Απόφαση που δεν έχει παγκόσμιο προηγούμενο, πόσο μάλλον ευρωπαϊκό, λήφθηκε νωρίς το πρωί του Σαββάτου μετά από μια σύνοδο θρίλερ του Eurogroup η οποία διήρκησε πέραν των δέκα ωρών. Η Κύπρος εξασφάλισε δάνειο από την Τρόικα, με τη συμμετοχή του ΔΝΤ, ύψους μέχρι 10 δις ευρώ με αντάλλαγμα την είσπραξη 5,8 δις ευρώ από τους Κύπριους καταθέτες ανεξαιρέτως ποσού και ανεξαιρέτως εθνικότητας. Ο πρόεδρος του Eurogroup, πλαισιωμένος από τη γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, τον αντιπρόεδρο της Κομισιόν Όλι Ρεν, το μέλος του εκτελεστικού μέλους της ΕΚΤ Γιορκ Άσμουσσεν ανακοίνωσε την οδυνηρή για την Κύπρο απόφαση εν πλήρη ψυχραιμία και καταβάλλοντας προσπάθεια να πείσει για την ορθότητά της. Τα επιχειρήματα που χρησιμοποίησε προς αυτή την κατεύθυνση περιλαμβάνουν επαναφορά της σταθερότητας στην οικονομία και κυρίως των χρηματοοικονομικό τομέα, ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη, διασφάλιση της σταθερότητας της Κύπρου και της Ευρωζώνης.

Το έκτακτο και εφάπαξ τέλος σε συνάρτηση με

-           την αύξηση του εταιρικού φόρου από 10% σε 12,5%,

-          τη σημαντική συρρίκνωση του τραπεζικού τομέα μέχρι το 2018 μέσα από την αποξένωση από τις κυπριακές θυγατρικές στην Ελλάδα

-          την αύξηση της φορολογίας στους τόκους των καταθέσεων η οποία θα κυμαίνεται από 20% μέχρι 25% και

-          την επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων

αποτελούν τη συνταγή της Τρόικας για την Κύπρο.

Το χρέος του νησιού θα διαμορφωθεί στο 100% του ΑΕΠ μέχρι το 2020 και θεωρείται βιώσιμο.

Ήδη η Κύπρος με τη λήψη άμεσων μέτρων και σε πλήρη προετοιμασία πάγωσε το ποσό που αντιστοιχεί στο έκτακτο και εφάπαξ τέλος σταθερότητας – όπως ονομάστηκε επίσημα στην ανακοίνωση του Eurogroup – ύψους 6,75% για καταθέσεις μέχρι 100.000 ευρώ και 9,9% για καταθέσεις πέραν των 100.000 στους τραπεζικούς λογαριασμούς. Η κυπριακή Βουλή θα συνέλθει έκτακτα κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου ώστε να εγκρίνει – ή να απορρίψει την επιβολή του τέλους. Σε περίπτωση που εγκριθεί, το τέλος θα αφαιρεθεί αυτόματα από τους τραπεζικούς λογαριασμούς χωρίς καμία άλλη νομοθετική ή διαδικαστική κίνηση.

Προς αποφυγή άτακτης φυγής καταθέσεων από τις κυπριακές τράπεζες, σύμφωνα με το μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ Γιορκ Άσμουσσεν, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου λαμβάνει μέτρα δεδομένου ότι η ερχόμενη Δευτέρα είναι συνήθης τραπεζική αργία ενώ παρακολουθεί στενά και σε καθημερινή βάση την εκροή και μεταφορά καταθέσεων.

Η λύση που δόθηκε στην Κύπρο για μείωση των δανειακών της αναγκών είναι μοναδική και εξειδικευμένη, δήλωσε ο πρόεδρος του Eurogroup κ. Ντάισελμπλουμ, εξηγώντας τη λογική της πρωτοφανούς απόφασης. Κληθείς να απαντήσει σε επίμονες ερωτήσεις των δημοσιογράφων, ο κ. Ντάισελμπλουμ είπε ότι το έκτακτο τέλος ανταποκρίνεται στα ειδικά χαρακτηριστικά της Κύπρου και του τραπεζικού της συστήματος το οποίο είναι πέντε φορές το ΑΕΠ της εάν ληφθούν υπόψη μόνο οι κυπριακές εργασίες και εφτά φορές το ΑΕΠ της εάν ληφθούν υπόψη και οι ελλαδικές εργασίες.

Πρόκειται, ανέφερε, για πολύ μεγάλους αριθμούς και θεωρήθηκε ότι ο διαμοιρασμός των βαρών ανάμεσα και στους καταθέτες ήταν αναπόφευκτος. «Ο τραπεζικός τομέας της Κύπρου είναι τόσο μεγάλος, τα δεδομένα τόσο μοναδικά και συγκεκριμένα που έπρεπε να σχεδιάσουμε ένα μοναδικό και συγκεκριμένο πρόγραμμα. Πιστεύουμε ότι η απόφαση για ανάληψη ζημιών από τους καταθέτες δικαιολογείται από τα δεδομένα», εξήγησε. Ο πρόεδρος του Eurogroup αναγκάστηκε να δικαιολογήσει την απόφαση επανειλημμένως λέγοντας ότι πρόκειται για «εξειδικευμένο μέγεθος (του τραπεζικού τομέα), εξειδικευμένη κατάσταση, εξειδικευμένο πακέτο».

Ερωτηθείς από το In Business εάν η Κύπρος τιμωρείται λόγω του μεγέθους του τραπεζικού της τομέα ο κ. Ντάισελμπλουμ είπε ότι «όχι δεν πρόκειται για τιμωρία της Κύπρου αλλά πρόκειται για ένα πολύ συγκεκριμένο πρόβλημα για την επίλυση του οποίου συμφώνησε και η Κύπρος. Στόχος είναι να δώσουμε στην Κύπρο μια προοπτική ανάπτυξης και ένα μέλλον για τους ανθρώπους της Κύπρου».

Οι κυπριακές τράπεζες, σύμφωνα με τον κ. Άσμουσσεν, μέχρι η Κύπρος να ολοκληρώσει την ανακεφαλαιοποίηση σύμφωνα με τους όρους του Μνημονίου θα χρηματοδοτούνται από το ELA. Στη συνέχεια θα επαναποκτήσουν το δικαίωμα συμμετοχής στις συνήθεις πράξεις ρευστότητας της ΕΚΤ. Υπενθύμισε δε ότι ρευστότητα παραχωρείται μόνο σε υγιής οικονομικά τράπεζες.

Υποστήριξη στην απόφαση για την επιβολή του τέλους σταθερότητας έδωσε και ο κ. Άσμουσσεν λέγοντας ότι «το τέλος είναι ένα κατάλληλο μέτρο», κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της κατάστασης. «Η Κύπρος βρίσκεται σε μια ακραία κατάσταση και έχει ανάγκη να επεκτείνει τη φορολογική της βάση. Και θα το κάνει αυτό τόσο για τους μόνιμους κατοίκους της όσο και για τους μη μόνιμους κατοίκους.»

Ο Όλι Ρεν, αντιπρόεδρος της Κομισιόν, έκανε επίσης μεγάλη προσπάθεια για να πείσει για την ορθότητα της απόφασης πλην όμως με σκυθρωπό πρόσωπο που... δεν έπειθε. «Αν σκεφτείτε τις εναλλακτικές επιλογές, δηλαδή ένα κλασικό bail-in που υπονοεί άμεσο και καθολικό κούρεμα των καταθέσεων θα ήταν καταστροφικό για τους Κύπριους».

Σε ότι αφορά το Ρωσικό δάνειο ο Όλι Ρεν είπε ότι αυτό που συζητείται δεν είναι ένα νέο δάνειο αλλά επέκταση του υφιστάμενου μέχρι το 2021 και μείωση του επιτοκίου. Δεν βλέπε, είπε, θετική προοπτική για λήψη νέου δανείου.

Με τη σημερινή απόφαση οι θυγατρικές των δύο κυπριακών τραπεζών στην Αθήνα θα ενωθούν και θα πωληθούν σε μια υφιστάμενη ελληνική τράπεζα η οποία θα αγοράσει τα περιουσιακά τους στοιχεία αλλά και τα στοιχεία παθητικού μετά την αποτίμηση της αξίας όλων.