Με ύφος απολογητικό για τις συνέπειες που επέφερε η απόφαση του Eurogroup για την Κύπρο αλλά και εικόνα πραγματιστή ως προς το ότι δεν υπήρχαν τη δεδομένη στιγμή άλλες επιλογές, παρουσιάστηκε σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν και Επίτροπος αρμόδιος για Οικονομικά και Νομισματικά θέματα Όλι Ρεν. Το Ευρωκονοβούλιο συζήτησε σήμερα το πρωί στην κατάσταση στην Κύπρο ζητώντας εξηγήσεις για τις αποφάσεις που λήφθηκαν από το Eurogroup της 25ης Μαρτίου.

Ο κ. Ρεν τόνισε τόσο στην εισαγωγική ομιλία του όσο και στην παρέμβασή του που ακολούθησε τις παρεμβάσεις των ευρωβουλευτών, ότι η Κομισιόν είχε παροτρύνει την Κύπρο να λάβει μέτρα και να προσφύγει στο Μηχανισμό Διάσωσης ήδη από τον Νοέμβριο του 2011. Κάτι που η κυπριακή κυβέρνηση δεν έπραξε. Επίσης, ανέφερε, η Κομισιόν από την πλευρά της προσπάθησε να επιταχύνει τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων και οριστικοποίησης του κυπριακού Μνημονίου ώστε να ολοκληρωθεί πριν από το τέλος Δεκεμβρίου. Αλλά ούτε αυτό κατέστη δυνατό, σημείωσε με νόημα αποφεύγοντας να αποδώσει ευθύνες επί τούτου.
«Η διαδικασία για τη λήψη των αποφάσεων για την Κύπρο, είπε, ήταν δύσκολη και όχι χωρίς σφάλματα. Οι κυπριακές αρχές και τα κράτη μέλη αλλά και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα έπρεπε να βρουν μοναδικές λύσεις σε μοναδικά προβλήματα χωρίς εμπειρία. Και σε τεράστια πίεση χρόνου.»

Οι αποφάσεις

Γεγονός είναι, σχολίασε, ότι το  προτιμητέο σενάριο για την Κύπρο θα ήταν η διαρθρωτική προσαρμογή των τραπεζών αλλά υπήρξαν σημαντικοί χρηματοοικονομικοί περιορισμοί: «Τα κράτη μέλη ήταν διατεθειμένα να δώσουν στην Κύπρο μόνο δέκα δις ευρώ ενώ οι συνολικές ανάγκες της χώρας ανέρχονταν σε 17 δις. Κάτι που περιόριζε σημαντικά τις εναλλακτικές δυνατότητες.»
Ο κ. Ρεν εξήγησε ότι καθώς ο χρόνος εξέπνεε, έπρεπε να ακολουθηθεί μια άλλη πορεία. «Η κατάσταση των τραπεζών επιδεινώθηκε ταχύτατα. Η δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα κινδύνευε άμεσα. Ο κίνδυνος κατάρρευσης ολόκληρου του τραπεζικού τομέα ήταν πραγματικός. Θα ήταν μια καταστροφή ολέθρια για Κύπρο και τους πολίτες της.»
Σημείωσε ότι χωρίς ένα νομοθετικό πλαίσιο για επίλυση των τραπεζικών προβλημάτων και χωρίς πρόγραμμα στήριξης οι τράπεζες στην Κύπρο παρέμειναν κλειστές και επιβλήθηκαν κεφαλαιακοί έλεγχοι για να αντιμετωπιστεί πρόβλημα.

Ιρλανδικό bail-in

Στις επικρίσεις που ακούστηκαν τόσο εκ μέρους των Κυπρίων Ευρωβουλευτών όσο και άλλων, κυρίως από το κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών, σε σχέση με την επιλεκτική λύση που δόθηκε στην περίπτωση της Κύπρου την ώρα που τραπεζικοί τομείς σε άλλες χώρες δεν υπέστηκαν την θεραπεία τύπου σοκ, ο κ. Ρεν ότι είπε συνεισφορά πιστωτών των τραπεζών υπήρξε και αλλού: «Στην Ιρλανδία», υπέδειξε, «το πρόγραμμα στήριξης του τραπεζικού τομέα περιελάμβανε συνεισφορά ύψους 5 δις ευρώ. . Η ιδιαιτερότητα της Κύπρου είναι ότι οι κυπριακές τράπεζες βασίζονταν ιδιαιτέρως στις συνεισφορές από καταθέτες πιστωτές και το bail-in που έγινε ήταν συνέπεια αυτής της κατάστασης λόγω του μοναδικού χαρακτήρα της περίπτωσης της Κύπρου.»
Όμως, σημείωσε, το πρόγραμμα της Κύπρου δεν περιλαμβάνει καινοτόμα στοιχεία. Τόνισε δε ότι αυτός ο μοναδικός χαρακτήρας του τραπεζικού συστήματος της Κύπρου «δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως προηγούμενο για μελλοντικές ανάλογες κινήσεις. Δεν υπάρχουν τέτοιες προθέσεις.»

Και τώρα η στήριξη…

Ο Όλι Ρεν συνηγόρησε υπέρ του κυπριακού προγράμματος λέγοντας ότι δίνει την ευκαιρία στη χώρα να αποφύγει την άτακτη χρεοκοπία και σηματοδοτεί την έναρξη μιας κοινής προσπάθειας για να μπορέσει η Κύπρος να επανέλθει σε αειφόρο ανάπτυξη.

Δήλωσε δε ότι η Κομισιόν θα λειτουργήσει με ταχείς ρυθμούς για να ανοίξει στην Κύπρο τις διόδους για κονδύλια ανάπτυξης και στήριξης.

Τα μαθήματα

Κατά τον Επίτροπο Ρεν, η περίπτωση της Κύπρου παρέχει δύο μαθήματα. Πρώτον ότι πρέπει να υπάρχει απόλυτη σαφήνεια για το τι συμβαίνει με τις καταθέσεις των πολιτών. Και δεύτερον ότι επείγει η δημιουργία της τραπεζικής ένωσης.

Η κατάρρευση

Ο κ. Ρεν υποστήριξε ότι τα προβλήματα της Κύπρου δημιουργήθηκαν σε σειρά ετών. "Ο τραπειζκός τομέας δάνειζε με ευνοικούς όρους δημιουργώντας μια φούσκα ακινήτων η οποία αποσταθεροποίησε τα πράγματα." Τα προβλήματα, είπε, "απορρέουν από τη μη αποτελεσματική διαχείριση των τραπεζών στις  οποίες επιετράπει να επεκαταθούν σε υπερβολικούς κινδύνους μέσω των δρατηριοτήτων τους."
Το πρόγραμμα όμως, σημείωσε, θα δώσει τη δυαντόττηα στην Κύπρο να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητά της.

Συμφωνώ με τον Χάρη

Ο Επίτροπος δήλωσε ότι συμφωνεί με τον υπουργό Οικονομικών της Κύπρου ο οποίος δήλωσε σε συνέντευξή του χθες ότι δεν θα παίξει το παιχνίδι των κατηγοριών αλλά θα εστιάσει την προσοχή του στο μέλλον. Είμαστε σθεναρά προσηλωμένοι στην υιοθέτηση των μέτρων που έπρεπε να ληφθούν από καιρό, είπε ο κύπριος υπουργός κατά τον κ. Ρεν.
Η Κομισιόν, συμπλήρωσε, έχει κινητοποιηθεί για να δώσει τεχνοκρατική βοήθεια προς την Κύπρο αλλα και να εντοπίσει τους διαθέσιμους πόρους για να χαράξει την πορεία προς τα εμπρός.
"Η Κομισιόν είναι αποφασισμένη να βοηθήσει Κύπρο και τους Κυπρίους να αντιμετωπίσουν τα προβλήματά τους."