Ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, ο Μιχάλης Σαρρής, ρωτήθηκε χθες μετά το πέρας της Συνόδου του Eurogroup για το πως αισθάνεται που είναι ο πρώτος υπουργός Οικονομιών της ΕΕ που αναγκάζεται – και μάλιστα δύο μόνο εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του – να ανακοινώσει στους καταθέτες της χώρας του ότι θα απορροφήσουν ζημιές για να διασώσουν τη χώρα. «Εύχομαι να μην ήμουνα ο υπουργός ο οποίος έχει να κάνει αυτή τη δουλειά αλλά πιστεύω ότι ήταν η μόνη επιλογή για μια υπεύθυνη κυβέρνηση, απάντησε ο κ. Σαρρής. Δεν χρειαζόταν να πει περισσότερα για να αντιληφθεί κανείς πως αισθάνεται για το σημερινό οδυνηρό συμβιβασμό τον οποίο αποδέχθηκε η Κύπρος.

Η εναλλακτική όμως, επιλογή, ήταν χειρότερη: «Λόγω της σοβαρής απειλής εναντίον των τραπεζών και του χάους που θα ακολουθούσε από μια αρνητική πρωτοβουλία της ΕΚΤ έγινε αύξηση φορολογίας επί των τόκων και επιβάλλεται ένα εφάπαξ τέλος αλληλεγγύης και σταθερότητας πάνω στις καταθέσεις που θα συνοδεύεται από ισόποση ανταπόδοση του ποσού με μετοχές συγκεκριμένων  τραπεζικών οργανισμών».

Η δήλωση αυτή καταδεικνύει αφενός τον κίνδυνο από τυχόν χρεοκοπία μίας έστω τράπεζας και την επίδραση ντόμινο που αυτή θα είχε στο σύνολο του τραπεζικού τομέα και της οικονομίας. Καίριας σημασίας και ο ρόλος της ΕΚΤ που ενδεχομένως να προκαλούσε τη χρεοκοπία… Η αναφορά του κ. Σαρρή σε «αρνητική πρωτοβουλία της ΕΚΤ» είναι αρκούντως ενδεικτική των πιέσεων που ασκούνταν από πλευράς ΕΚΤ τους τελευταίους μήνες προς την Κύπρο για κατάληξη σε Μνημόνιο και άμεση ανακεφαλαιοποίηση των κυπριακών τραπεζών. Οι όροι παροχής ρευστότητας προς το τραπεζικό σύστημα του νησιού παραβίαζαν εδώ και μήνες τους κανονισμούς λειτουργίας του ευρωσυστήματος με την ΕΚΤ να κάνει τα στραβά μάτια.

Το ποσοστό του εφάπαξ τέλους θα ανέρχεται σε 6,75% για τις καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ και 9,9% για τις καταθέσεις άνω των 100.000 και έχει άμεση ισχύ, αμέσως μετά τη ψήφισή του από το νομοθετικό σώμα της Κύπρου ασφαλώς. Πλην όμως, ήδη η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου έχει φροντίσει σε συνεργασία με τις τράπεζες να παγώσει στους τραπεζικούς λογαριασμούς των κυπριακών τραπεζών το ποσό που αναλογεί στο τέλος σταθερότητας ώστε να αποτρέψει φυγή καταθέσεων προς αποφυγή απορρόφησης ζημιών.

Ο Μιχάλης Σαρρής, καταβεβλημένος από τις διήμερες εντατικές διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλες που είχαν ως αποτέλεσμα να παραμείνει άυπνος για 48 ώρες, επέμενε στην εξήγηση γιατί η Κύπρος αποδέχθηκε μια λύση που μέχρι χθες αποτελούσε κόκκινη γραμμή για την Κύπρο και την κυβέρνηση Αναστασιάδη: «Πιστεύουμε ότι ήταν μια ιστορικά δύσκολη απόφαση ευθύνης παρά τις οδυνηρές πτυχές της αποτρέπει την άτακτη χρεοκοπία της χώρας μας, ενώ αποκαθιστά την αβεβαιότητα και την εμπιστοσύνη και δίνει τη δυνατότητα στη χώρα μας να προχωρήσει αποφασιστικά σε μια καινούργια αρχή». Δίπλα στον κ. Σαρρή ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Χρίστος Στυλιανίδης επίσης φανερά κουρασμένος σωματικά και ψυχολογικά έδειχνε πεπεισμένος ότι η Κύπρος δεν είχε άλλη επιλογή. Η μοναδική άλλη επιλογή ήταν η άτακτη χρεοκοπία.

Αγκάθι το ΔΝΤ

Ο κ. Σαρρής «κάρφωσε» ουσιαστικά το ΔΝΤ λέγοντας ότι οι διαπραγματεύσεις ήταν σκληρές και η στάση του ΔΝΤ «ιδιαίτερα σκληρή», όπως και κάποιων εταίρων μας. Η στάση αυτή δημιούργησε βαρύ κλίμα «ενώ σε τεχνοκρατικό επίπεδο οι συζητήσεις έφτασαν συχνά σε αδιέξοδο»,
Ο κ. Σαρρής τόνισε επανειλημμένως ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έδωσε μάχη σε πολιτικό επίπεδο με σωρεία επαφών με αξιωματούχους της Ευρωζώνης και Ευρωπαίους ηγέτες και κατάφερε με τις υπεράνθρωπες αυτές προσπάθειες να δώσει ένα κλίμα καλύτερης αξιοπιστίας.
Σύμφωνα με τον ΥΠΟΙΚ, η συμφωνία που επιτεύχθηκε αποκαθιστά την εμπιστοσύνη της οικονομίας αποφεύγοντας την άτακτη χρεοκοπία της χώρας και την κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος.

Όπως είπε, αποφεύχθηκαν καινούργιες περικοπές μισθών και συντάξεων που διασφαλίζουν την κοινωνική συνοχή, αποφεύχθηκε η εμπλοκή των ταμείων προνοίας των ημικρατικών και τραπεζικών οργανισμών που διατήρησαν την αυτονομία τους.
Το τελικό ποσό που θα δοθεί καθιστά διατηρήσιμο το χρέος και κατανέμει κατά τρόπο δίκαιο το δυσβάστακτο βάρος μεταξύ της παρούσας και των επόμενων γενιών. Ο κ. Σαρρής κατέγραψε στις επιτυχίες της κυπριακής πλευράς την αποφυγή της επιβολής φόρου στις χρηματοπιστωτικές συνναλαγές που  θα ηταν καταστροφικός για την οικονομία μας.

Ενημερώθηκαν τα κόμματα

Ο υπουργός Οικονομικών εξήγησε ότι οι πολιτικοί αρχηγοί είναι ήδη ενήμεροι αλλά δεν ήταν σε θέση να προκαταλάβει την απόφασή τους, όπως αυτή θα εκφραστεί εντός των επόμενων ωρών όταν θα κληθούν να ψηφίσουν ή να καταψηφίουν την επιβολή του έκτακτου τέλους σταθερότητας.
Σε ερω΄τηση για την τύχη των θυγατρικών των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα είπε ότι λαμβανομένου υπόψη ότι το μέγεθος του τραπεζικού συστήματος θα μειωθεί σημαντικά, μια καλή αρχή είναι με το να απορροφηθούν οι εργασίες των κυπριακών τραπεζών στην Ελλάδα από ένα απο τους οργανισμούς που διαμορφώνονται στην ελληνική επικράτεια.

Και η αισιοδοξία

Η Κύπρος επέλεξε την καλύτερη λύση υπό τις περιστάσεις επανέλαβε πολλές φορές ο κ. Σαρρή. «Είχαμε να επιλέξουμε μεταξύ οδυνηρών αποφάσεων και πιστεύω ότι προς το συμφερόν της Κύπρου και όλων των καταθετών αυτής και της επόμενης γενιάς επιλέξαμε τη λιγότερο οδυνηρή λύση. Πιστεύουμε ότι οι  τράπεζες με το καινούργιο μέγεθος σε μια οικονομία με προοπτικές του φυσικού αερίου και άλλων, θα καταστήσουν τις μετοχές που θα δώσουν στους καταθέτες ως την καλύτερη λύση υπό τις παρούσες οδηνηρες περιστάσεις.