Και ξαφνικά, για κάποιους, το μείζον θέμα που προκύπτει για συμφωνία με τους δανειστές μας είναι το ποσό των 9δις ευρώ που έλαβε τον τελευταίο ενάμισι χρόνο η Λαϊκή Τράπεζα ως έκτακτη ρευστότητα. Το γνωστό, πλέον, Emergency Liquidity Assistance το οποίο κράτησε τη Λαϊκή Τράπεζα στη ζωή τους τελευταίους μήνες, φαίνεται πως τώρα γίνεται μπούμερανγκ για την Τράπεζα Κύπρου.  

Αν τελικά λειτουργήσει το σενάριο που θέλει την «καλή» Λαϊκή να απορροφάται από την Τράπεζα Κύπρου, τότε η δεύτερη θα κληθεί, κατά τις απαιτήσεις της τρόικας, να αναλάβει και τις οφειλές της πρώτης στο ELA.
Το ELA ουσιαστικά είναι προσωρινή ρευστότητα που παρέχεται σε φερέγγυο τραπεζικό ίδρυμα για να καλύψει έκτακτες ανάγκες όπως η εκροή καταθέσεων. Το ποσό αυτό δεν δίδεται από την ΕΚΤ απευθείας αλλά από τις 17 Κεντρικές Τράπεζες της ευρωζώνης έναντι επαρκών εξασφαλίσεων. Το ερώτημα αν η Λαϊκή ήταν φερέγγυα και είχε αρκετές εξασφαλίσεις για να λάβει περίπου 9δις ευρώ, απαντάται εν μέρει από την κρατική στήριξη 1.8δις ευρώ που έλαβε το περασμένο καλοκαίρι. Από εκεί και πέρα, είναι λεπτή η γραμμή που καθορίζει το πότε διακόπτεται η έκτακτη παροχή ρευστότητας και αυτό διαφάνηκε και στις περιπτώσεις της Ιρλανδίας και της Ελλάδας. Σε πρόσφατο άρθρο του ο Michael Steen των Financial Times, αφού αναφέρει πως λίγα πράγματα είναι στα χαρτιά για το πώς παραχωρείται ο ELA, ξεχωρίζει μία φράση από τα σχετικά έγγραφα «Flexibility and discretion are . . . essential in order to guard against the risk of moral hazard. Δηλαδή, «η ευελιξία και η διακριτικότητα είναι. . . απαραίτητα, προκειμένου να υπάρξει προστασία από το ρίσκο του ηθικού κινδύνου».

Όπως διαφαίνεται, η διάθεση των Διοικητών των Κεντρικών Τραπεζών της ευρωζώνης να αναλαμβάνουν ρίσκο (moral hazard) για την περίπτωση της Λαϊκής έχει στερέψει, μετά και την ανακοίνωση της ΕΚΤ πως η όποια βοήθεια προς το κυπριακό τραπεζικό σύστημα διακόπτεται στις 25 Μαρτίου εκτός κι αν προκύψει συμφωνία με τους διεθνείς δανειστές. Από στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο τέλος Ιανουαρίου ο ELA που έλαβε το κυπριακό τραπεζικό σύστημα, ήταν 9δις ευρώ.

Μετά την ανακοίνωση της «πώλησης» των εργασιών των τραπεζών στην Ελλάδα ειπώθηκε ότι ο ELA της Λαϊκής μειώθηκε κατά 2δις ευρώ και υπολογιζόταν πλέον κοντά στα 7.6δις ευρώ. Η Τράπεζα Κύπρου υπολογίζεται ότι έλαβε ELA ύψους 1δις ευρώ.

Σημειωτέον ότι υψηλόβαθμα στελέχη της Λαϊκής διαμηνύουν πως περίπου το 60-70% του ELA που έλαβε η τράπεζα αφορούσε την ελληνική αγορά. Με την επιμονή της τρόικας να επιμεριστεί η Τράπεζα Κύπρου το ELA της Λαϊκής, η BOCY αναλαμβάνει τον κίνδυνο να μην λάβει ενέσεις ρευστότητας, όταν αρθούν τα περιοριστικά μέτρα εκροής καταθέσεων σε περίπου δύο με τρεις μήνες, επειδή ακριβώς θα είναι φορτωμένη με το ELA της Λαϊκής.

Παράλληλα, σε περίπτωση που δεν γίνει αποδεκτό το σενάριο για κούρεμα των μη εξασφαλισμένων καταθέσεων της Τράπεζας Κύπρου κατά 25% ή που σε μεταγενέστερο στάδιο αποφασιστεί ο διαχωρισμός της σε καλή και κακή τράπεζα, οι καταθέτες της θα μείνουν εκτεθειμένοι.

Αυτό επειδή στο νομοσχέδιο που ψηφίστηκε την Παρασκευή στη Βουλή με τίτλο ο περί εξυγίανσης πιστωτικών και άλλων ιδρυμάτων νόμος, σημειώνεται στην παράγραφο για προτεραιότητα απαιτήσεων.
(α) Αναγκαία και εύλογα έξοδα του ειδικού εκκαθαριστή και της Αρχής Εξυγίανσης, συμπεριλαμβανομένων επαγγελματικών εξόδων κατά την εφαρμογή των διατάξεων της εν λόγω εκκαθάρισης,
(β) πιστώσεις που παραχωρήθηκαν στο ίδρυμα που υπόκειται σε εξυγίανση μετά το διορισμό του ειδικού εκκαθαριστή,
(γ) πιστώσεις που παραχωρήθηκαν στο ίδρυμα που υπόκειται σε εξυγίανση από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ή τα Ταμεία πριν το διορισμό του ειδικού εκκαθαριστή,
(δ) εγγυημένη κατάθεση, ποσά οφειλόμενα προς το Ταμείο Προστασίας Καταθέσεων, οποιαδήποτε κρατική στήριξη δόθηκε στο ίδρυμα που υπόκειται σε εξυγίανση, δυνάμει του περί της Αναδιάρθρωσης Χρηματοοικονομικών Οργανισμών Νόμου του 2013 και κυβερνητικές εγγυήσεις που παραχωρήθηκαν στο ίδρυμα που υπόκειται σε εξυγίανση δυνάμει του περί της

Δηλαδή, σε περίπτωση που σπάσει και η Τράπεζα Κύπρου στα δύο, ο ELA θα πρέπει να ξοφληθεί πριν ακόμα και από την εγγυημένη κατάθεση. Προφανώς, για να ζητά επίμονα η τρόικα την μεταφορά του ELA στην Τράπεζα Κύπρου, οι εξασφαλίσεις που είχε λάβει η ΚΤ για λογαριασμό της Λαϊκής δεν είναι πλέον επαρκείς.

Εάν δεν υπάρξει δέσμευση της ΕΚΤ για παροχή απεριόριστης ρευστότητας, τότε είναι προφανές πως και η Τράπεζα Κύπρου θα διασπαστεί σε δύο τράπεζες, είτε αναλάβει είτε όχι το ELA της Λαϊκής.