαλαιακές της ανάγκες, ενώ ήδη έχασε το deadline του περασμένου Ιουνίου της EBA. Ουσιαστικά και η Τράπεζα Κύπρου βρίσκεται κοντά σε κρατική στήριξη η οποία δεν έχει όμως ξεκαθαριστεί σε ποιο βαθμό και με ποιο τρόπο θα γίνει. Το παράδειγμα της Λαϊκής αποτελεί διαφορετική περίτπωση, αφού ήταν άλλου μεγέθους οι κεφαλαιακές ανάγκες της τράπεζας σε σχέση με την Τράπεζα Κύπρου.

Την ίδια ώρα υπάρχει και η αίσθηση ότι όπως συμβαίνει στην περίπτωση των ριζικών διαρθρωτικών αλλαγών έτσι και στην περίπτωση των τραπεζών θα τεθούν σε πλαίσιο στήριξης που θα θέσει η τρόικα και όχι η κυπριακή πολιτεία, λειτουργώντας προνοητικά απέναντι στην τρόικα αλλά και κατευναστικά απέναντι στις αγορές.