Προτάσεις, λύσεις και ενέργειες για έξοδο από την οικονομική κρίση και να μπει η Κύπρος να μπει στον δρόμο της ανάπτυξης, απέστειλε στον Πρόεδρος της Δημοκρατίας το ΚΕΒΕ. Αφού γνωστοποίησε τις προθέσεις και τις ενέργειές του το ΚΕΒΕ απέστειλε στα ΜΜΕ την ολότητα των προτάσεών του για ανάπτυξη της οικονομίας.
ΙΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΟΜΑΛΟΠΟΙΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
Α. ΑΜΕΣΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ
1. Άμεση διοχέτευση ρευστότητας στην αγορά για χρηματοδότηση της ανάπτυξης με μακροχρόνια, χαμηλότοκα δάνεια. Προτείνουμε τη χρήση ενός μέρους του ποσού των 10 δις, με ταυτόχρονη μείωση καταθετικών και δανειστικών επιτοκίων, τόσο σε υφιστάμενα όσο και σε νέα δάνεια.
2. Για όλες τις επιχειρήσεις που διατηρούσαν πιστωτικούς λογαριασμούς υπό μορφή τρεχούμενων ή προθεσμίας μέχρι και 3 μηνών, που αποδεδειγμένα αποτελούσε κεφάλαιο κίνησης, να εξευρεθούν τρόποι μέσω του τραπεζικού συστήματος να έχουν τις απαραίτητες διευκολύνσεις για να μπορέσουν να συνεχίσουν την λειτουργία της επιχείρησης τους.
3. Άμεση απoδέσμευση του συνόλου του 40% των καταθέσεων στην Τράπεζα Κύπρου για κάθε καταθέτη. Να ξεκαθαριστεί άμεσα το οριστικό κούρεμα.
4. Στήριξη της Τράπεζας Κύπρου και διορισμός Συμβουλίου και ιδιαίτερα Γενικού Διευθυντή.
5. Οι τράπεζες να μην προχωρούν σε μειώσεις στα όρια λογαριασμών των πελατών τους, γιατί αυτό θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα στην διεκπεραίωση των συναλλαγών.
6. Επιμήκυνση χρόνου αποπληρωμής υφιστάμενων δανείων μέσω επαναδιαπραγμάτευσης.
7. Από τις 15/3/2013 και για ακόμη 90 μέρες να μην υπάρχει πίεση για πληρωμή δόσεων κεφαλαίου / τόκων στην Τράπεζα Κύπρου και Λαϊκή, μέχρι να μπορούν να γίνουν οι αναγκαίες διευθετήσεις (αναδιοργάνωση / επιμήκυνση, απελευθέρωση δεσμεύσεων ποσών κλπ).
Παράλληλα μη χρέωση τόκων υπερημερίας για την ίδια περίοδο.
8. Να παρασχεθεί η αναγκαία περίοδος προσαρμογής 2-3 ετών για:
(i) εφαρμογή του νέου ορισμού ‘Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων’. (δηλαδή όσα δάνεια έχουν ικανοποιητική εξασφάλιση να μην θεωρούνται ως Μη εξυπηρετούμενα).
(ii) έναρξη εφαρμογής της αναγκαστικής μέγιστης περιόδου εκποιήσεως ακινήτων.
9. Τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια να αντιμετωπίζονται μεμονωμένα (στη βάση δανείου όχι εταιρείας).
10. Μεταχρονολογημένες επιταγές. Να δωθεί οδηγία στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να επαναλειτουργήσουν τα factoringaccounts, με το να αποδέχονται κατάθεση των μεταχρονολογημένων επιταγών. Πρόσφατα αρκετές τράπεζες διέκοψαν την λειτουργία αυτών των λογαριασμών και δεν δέχονται μεταχρονολογημένες επιταγές. Αντίθετα αφαιρούν το αντίστοιχο ποσό από τον λογαριασμό του δικαιούχου, με αποτέλεσμα την περαιτέρω και απότομη μείωση της ρευστότητας των επιχειρήσεων.
Β. ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ – ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
1. Καθυστερήσεις στην έκδοση αποφάσεων από την Επιτροπή Εγκρίσεων στην Κεντρική γεγονός που δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην φερεγγυότητα των κυπριακών επιχειρήσεων με τους προμηθευτές του εξωτερικού αλλά και τις εγχώριες συναλλαγές.
2. Προβλήματα με την διαδικασία εκκαθαρίσματος των επιταγών σε σχέση με το ποιος προσκομίζει το αναγκαίο δικαιολογητικό στην τράπεζα εκκαθάρισης.
3. Τροποποίηση του Νόμου ώστε να μην επιτρέπεται για ένα χρονικό διάστημα να γίνονται default όσοι, λόγω των εκτάκτων μέτρων, δεν μπορούν να πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους.
4. Να σταματήσουν οι εξαιρέσεις των «δικαιούχων» για κούρεμα γιατί αυτό αυξάνει το βάρος στους υπόλοιπους καταθέτες.
5. Να προσεχθούν οι όροι εντολής της εταιρείας KPMG που θα προχωρήσει σε εκτίμηση των περιουσιακών στοιχείων της Τράπεζας Κύπρου και της Λαϊκής, βάση των προνοιών του Μνημονίου, ώστε υπό τις παρούσες ιδιαίτερα δυσμενείς περιστάσεις, να ληφθούν υπ’ όψιν τα πιο κάτω:
(α) Το θετικό αντίκτυπο από την ανάπτυξη/εκμετάλλευση φυσικού αερίου επί των τιμών ακινήτων.
(β) Διαφοροποίηση εκτίμησης αξιών για ακίνητα σε περιοχές που βασίζονται σε εξωτερική ζήτηση σε σχέση με αυτά που βασίζονται στην εγχώρια ζήτηση.
(γ) Δάνεια που στο παρελθόν αναδιαρθρώθηκαν ή επιμηκύνθηκαν να μην θεωρούνται ως Μη Εξυπηρετούμενα.
6. Μελέτη από τεχνοκράτες για την δυνατότητα αξιοποίησης Ευρωπαϊκών κονδυλίων για επιδότηση μέρους των μισθών του προσωπικού.
7. Να προχωρήσουμε στη λειτουργία του Ταμείου Αλληλεγγύης για καταθέσεις πέραν των 100.000 ευρώ.
8. Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα με την αξιοπιστία των Κυπρίων Εισαγωγέων με τους προμηθευτές τους λόγω καθυστερήσεων στα εμβάσματα
Γ. ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ
1. Κινήσεις/εξαγγελίες για στήριξη της Τράπεζας Κύπρου από μεγάλους επιχειρηματίες/συγκροτήματα εταιρειών.
2. Προσπάθειες για συμμετοχή μεγάλης τράπεζας του Εξωτερικού. Αποτελεί ωστόσο πρόβλημα το ποσό των 9.2 δις του ELA.
3. Να οριστικοποιηθεί το ύψος του κουρέματος για την Τράπεζα Κύπρου ώστε να απελευθερωθούν τα διαθέσιμα κονδύλια των πελατών.
ΙΙ. ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΡΜΑΝΣΗ ΤΗΣΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
Α. ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ/ΠΑΡΑΘΕΡΙΣΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ
1. Φορολογική Αμνηστία για επένδυση από επαναπατριζόμενα κεφάλαια
Παραχώρηση φορολογικής αμνηστίας για όσα κεφάλαια επιστραφούν από το εξωτερικό από Κύπριους πολίτες νοουμένου ότι θα επενδυθούν για την αγορά οικιστικών μονάδων, καταστημάτων κλπ. εντός 2 ετών και θα διατηρηθούν στην κατοχή των αγοραστών δια τουλάχιστον 5 έτη.
2. Παραχώρηση Κυπριακής Υπηκοότητας σε Επενδυτές
Με μείωση του ελάχιστου ποσού επένδυσης στα ακίνητα από €10 εκ σε περίπου €3-4 εκ., θα δωθεί η δυνατότητα γρήγορης εισροής ξένου συναλλάγματος (πχ 2000 επενδυτές Χ €4.0 εκ = €8 δις).
Εναλλακτικά θα μπορούσαμε να δίνουμε την υπηκοότητα σε άτομα που αγοράζουν ακίνητη ιδιοκτησία (γη, κτήρια, γραφεία κλπ) συνολικής αξίας €3-4 εκ. τα οποία δεσμεύονται να έχουν στην κατοχή τους για μεγάλο χρονικό διάστημα 5-7 χρόνια.
3. Παραχώρηση Άδειας Μόνιμης Παραμονής
- να καθιερωθεί αυτόματη διαδικασία έκδοσης της άδειας εντός 3 ημερών από τον Έπαρχο (νοουμένου ότι έχει υπογραφεί συμβόλαιο αγοράς και έχουν καταβληθεί οι 200,000).
- για αγορά από συγγενικά μη εξαρτώμενα άτομα ακίνητης ιδιοκτησίας πολλαπλάσιας των €300,000 να δίνονται πέραν της μιας άδειας παραμονής (π.χ. αγορά €900,000 + ΦΠΑ να δίνονται 3 άδειες παραμονής). Αυτό θα βοηθήσει στην πώληση περιουσιών μεγαλύτερης αξίας).
- Να διερευνηθεί περαιτέρω η ιδέα της χορήγησης κυπριακής «ταυτότητας Μόνιμης Διαμονής» αντί την σφράγιση των διαβατηρίων.
4. Διευκολύνσεις /Επίσπευση Άδειας Εισόδου
Άμεση λήψη μέτρων για διευκόλυνση και επίσπευση της διαδικασίας έγκρισης άδειας εισόδου σε πολίτες τρίτων χωρών, όπως πχ Κίνα, Αραβικές χώρες. Το μέτρο αυτό, πέραν του Τουρισμού, θα βοηθήσει ουσιαστικά στην διευκόλυνση προσέλκυσης/επίσκεψης επενδυτών.
5. Επίσπευση εξέτασης και έγκρισης αδειών για μεγάλες αναπτύξεις/έργα.
6. Αύξηση Αναπτυξιακών Συντελεστών
Για βελτίωση της βιωσιμότητας έργων, προσέλκυση επενδυτών και προώθηση ανάπτυξης και στήριξη της τιμής των ακινήτων να αυξηθούν οι συντελεστές δόμησης (Σ.Δ) ως ακολούθως:
(α) Από 15% σε 20%.
(β) Από 20% σε 30%.
(γ) Από 30% σε 40%.
(δ) Σε υφιστάμενους Σ.Δ πέραν του 40% να γίνει αύξηση κατά 20% (πχ όπου 50% να γίνει 70%).
7. Αδειοδότηση Αναπτύξεων – Τιτλοποίηση Ακινήτων
Το σύστημα αδειοδότησης της ανάπτυξης θα πρέπει να εκμοντερνιστεί,
να αναλάβουν σοβαρές ευθύνες οι μελετητές και οι άδειες να εκδίδονται
σεελάχιστο αλλά και καθορισμένο χρόνο. Θα πρέπει να εφαρμοστεί
σωστά ο αυτοέλεγχος.
Επίσης η διαδικασία έκδοσης τίτλων στο Κτηματολόγιο πρέπει να απλοποιηθεί, να συντμηθεί, να κωδικοποιηθεί και με την χρησιμοποίηση ιδιωτών μελετητών/εμπειρογνωμόνων οι τίτλοι θα πρέπει να εκδίδονται ταυτόχρονα με την ολοκλήρωση ενός έργου.
Β. ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ
1. Πολεοδομικά κίνητρα ξενοδοχειακών μονάδων – Μεικτές Τουριστικές Αναπτύξεις
Παροχή ελκυστικών πολεοδομικών κινήτρων, κατάληξη και συγκεκριμενοποίηση προνοιών πολιτικής για Μεικτές Τουριστικές Αναπτύξεις (ΜΤΑ). Ήδη ειδική επιτροπή επεξεργάζεται την πολιτική, αλλά η όλη διαδικασία πρέπει να επισπευθεί και η κυβέρνηση να συμφωνήσει στις νομοθετικές αλλαγές που είναι απαραίτητες για την εύρυθμη αξιοποίηση του Σχεδίου.
2. Κίνητρα για λειτουργία ξενοδοχειακών μονάδων κατά τη χειμερινή περίοδο.
Αντί, όπως συμβαίνει σήμερα, να επιδοτούνται μονάδες για να είναι κλειστές τον χειμώνα, να δοθούν κίνητρα για να παραμείνουν ανοιχτές κατά την ίδια περίοδο. Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα περιλαμβάνουν την μείωση της ανεργίας, αύξηση χειμερινού τουρισμού, βελτίωση οικονομικών δεδομένων τουριστικών μονάδων/κέντρων αναψυχής κλπ με αυξημένη δυνατότητα αναβαθμίσεως εγκαταστάσεων και υπηρεσιών κ.α.
3. Πολιτική Ανοικτών Αιθέρων
Άμεση κατάργηση των μονοπωλίωνκαι εφαρμογή πολιτικής ανοικτών αιθέρων.
Γ. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ
1. Ίδρυση νέων Βιομηχανικών Περιοχών/Ζωνών
2. Πολεοδομικά κίνητρα σε Βιομηχανικές Περιοχές και Ζώνες
3. Παγοποίηση αύξησης ενοικίων σε Βιομηχανικές Περιοχές
4. Έρευνα και Καινοτομία
5. Εκκολαπτήρια Επιχειρήσεων
6. Κόστος Ηλεκτρικού Ρεύματος
7. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας
Δ. ΝΑΥΤΙΛΙΑ
Η Ναυτιλία αποτελεί ένα από τους σημαντικότερους τομείς της Κυπριακής οικονομίας. Θα πρέπει με κάθε τρόπο να στηριχθεί αφού είναι ο τομέας που διατηρεί ανέπαφα όλα τα ανταγωνιστικά του πλεονεκτήματα.
Ε. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
1. Άμεση προώθηση διακρατικών συμφωνιών για αμοιβαία αναγνώριση πανεπιστημιακών τίτλων σπουδών με τρίτες χώρες, τις Κίνα, Ρωσία, Ουκρανία, Ιράν, Ινδία, Αραβικές χώρες. Αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για προσέλκυση ξένων φοιτητών.
2. Λειτουργία ειδικού τμήματος (ίσως στο γραφείο του Υπουργού Εσωτερικών) για σύντομη έγκριση άδειας εισόδου σε όσους νέους από τρίτες χώρες επιθυμούν να σπουδάσουν στα Κυπριακά Πανεπιστήμια, για αποφυγή των χρονοβόρων και ατέρμονων διαδικασιών του Τμήματος Μεταναστεύσεως.
Ζ. ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ
1. Μέχρι την έναρξη εφαρμογής του ΓΕΣΥ, να αξιοποιηθούν τα ιατρικά κέντρα του ιδιωτικού τομέα με την αγορά υπηρεσιών με ανταγωνιστικές τιμές για υπηρεσίες που σήμερα δεν προσφέρονται ικανοποιητικά ή/και οικονομικά από τον δημόσιο τομέα.
2. Επέκταση και στον ιδιωτικό τομέατις ιατροφαρμακευτικής κάλυψης των αλλοδαπών πολιτών των χωρών/μελών ΕΕ όταν βρίσκονται στην Κύπρο με τιςτις όρους τις συμβαίνει και με τις ιατροφαρμακευτικές υπηρεσίες του κρατικού τομέα.
Η. ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΠΤΩΣΗ ΓΙΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΡΕΥΝΑΣ &ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ
Η Έρευνα και Καινοτομία θα πρέπει να αποτελεί κεντρικό άξονα τις οικονομικής πολιτικής τις χώρας τις για τα επόμενα χρόνια. Η επένδυση σε δραστηριότητες Ε&Α εκτός του ότι συμβάλλει στην ποιοτική αναβάθμιση των παραγομένων προϊόντων και υπηρεσιών αφού βασίζονται περισσότερο στη γνώση και την τεχνολογία, βοηθούν στην αξιοποίηση του αδρανούντος επιστημονικού δυναμικού τις χώρας και δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας ψηλής προστιθέμενης αξίας.
1. Γίνεται εισήγηση τις για τα ποσά που αποδεδειγμένα δαπανούνται για σκοπούς Ε&Α παραχωρείται αυξημένη φορολογική πίστωση (πχ. 150% πίστωση) ενώ σε περίπτωση που επιτευχθεί η παραγωγή νέου προϊόντος ή υπηρεσίας να υπάρχει πρόσθετη φορολογική απαλλαγή για κέρδη που προκύπτουν ως αποτέλεσμα των πωλήσεων του συγκεκριμένου προϊόντος ή υπηρεσίας για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Παρόμοια μοντέλα έχουν υιοθετηθεί από αριθμό Ευρωπαϊκών Χωρών.
2. Επιπρόσθετα να γίνει πρόταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση τις προωθηθούν Ευρωπαϊκά προγράμματα για ενίσχυση έργων που εμπεριέχουν τις πιο κάτω δραστηριότητες:
(α) Smart technologies
(β) Wellbeing / Υγεία
(γ) Μουσεία, πολιτιστικά κέντρα, θεματικά πολιτιστικά πάρκα κλπ.
(δ) Ενέργεια (παραγωγή και εξοικονόμηση).
Θ. ΕΝΕΡΓΕΙΑ
1. Δημιουργία υποδομών για εγκατάσταση νέων βιομηχανιών/
επιχειρήσεων που σχετίζονται με τον τομέα της ενέργειας.
2. Προώθηση των υποδομών για το τερματικό υγροποίησης και αποθήκευσης πετρελαιοειδών.
Ι.ΔΙΑΦΟΡΑ
Άμεση ψήφιση του νομοσχεδίου για το Leasingτο οποίο εκκρεμεί εδώ και αρκετό καιρό στη Βουλή.
ΙΙΙ. ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
Η συνομολόγηση της Κυπριακής δανειακής σύμβασης αναμένεται να επαναφέρει τη σταθερότητα στην οικονομία και ειδικότερα στο χρηματοπιστωτικό τομέα. Η ανακεφαλαιοποίηση των Κυπριακών τραπεζών αναμένεται να επιτρέψει την αποκλιμάκωση των επιτοκίων και τη διοχέτευση ρευστότητας στην αγορά.
Λαμβάνοντας υπόψη τη δημοσιονομική εξέλιξη των χωρών που βρίσκονται κάτω από μνημόνιο, τα μέτρα που λαμβάνονται οδηγούν σε μεγαλύτερα ποσοστά ύφεσης. Είναι απαραίτητο, μαζί με την οριστικοποίηση των όρων του μνημονίου, να υπάρξει ένας ολοκληρωμένος αναπτυξιακός σχεδιασμός ώστε να απορροφηθούν οι αρνητικές συνέπειες των μέτρων και να τεθεί η χώρα σε τροχιά ανάπτυξης.
Γίνεται κατανοητό ότι η πιθανή αποδοχή της αύξησης του εταιρικού φόρου γίνεται ώστε να αποφευχθούν άλλα πιο δυσβάσταχτα μέτρα, όπως ο φόρος χρηματοοικονομικών συναλλαγών. Απαιτούνται σωστοί χειρισμοί ώστε να γίνεται ξεκάθαρο ότι η αύξηση είναι η τελευταία και ότι η Κύπρος παραμένει ένα ελκυστικό χρηματοοικονομικό κέντρο.
Είναι απαραίτητη η λήψη συγκεκριμένων μέτρων προς αυτή την κατεύθυνση:
Α. ΘΕΜΑΤΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ
1. Άμεση προώθηση της υπογραφής συμφωνίας για Αμοιβαία Προώθηση και Προστασία των Επενδύσεων μεταξύ Κύπρου, Ρωσίας και Ουκρανίας.
2. Κατά την συνομολόγηση της Δανειακής Σύμβασης να γίνει ξεκάθαρο ότι η αναφορά «theincreaseofthewithholdingtaxoncapitalincome» αφορά μόνο την φορολόγηση του τόκου επί των καταθέσεων κατοίκων Κύπρου.
3. Να γίνουν προσπάθειες για την προσέλκυση μεγάλων/σοβαρών
τραπεζικών ιδρυμάτων στη Δημοκρατία.
4. Κρίνεται απαραίτητο η Κύπρος να προχωρήσει στην ανάθεση σε ξένο οίκο
επικοινωνιολόγων την εκστρατεία ανατροπής του αρνητικού κλίματος που
έχει δημιουργηθεί. Σ’ αυτό είναι έτοιμος να συμβάλει οικονομικά και ο
ιδιωτικός τομέας.
Β. ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ
Απαιτείται όπως επισπευθούν οι διαδικασίες παραχώρησης φορολογικών γνωματεύσεων και τροποποιηθεί η νομοθεσία ώστε να δίνεται το νομικό δικαίωμα στο Έφορο Φόρου Εισοδήματος να παραχωρεί γνωματεύσεις οι οποίες θα έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα, αφού προηγουμένως τροποποιηθεί η φορολογική νομοθεσία ώστε οι πρόνοιες της να είναι σαφέστερες ως προς την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική.
1 Πρέπει να γίνει σαφές ότι το «κούρεμα» στις περιπτώσεις όπου αυτό γίνεται από το κυκλοφορούν ενεργητικό επιχειρήσεων εκπίπτει του φορολογητέου εισοδήματος. Όπου το «κούρεμα» μετατρέπεται σε επένδυση να μην υπάρχει περιορισμός έκπτωσης τόκων.
2 Διεύρυνση του ορισμού των τίτλων, τα κέρδη από την πώληση των οποίων δε φορολογούνται, ώστε να συμπεριλαμβάνουν τη διαπραγμάτευση συναλλάγματος. Η συγκεκριμένη εγκύκλιος θα πρέπει να ενσωματωθεί στη νομοθεσία ώστε να είναι ξεκάθαρη η νομική της εφαρμογή.
3 Η παραχώρηση ως φορολογητέας αφαίρεση των τόκων πληρωτέων στη περίπτωση που το δάνειο χρησιμοποιείται για την αγορά εξ ολοκλήρου θυγατρικής ενίσχυσε σε σημαντικό βαθμό την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου. Περεταίρω επέκταση της τροποποίησης στις περιπτώσεις αγοράς θυγατρικών όπου μπορεί να ασκηθεί έλεγχος (συμμετοχή 51% στο μετοχικό κεφάλαιο) ή οι οποίες μπορούν να είναι μέρος ενός φορολογικού ομίλου για σκοπούς μεταφοράς ζημιών (ελάχιστη συμμετοχή 75%) θα ενισχύσει περισσότερο την Κύπρο στην προσπάθεια προσέλκυσης ξένων επενδύσεων.
Πέραν της πιο πάνω τροποποιήσεις απαιτείται επιπλέον η αφαίρεση της λέξης “λογίζεται” στο Άρθρο 11, Παράγραφος 15 του Περί Φόρου Εισοδήματος Νόμου ώστε οποιοσδήποτε περιορισμός των τόκων όσον αφορά αγορές περιουσιακών στοιχείων που δε χρησιμοποιούνται για σκοπούς επιχείρησης, να αφορά το πραγματικό έξοδο.
4 Με τις πρόσφατες τροποποιήσεις, σύμφωνα με τις οποίες το 80% όλων των εισοδημάτων που παράγονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, θα απαλλάσσεται από τον εταιρικό φόρο, έχουν βάλει την Κύπρο στο χάρτη με τις χώρες που έχουν ελκυστικό καθεστώς για πνευματικά δικαιώματα. Είναι απαραίτητο να διευρυνθεί ο ορισμός των πνευματικών δικαιωμάτων ώστε να συμπεριλαμβάνει και τα δικαιώματα προβολής εικόνας (imagerights).
5 Προώθηση της νομοθεσίας για τις κυψελοειδείς εταιρείες ώστε να βοηθηθεί η ανάπτυξη των αμοιβαίων επενδυτικών ταμείων και των ασφαλιστικών δραστηριοτήτων.
6 Τροποποίηση του Περί Εταιριών Νόμου ώστε να επιτρέπεται η συγχώνευση Κυπριακών εταιρειών με εταιρείες που εδρεύουν σε τρίτες χώρες με τον ίδιο τρόπο που εφαρμόζονται με νομικά πρόσωπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το συγκεκριμένο μέτρο αναμένεται να ενισχύσει περισσότερο την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου και να αποτελέσει πόλο έλξη επενδυτών από τις τρίτες χώρες.
7 Παροχή φορολογικών κινήτρων για ενίσχυση νέων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε καινοτόμους τομείς όπως της πληροφορικής, των σύγχρονων μεθόδων παραγωγής και της ενέργειας. Παρόμοια ρύθμιση υιοθετήθηκε και σε άλλες χώρες όπως το Ισραήλ . Σύμφωνα με της πρόταση μας οποιαδήποτε ποσά επενδύονται από φυσικά πρόσωπα σε νέες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τέτοιους τομείς θα αφαιρούνται για φορολογικούς σκοπούς. Τονίζεται ότι αυτή η ρύθμιση θα ισχύει μόνο για νέες επιχειρήσεις που θα δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας και όχι εξαγορά υφιστάμενων επιχειρήσεων.
8 Προτείνεται η παραχώρηση φορολογικής έκπτωσης/πίστωσης επί του φόρου εισοδήματος ύψους 40%, με ανώτατο όριο τις €50.000, επί της επένδυσης κάθε αγοραστή οικιστικών μονάδων ή ακινήτων για επιχειρηματικούς σκοπούς με σκοπό την ενίσχυση του τομέα των ακινήτων. Παρόμοια ρύθμισηείχεεφαρμοστεί ξανάστηνΚύπρο την περίοδο 1978 – 1980.
9 Η έλλειψη ρευστότητας και τα ψηλά επιτόκια αποτελούν τροχοπέδη στην επιχειρηματική δραστηριότητα και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Ταυτόχρονα οδηγούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε αναστολή των εργασιών τους και απόλυση προσωπικού.
Απαιτείται η διοχέτευση νέων αδρανών κεφαλαίων στην αγορά. Προτείνουμε όπως αδρανή μη φορολογημένα κεφάλαια που βρίσκονται κατατεθειμένα στο εξωτερικό, να φορολογηθούν με συντελεστή 5%, εφόσον επενδυθούν σε κυπριακά ομόλογα, σε ακίνητα στην Κύπρο, σε μετοχές Κυπριακών Ιδιωτικών εταιρειών και εταιρειών στο χρηματιστήριο Κύπρου και σε στοιχεία που χρησιμοποιούνται για σκοπούς επιχείρησης (workingcapital). Οποιαδήποτε επένδυση θα πρέπει να διατηρείται για ελάχιστη περίοδο 5 ετών.
Πέραν του επαναπατρισμού κεφαλαίων προτείνεται όπως δοθούν κίνητρα σε ξένους εύπορους επιχειρηματίες για εγκατάσταση στην Κύπρο παρόμοια με το σχέδιο HighNetWorthIndividuals που εφαρμόζεται στη Μάλτα.
10 Παροχή χορηγίας μέχρι €200.000 για επενδύσεις σε νέα προγράμματα, για κάθε εταιρεία που θα δημιουργείται στα εκκολαπτήρια με διάρκεια έργου τρία χρόνια. Θα εγκρίνεται συγκεκριμένος αριθμός αιτήσεων το χρόνο σύμφωνα με αυστηρά κριτήρια για να δημιουργείται μεγάλο ανταγωνιστικό περιβάλλον και να τηρείται ο προϋπολογισμός του προγράμματος σε χαμηλά επίπεδα.
Ο θεσμός των εκκολαπτηρίων υψηλής τεχνολογίας αποτελεί ένα επιτυχημένο σύστημα εκκόλαψης επιχειρήσεων που παράγουν νέα προϊόντα ή υπηρεσίες. Σε προηγούμενο πρόγραμμα του Υπουργείου Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού εντάχθηκαν 26 επιχειρήσεις από τις οποίες 19 συνεχίζουν τη λειτουργία τους και παρέχουν εργοδότηση σε 64 εργοδοτούμενους που είναι όλοι επιστήμονες ή ειδικευμένο και υψηλά αμειβόμενο προσωπικό. Εξάλλου, η σημαντικότερη επιτυχία του σχεδίου εκκολαπτηρίων είναι ότι δημιούργησαν επιχειρήσεις έντασης γνώσης ή αλλιώς επιχειρήσεις καινοτομίας, με διεθνείς πωλήσεις και διεθνείς κατοχυρώσεις πνευματικών δικαιωμάτων με διπλώματα ευρεσιτεχνίας.
11 Παροχή φοροαπαλλαγής για τρία χρόνια σε νέες εταιρείες με μετόχους κατοίκους της Κυπριακής Δημοκρατίας, ηλικίας μέχρι 35 ετών. Η φοροαπαλλαγή θα αφορά τόσο τον εταιρικό φόρο αλλά και τη λογιζόμενη διανομή μερίσματος. Σε περίπτωση που τα κέρδη διανεμηθούν ως μερίσματα τότε η Νομοθεσία που αφορά την Έκτακτη Εισφορά για την Άμυνα εφαρμόζεται κανονικά. Βασική προϋπόθεση για την εξασφάλιση της φοροαπαλλαγής είναι η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (ο αριθμός θα εξετάζεται ανάλογα με τη μορφή της επιχείρησης) και η πλήρης συμμόρφωση με τη νομοθεσία για τον ελάχιστο μισθό.
12 Παροχή πλήρους φοροαπαλλαγής για τρία χρόνια για επιχειρήσεις που ασχολούνται με την επιστημονική έρευνα και την καινοτομία. Τονίζεται ότι αυτή η ρύθμιση θα ισχύει μόνο για επιχειρήσεις που θα δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας ειδικά αφοσιωμένες στην έρευνα και νοουμένου ότι τηρούνται οι πρόνοιες για τον κατώτατο μισθό.
13 Παροχή κινήτρων για σύμπτυξη γεωργικών μονάδων ώστε να γίνει δυνατός ο εκσυγχρονισμός της καλλιέργειας και η προώθηση νέων οικονομικά βιώσιμων παραγωγών εξαγωγικού χαρακτήρα. Τα σχέδια θα πρέπει να εγκρίνονται από το Υπουργείο Γεωργίας και η όλη αναδιοργάνωση / σύμπτυξη δε θα έχει καμία φορολογική επιβάρυνση, όπως η απαλλαγή από το φόρο κεφαλαιουχικών κερδών στην περίπτωση που η σύμπτυξη αφορά μεταφορά ακίνητης ιδιοκτησίας.
Κατά τη διάρκεια της αξιολόγησης θα πρέπει να υπάρξει καλύτερος συντονισμός της γεωργικής παραγωγής και επικέντρωση σε στρατηγικά προϊόντα, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος παραγωγής. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια θα γίνει δυνατή και η εφαρμογή της τεχνολογίας σε συλλογική βάση π.χ. κοινή διαχείριση μηχανημάτων. Για συγκεκριμένες επενδύσεις θα πρέπει να παραχωρηθούν επιταχυνόμενες αποσβέσεις, ενώ θα γίνει δυνατή η άντληση κεφαλαίων από τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά Ταμεία.
Παρόμοιες συμπτύξεις μονάδων μπορούν να γίνουν τόσο για σκοπούς κτηνοτροφίας αλλά και ιχθυοκαλλιέργειας. Τονίζεται ότι οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις όταν εγκριθούν από το Υπουργείο Γεωργίας θα μπορούν να αιτηθούν χορηγίας για επιχειρήσεις εκκολαπτήρια και για το καθεστώς φοροαπαλλαγής για νέες επιχειρήσεις.
Το ίδιο μοντέλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στην περίπτωση σύμπτυξης οποιασδήποτε επιχείρησης που σκοπό έχουν τη δημιουργία συνεργιών και τον εκσυγχρονισμό των παραγωγικών διαδικασιών.
IV.ΑΜΕΣΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΩΣ
ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ (ΔΕΚ)
1. «Κινδυνεύουν οι συμφωνίες για αποφυγή διπλής φορολόγησης με διάφορες χώρες και κυρίως με τη Ρωσία, λόγω των σχολίων που έγιναν από τον Πρωθυπουργό της Ρωσίας κ Μεντβέντεφ και από Ευρωπαίους αξιωματούχος αναφορικά με το επιχειρηματικό μοντέλο της Κύπρου»
Ενέργεια:
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ή ο Υπουργός Οικονομικών θα πρέπει να συναντηθούν και να συζητήσουν με τους ομολόγους τους το θέμα, και στη συνέχεια να εκδοθεί ανακοίνωση ότι η συμφωνία με τη Ρωσία δεν επιδέχεται οποιοδήποτε κίνδυνο και ότι τα οφέλη από τη χρησιμοποίηση της Κύπρου παραμένουν ανέπαφα. Αντίστοιχη δήλωση εκ μέρους της Ρωσικής κυβέρνησης θα οριστικοποιούσε το θέμα.
2. «Τα περιουσιακά στοιχεία κυπριακών εταιρειών κινδυνεύουν να κατασχεθούν σε περίπτωση που χρεοκοπήσει η Κύπρος. Υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία δεκάδων δισεκατομμυρίων στη Ρωσία και στην Ουκρανία και, οπωσδήποτε, οι επενδυτές χρειάζονται τη μέγιστη δυνατή διαβεβαίωση ότι τα περιουσιακά τους στοιχεία είναι πλήρως διασφαλισμένα»
Ενέργεια (κατά σειρά σημασίας):
(i) Η Κυπριακή Κυβέρνηση να προβεί σε μονομερή δήλωση (αν αυτό επιτρέπεται νομικά) ότι τα περιουσιακά στοιχεία κυπριακών εταιρειών, οι οποίες ανήκουν σε μη κάτοικους Κύπρου, και βρίσκονται σε χώρες εκτός Κύπρου, είναι ασφαλή και εξαιρούνται από τυχόν συμφωνίες με δανειστές του κράτους.
(ii) Υπογραφή Συμβάσεων Προστασίας Επενδύσεων με τη Ρωσία και την Ουκρανία (InvestmentProtectionTreaty). Πιθανή ανακοίνωση ότι κάτι τέτοιο εξετάζεται με σκοπό να συνομολογηθεί στο προσεχές διάστημα, θα ήταν ικανή να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη. Πρόκειται για ένα θέμα που θα πρέπει να συζητηθεί τόσο με τη Ρωσική Κυβέρνηση όσο και την Ουκρανική κυβέρνηση στο κορυφαίο επίπεδο.
(iii) Να γίνει επίκληση σε όλες τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες που διασφαλίζουν τα ατομικά περιουσιακά στοιχεία.
3. «Αλλαγή του ευνοϊκού φορολογικού καθεστώτος»
Λόγω της συμφωνίας με το Eurogroup και την Τρόικα, αλλά και λόγω των αυξημένων αναγκών χρηματοδότησης, ενδέχεται να υπάρξει αλλαγή στο ευνοϊκό φορολογικό περιβάλλον της Κύπρου, ως εξής:
(i) Επιβολή Φόρου Κεφαλαιουχικών Κερδών επί των συναλλαγών σε μετοχές και άλλους τίτλους.
(ii) Παρακράτηση φόρου σε μερίσματα που καταβάλλονται σε μη κατοίκους Κύπρου.
(iii) Επιβολή φορολογίας σε περιουσιακά στοιχεία, πχ μετοχές σε αλλοδαπές εταιρείες ή ακίνητη ιδιοκτησία στο εξωτερικό.
Ενέργεια:
Θα πρέπει να εκδοθεί επίσημη ανακοίνωση από το Υπουργείο Οικονομικών και τον Έφορο Φόρου Εισοδήματος η οποία να αναφέρει ξεκάθαρα ότι εκτός των συμφωνηθέντων αυξήσεων στην αύξηση του ποσοστού του εταιρικού φόρου σε 12,5% και της έκτακτης αμυντικής εισφοράς, ΔΕΝ θα υπάρξει οποιαδήποτε άλλη σημαντική αλλαγή στο φορολογικό σύστημα.
4. «Ενδυνάμωση του Τραπεζικού Συστήματος»
Ενέργεια:
Να γίνουν κατ’ επείγον έντονες και συντονισμένες προσπάθειες για προσέλκυση διεθνών τραπεζών στην Κύπρο το συντομότερο δυνατό, προσφέροντας τους γενναία κίνητρα. Κάτι τέτοιο αναμένεται να ενδυναμώσει την εικόνα ολόκληρου του τραπεζικού συστήματος ενισχύοντας έτσι και τις κυπριακές τράπεζες
5. «Θα πρέπει να παραχωρηθούν χειροπιαστά αντισταθμιστικά οφέλη σε όσους θα χάσουν χρήματα ένεκα της αναδιάρθρωσης της Λαϊκής Τράπεζας και της διάσωσης της Τράπεζας Κύπρου, πέρα από την παραχώρηση μετοχών στις τράπεζες αυτές.»
Για παράδειγμα, χρήματα τα οποία θα «χαθούν» ή θα κεφαλαιοποιηθούν, να αναγνωρισθούν ως άμεση επένδυση στην Κύπρο και συνεπώς να προσμετρούν στα κριτήρια για παραχώρηση μόνιμης διαμονής ή ακόμα πιο σημαντικό και ιθαγένειας. (πχ σε περίπτωση που κάποιος έχασε ή συνείσφερε €10εκ, τότε να θεωρείται ότι πληροί αυτόματα τα κριτήρια για παραχώρηση ιθαγένειας).
Πρόσθετα, οποιαδήποτε συνεισφορά στο Εθνικό Ταμείο Αλληλεγγύης, τότε και αυτό να λογίζεται ως ικανοποίηση των κριτηρίων για παραχώρηση μόνιμης διαμονής ή/και ιθαγένειας, για παράδειγμα αυτό να γίνεται με επένδυση ποσού τουλάχιστον €5εκ. Αυτό το μέτρο θα μπορεί να αντικαταστήσει το υφιστάμενο μέτρο για απόκτηση ι9θαγένειας με επένδυση €15εκ, το οποίο με τις σημερινές συνθήκες ουσιαστικά ακυρώνεται.
Ενέργεια:
Το Υπουργικό Συμβούλιο θα πρέπει να εξετάσει και να υιοθετήσει την πιο πάνω πρόταση αμέσως.
6. «Το κλείσιμο των τραπεζών προκαλεί τεράστιο πρόβλημα σε πελάτες που στηρίζονται στις κυπριακές τράπεζες για τη διεκπεραίωση των πληρωμών και άλλων υποχρεώσεων τους»
Ενέργεια:
Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου θα πρέπει να αποκαταστήσει αμέσως τη δυνατότητα εκτέλεσης τραπεζικών συναλλαγών των τραπεζών που εδρεύουν στην Κύπρο. Σε περίπτωση που επιβληθούν περιορισμοί στη διακίνηση κεφαλαίου, τότε:
(i) Θα πρέπει να εξαιρεθούν όλες οι τράπεζες εκτός από τη Λαϊκή και την Τράπεζα Κύπρου
(ii) Στη Λαϊκή και την Τράπεζα Κύπρου, οι νέοι λογαριασμοί που θα ανοίγονται παράλληλα από τους υφιστάμενους, δεν θα πρέπει να έχουν οποιουσδήποτε περιορισμούς για τις νέες καταθέσεις που θα γίνονται σε αυτούς.
(iii) Πληρωμές μισθών στο εξωτερικό, συναλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη και πληρωμές εκτάκτου ανάγκης να εξαιρεθούν από τους περιορισμούς.
7. (α) «Ποιο είναι το καθεστώς των τίτλων και των καταθέσεων που τηρούνται σε λογαριασμούς θεματοφυλακής (BankCustodyAccounts) οι οποίοι δεν περιλαμβάνονται στον ισολογισμό των τραπεζών;»
Ενέργεια:
Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου να διευκρινίσει ότι τα BankCustodyAccounts είναι εκτός του πλαισίου διάσωσης της Λαϊκής και της Τράπεζας Κύπρου.
(β) «Ποιο είναι το καθεστώς των αντισταθμισμένων δανείων (back-to-backloans) σε σχέση με τις νομοθεσίες που ψηφίστηκαν πρόσφατα;»
Ενέργεια:
Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου και ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας να διευκρινίσουν κατά πόσο οι λογαριασμοί αυτοί θα συμψηφιστούν πριν από τη λήψη οποιασδήποτε ενέργειας από τον εκκαθαριστή στην περίπτωση της Λαϊκής Τράπεζας και πριν από την ανακεφαλαιοποίηση της Τράπεζας Κύπρου.
8. «Ο Έφορος Εταιρειών και Επίσημος Παραλήπτης και το Τμήμα Εσωτερικών Προσόδων δεν θα μπορούν να ανταποκριθούν έγκαιρα στις αυξημένες απαιτήσεις πελατών, σε συνέχεια της αποκατάστασης της επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Κύπρο»
Ενέργεια:
Ο Έφορος Εταιρειών και Επίσημος Παραλήπτης και ο Έφορος Φόρου Εισοδήματος να εντείνουν τις διαδικασίες για μηχανογράφηση των συστημάτων και των διαδικασιών τους, έτσι ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα τους σε αντίστοιχα επίπεδα με αυτά των ανταγωνιστικών χωρών. Αυτό αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για να μετριαστεί η αρνητική φήμη της Κύπρου όπως έχει ήδη δημιουργηθεί.
Ως πρώτο στάδιο, θα πρέπει να γίνουν τα ακόλουθα:
(i) Να ενισχυθεί το ανθρώπινο δυναμικό στο γραφείο του Εφόρου Εταιρειών είτε μέσα από τη δημόσια υπηρεσία είτε από τον ιδιωτικό τομέα, για να επισπευτεί η διεκπεραίωση, η προώθηση των διαφόρων εγγράφων και αιτήσεων, και να υπάρχει αποτέλεσμα το ταχύτερο δυνατό.
(ii) Το ΤΕΠ θα πρέπει να επισπεύσει τη διαδικασία έκδοσης γνωματεύσεων (taxrulings) και την εξέταση των φορολογικών υποθέσεων.
(iii) Θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι το ΤΕΠ θα ανταποκρίνεται με ταχύτητα σε ερωτήματα από τις Ρωσικές ή άλλες φορολογικές αρχές στο πλαίσιο της ανταλλαγής πληροφοριών, έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι η Κύπρος παραμένει μακριά από τις μαύρες λίστες.
9. « Αποκατάσταση της φήμης της Κύπρου ως χρηματοοικονομικού κέντρου»
Ενέργεια:
Ο CIPA να συνάψει συνεργασία με εξειδικευμένο διεθνή οίκο δημοσίων σχέσεων και να επιδοθεί αμέσως σε εκστρατεία αποκατάστασης της φήμης της Κύπρου και της εμπιστοσύνης των ξένων επενδυτών. Τα κύρια σημεία που θα προβάλλει ο εν λόγω οίκος θα μπορούσαν να περιλάμβαναν τα ακόλουθα:
• Η προστασία των περιουσιακών στοιχείων των εταιρειών βρίσκεται στις άμεσες προτεραιότητες
• Τα βασικά φορολογικά και νομικά οφέλη παραμένουν διαθέσιμα
• Η παροχή των επαγγελματικών υπηρεσιών παραμένει σε ψηλά ποιοτικά επίπεδα.
Ο CIPA θα πρέπει να διευθετήσει συναντήσεις με τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης και διεθνείς επενδυτικές τράπεζες.
10. «Θα προσφερθούν κίνητρα σε κυπριακές εταιρείες για να ενισχυθεί το οικονομικό μοντέλο της χώρας;»
Ενέργεια:
Η Κύπρος θα μπορούσε να προσφέρει διάφορα φορολογικά κίνητρα στις κυπριακές εταιρείες όπως: περίοδος μη φορολόγησης (taxholidays) για νέες επενδύσεις στη χώρα, επιταχυνόμενες κεφαλαιουχικές εκπτώσεις, μείωση των μεταβιβαστικών τελών στις αγοροπωλησίες ακινήτων και άλλα.
Ορισμένα από τα φορολογικά κίνητρα θα μπορούσαν να παραχωρηθούν σε όσους «χάσουν» χρήματα από τις δύο τράπεζες, αναλογικά, όπως την πλήρη φοροαπαλλαγή των καταθέσεων που θα κεφαλαιοποιηθούν.
10+1. «Αριθμός νομοσχεδίων που θα εμπλουτίσουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες και θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου, παραμένει σε εκκρεμότητα για μεγάλο χρονικό διάστημα»
Νομοσχέδια που βρίσκονται σε εκκρεμότητα:
• Τροποποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας για προσέλκυση εγκεκριμένων διεθνών σχεδίων σύνταξης (QualifiedRecognisedOverseasPensionScheme (QROPS)) και Ισλαμικά χρηματοδοτικά εταιρικά σχήματα.
• Τροποποίηση του περί Εταιρειών νόμου για τη συγχώνευση κυπριακών εταιρειών με εταιρείες εκτός της ΕΕ
• Οριστικοποίηση και εισαγωγή της νομοθεσίας για τις κυψελοειδείς εταιρείες
• Οριστικοποίηση και εισαγωγή της νομοθεσίας για τις χρηματοδοτικές μισθώσεις (Leasing)
• Άδεια για μετατροπή της χρήσης ακινήτων, όπως μετατροπή ξενοδοχείων σε διαμερίσματα με την καταβολή των σχετικών φόρων.
Ενέργεια:
Να επιταχυνθεί η διαδικασία ψήφισης των πιο πάνω νομοσχεδίων με την εμπλοκή των αρμόδιων υπουργείων και της Βουλής των Αντιπροσώπων υπό τη μορφή του κατ’ επείγοντος.




