Τους πυλώνες της νέας διακυβέρνησης σκιαγράφησαν σε πρόσφατες τους δηλώσεις τόσο ο νεοεκλεγείς Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, όσο και ο υπουργός Οικονομικών Μιχάλης Σαρρής. Και οι δυο διαβεβαίωσαν ότι αναλαμβάνουν άμεσα δράση προς διάφορες κατευθύνσεις, με στόχο: (α) Να ξεκαθαρίσει η κατάσταση και να τερματιστεί άμεσα η αβεβαιότητα και (β) να υλοποιηθούν όλα εκείνα τα μέτρα, τα οποία θα βγάλουν τη χώρα από την υφεσιακή κατάσταση στην οποία βρίσκεται και να προετοιμάσουν το έδαφος για την ανάπτυξη.

Μ. Σαρρής: Οι σκέψεις του νέου ΥΠΟΙΚ
Σε σκιαγράφηση των προθέσεων του ως υπουργός Οικονομικών προέβη προ ημερών ο Μιχάλης Σαρρής μιλώντας στο συνέδριο Μικρομεσαίων και Οικογενειακών Επιχειρήσεων που διοργάνωσε η ΙΜΗ και η KPMG. Ο νέος υπουργός Οικονομικών χαρακτήρισε θετικό το γεγονός πως με σχετικά ήπια μέτρα το έλλειμμα περιορίστηκε στο 4.9% αντί 6% που αναμενόταν.
Ο πιο δύσκολος δείκτης να διορθωθεί, σημείωσε, είναι αυτός της ανεργίας σημειώνοντας ότι η ψυχολογία καταναλωτών και επενδυτών είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Επισήμανε ακόμα ότι παρά το μεγάλο θόρυβο κυρίως στα ξένα ΜΜΕ, δεν έγινε μεγάλη ζημιά στον τομέα των υπηρεσιών, όπου όμως και πάλι η επενδυτική δραστηριότητα είναι περιορισμένη.
Αφού ανέφερε ότι η αξιοπιστία μας είναι κοντά στο μηδέν και σε πολιτικούς και σε τεχνοκρατικούς κύκλους, ο Μ. Σαρρής σημείωσε πως χρειάζονται γενναίες αποφάσεις που περιέχουν ρίσκο. «Αν και δεν υπάρχουν σίγουρες πολιτικές, υπάρχουν πολιτικές χωρίς μέλλον όπως αυτές που ακολουθούσαμε για αρκετά χρόνια. Πρέπει να δράσουν άμεσα οι επιχειρήσεις και η κυβέρνηση», σημείωσε με νόημα. Ο νέος υπουργός Οικονομικών αναφέρθηκε σε μια σειρά από ενέργειες και αποφάσεις που θα πρέπει να ληφθούν άμεσα για να αναστραφεί η κατάσταση, ενώ στάθηκε και σε ορισμένα κακώς έχοντα που πρέπει να διορθωθούν.

● Θα εφαρμοστεί το μνημόνιο: Η νέα κυβέρνηση πρέπει αμέσως να στείλει το μήνυμα ότι είναι έτοιμη να εφαρμόσει το μνημόνιο όπως έχει συμφωνηθεί και αυτό πρέπει να γίνει με επισκέψεις σε Βρυξέλλες, Βερολίνο και Ουάσιγκτον.
Παράλληλα, πρόσθεσε, πως η νέα κυβέρνηση πρέπει να δώσει ιδέες για τη βιωσιμότητα του χρέους και να έχει θετική δέσμευση για υιοθέτηση των καλύτερων διεθνών πρακτικών στο θέμα ξεπλύματος. «Πρέπει να αποδείξουμε έμπρακτα ότι εφαρμόζουμε τις νομοθεσίες που έχουμε υιοθετήσει».

● Τριετής προϋπολογισμός: Σημείωσε πως πρέπει να αναληφθούν περαιτέρω πρωτοβουλίες, όπως ο θεσμός του τριετούς προϋπολογισμού με δέσμευση για πρωτογενές πλεόνασμα 4%. Δηλαδή, εξήγησε, ένα πλεόνασμα 700εκ. για να μπορούμε τουλάχιστον να εξυπηρετήσουμε το χρέος αν όχι να το μειώσουμε. Τέτοια δέσμευση, επισήμανε, δεν θα πρέπει να είναι μόνο για την περίοδο μνημονίου αλλά για το επόμενα δέκα χρόνια. Κατά τον κ. Σαρρή, πρέπει να γίνει ανάλυση για επιπρόσθετες εξοικονομήσεις 1δις ευρώ πέραν του μνημονίου για τυχόν απρόβλεπτες ανάγκες.

● Μετοχές το ρωσικό χρέος: Για τη διαχείριση του χρέους, προτείνει εντατικές διαβουλεύσεις  με τη Ρωσία για επιμήκυνση του δανείου ή ακόμα καλύτερα για μετατροπή του σε μετοχές σε τράπεζες. «Αυτό είναι κάτι που είχε εφαρμοστεί και παλαιότερα σε παρόμοιες καταστάσεις. Αν υπάρχει η διάθεση να μας βοηθήσουν, πιστεύω μπορεί να γίνει», τόνισε.

● Pimco - Μικρότερο ποσό: Για το ποσό της Pimco και τις κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών εξήγησε πως πρέπει να πείσουμε τους δανειστές για σταδιακή υλοποίηση των ευρημάτων. Πρέπει να διαπραγματευτούμε με δεδομένο ότι χρειάζονται μεν μεγάλα ποσά, αλλά με βάση τις υπολογιζόμενες ανάγκες τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Μπορούμε να ζητήσουμε ένα μικρότερο ποσό και στην πορεία πιστεύω πως ενδεχομένως να μην χρειαστεί όλο το ποσό που υπολογίζεται λόγω ανάκαμψης της οικονομίας.

● Αλλάζουν οι τράπεζες: Οι τράπεζες, τόνισε, όταν τελειώσει η κρίση θα είναι πολύ διαφορετικές. Η παρουσία τους σε χώρες εκτός Κύπρου είναι κάτι που πρέπει να αλλάξει. «Παρουσία σε Ρωσία, Ουκρανία ακόμα και Ελλάδα δεν είναι αναγκαία για να διατηρήσουμε το status του χρηματοοικονομικού κέντρου». Πιστεύω, πρόσθεσε, πως αυτήν την συρρίκνωση θα την ζητήσουν οι δανειστές μας πριν μας δώσουν τα χρήματα του ευρωπαίου πολίτη για στήριξη των τραπεζών.

● Δημόσιος τομέας: Για τον δημόσιο τομέα, είπε ότι χρειάζονται ακόμα δραστικές αλλαγές. Πρέπει κατ’ αρχήν να γίνει πολύ πιο ευέλικτος. Υπενθύμισε πως πρέπει να περάσουμε τα implementation tests και χαρακτήρισε ως παράδειγμα προς μίμηση την Ιρλανδία και προς αποφυγή την Ελλάδα.

● Η φούσκα που έσκασε:  Στην Κύπρο, σημείωσε ο κ. Σαρρής, δεν καταλάβαμε ότι έσκασε μία πολύ μεγάλα φούσκα που διατήρησε τους ρυθμούς ανάπτυξης πολύ πάνω από τους δυνητικούς. «Οι εισροές ξένων κεφαλαίων, μέχρι και 20% του ΑΕΠ, είχαν αποτέλεσμα μεγάλη κατανάλωση και έκρηξη στον κατασκευαστικό τομέα. Αυτά δεν μπορούν να συνεχιστούν επ’ άπειρο. Ρυθμοί ανάπτυξης του 4-5% για την Κύπρο δεν είναι διατηρήσιμοι. Με ρυθμούς 1-2% η ανεργία δεν μπορεί να διορθωθεί εκτός κι αν γίνουν κι άλλα θαύματα όπως αυξημένη παρουσία της Κίνας».

● Χρέος νοικοκυριών: Κάτι που πρέπει να γίνει το συντομότερο, είναι η σημαντική μείωση του ιδιωτικού χρέους. «Η Κύπρος σε επίπεδο νοικοκυριών και επιχειρήσεων έχει δημιουργήσει παγκόσμιο ρεκόρ. Από την άλλη, και οι τράπεζες ακολουθούσαν ρυθμούς αύξησης του δανειστικού τους χαρτοφυλακίου άνευ προηγουμένου. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να διορθωθεί»

● Μετοχοποίηση ημικρατικών:  Σε σχέση με τους ημικρατικούς ανέφερε πως μπορεί να γίνει  μετοχοποίηση με σοβαρή ανάλυση και πολιτική στήριξη. «Μπορούν να προστατευθούν τα συμφέροντα όλων και να κάνουμε αυτό που έγινε σε όλες σχεδόν τις χώρες».

● Η νέα πραγματικότητα: Το μνημόνιο θα σταματήσει την ελεύθερη πτώση της οικονομίας σύμφωνα με τον Μιχάλη Σαρρή, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι πόσο γρήγορα θα επανέλθει η αναπτυξιακή πορεία του τόπου αν και αισιοδοξούμε από παλαιότερες παρόμοιες καταστάσεις. «Αν συνδυαστεί και με λίγη καλή τύχη και αποφασίσουμε όλοι μαζί για τη διόρθωση που πρέπει να γίνει, τότε μπορεί να επανέλθουμε ξανά σε τροχιά ανάπτυξης». Ο νέο ΥΠΟΙΚ σημείωσε πως πλέον δεν υπάρχει υποτιμητικό επάγγελμα και υποτιμητικός μισθός. «Δυστυχώς στην τρέχουσα παγκόσμια οικονομική συγκυρία δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα».

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Αποκατάσταση αξιοπιστίας
Σε ομιλία του στη Βουλή των Αντιπροσώπων κατά την τελετή εγκατάστασής του ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο κ. Αναστασιάδης επεσήμανε ότι επιβάλλεται συνεργασία και συνεννόηση για να αντιμετωπιστούν οι μεγάλες προκλήσεις, πρωτίστως όσον αφορά το Κυπριακό και την οικονομική κρίση.
Ειδικότερα, όσον αφορά στην οικονομία, είπε ότι η αποκατάσταση της αξιοπιστίας της Κύπρου είναι η πρώτη και απαραίτητη προϋπόθεση, προσθέτοντας ότι η νέα Κυβέρνηση αναλαμβάνει πλήρως τις ευθύνες της και θα διασφαλίσει τη σταθερότητα και την προοπτική της οικονομίας.
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης διαβεβαίωσε ότι κυρίαρχη έγνοια του είναι να απλωθεί ένα δίκτυ κοινωνικής προστασίας προς όσους πραγματικά το έχουν ανάγκη, σημειώνοντας ότι τις αμέσως επόμενες μέρες θα εξαγγελθούν συγκεκριμένα μέτρα που θα επιδιώκουν την στόχευση των κοινωνικών παροχών, την αντιμετώπιση της ακρίβειας και τη διασφάλιση της εργατικής ειρήνης, ενώ ταυτόχρονα θα προωθηθούν συγκεκριμένα μέτρα που θα στοχεύουν στην επανεκκίνηση της οικονομίας. Μέτρα που θα αποσκοπούν στη δημιουργία ενός φιλικού προς την επιχειρηματικότητα περιβάλλοντος, στην παράκαμψη του αναχώματος της γραφειοκρατίας, και στην προσέλκυση επενδύσεων. Μόνο έτσι, με την ανάπτυξη, θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας και να αντιμετωπίσουμε τη μάστιγα της ανεργίας, είπε. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης διαβεβαίωσε ότι μέσα από μια τολμηρή και συγκροτημένη πολιτική εκσυγχρονισμού, μεταρρύθμισης και ανάπτυξης, θα ξανασταθούμε στα πόδια μας με αυτοπεποίθηση, θα δημιουργήσουμε τις συνθήκες αποκατάστασης της περηφάνιας και αξιοπρέπειας που μας διέκρινε για χρόνια.
«Θέλω να στείλω ξεκάθαρο μήνυμα τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό. Η νέα Κυβέρνηση αναλαμβάνει πλήρως τις ευθύνες της και θα διασφαλίσει τη σταθερότητα και την προοπτική της οικονομίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα καταβληθεί προσπάθεια βελτίωσης διατάξεων που είτε αφορούν τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, είτε δημιουργούν πρόσθετη υφεσιακή πίεση στην οικονομία μας. Ανάλογες προσπάθειες θα καταβληθούν και για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους», είπε.
Και πρόσθεσε: «Απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε, θέλουμε την Ευρώπη στο πλευρό μας. Δεν ζητούμε ειδική, αλλά δίκαιη μεταχείριση. Αξιούμε αυτό που δικαιούμαστε. Την αλληλεγγύη των εταίρων μας. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια θα διαπραγματευτούμε για ολοκλήρωση το συντομότερο της δανειακής σύμβασης. Και θέλω να είμαι ξεκάθαρος. Δεν θεωρούμε ότι αποτελούν στοιχεία αλληλεγγύης και δεν θα γίνουν αποδεκτές οι όποιες αναφορές περί κουρέματος καταθέσεων ή του δημόσιου χρέους. Ανάλογο θέμα δεν προσφέρεται ούτε προς συζήτηση», σημείωσε.

Παραμένουν στο προσκήνιο οι καταθέσεις
Το θέμα με το κούρεμα των καταθέσεων φαίνεται να διατηρείται στο προσκήνιο με τις δηλώσεις αξιωματούχων και μη. Οι τελευταίες δηλώσεις σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα είχαν γίνει από το μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ)  Μπενουά Κερ. Σύμφωνα με τον κ. Κερ, οι καταθέτες των κυπριακών τραπεζών δεν θα πρέπει να αναγκαστούν στο σύνολο τους να υποστούν ζημιές, ως μέρος ενός πακέτου διάσωσης της ευρωζώνης για την Κύπρο. Ωστόσο, δεν απέκλεισε τη μερική επιβάρυνση των μεγαλύτερων καταθετών.
Όπως μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Reuters, ο κ. Κερ, ανέφερε ότι είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί ότι το κυπριακό χρέος θα μειωθεί σε διαχειρίσιμο επίπεδο, καθώς και ότι το κόστος της διάσωσης θα διαμοιραστεί δίκαια και δεν θα κληθούν να το πληρώσουν απλώς οι φορολογούμενοι.  «Πρέπει να διερευνηθούν όλες οι (πιθανές) λύσεις», ανέφερε ο κ. Κερ, προσθέτοντας ότι «δεν θα συμπεριλάμβανα μια γενική συμμετοχή των καταθετών ως μέρος της λύσης δεδομένων των κινδύνων που θα εγκυμονούσε (κάτι τέτοιο) για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα».
Συνέχισε εκφράζοντας την άποψη ότι «μια πιθανή συμμετοχή όλων των καταθετών δεν είναι μια προβλεπόμενη επιλογή δεδομένου ότι κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει σε καμιά άλλη χώρα». Θα ήταν, ανέφερε, «κάτι παντελώς καινούριο και δεν θεωρώ ότι είναι η ώρα τώρα των πειραματισμών».
Ερωτηθείς αν αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας πιο μικρής συμμετοχής καταθέσεων άνω των 100.000 ευρώ που δεν καλύπτονται από το όριο εγγύησης της ΕΕ, είπε ότι «πρέπει να υπάρξει κατάλληλος διαμοιρασμός συμμετοχής των βαρών στο πρόγραμμα γιατί πρέπει να επιτευχθεί η βιωσιμότητα του χρέους. Αλλά όχι συμμετοχή όλων (των καταθετών)».
Ερωτηθείς αν αυτή είναι η προσωπική του άποψη ή αυτή του Συμβουλίου της ΕΚΤ, ο κ. Κερ είπε ότι είναι σχεδόν βέβαιος ότι ο Μάριο Ντράγκι συμφωνεί με τον τρόπο που το έθεσε, επαναλαμβάνοντας: «όχι συμμετοχή όλων των καταθετών».

Συμφωνία το δεύτερο 15νθήμερο
«Πιστεύω ακράδαντα ότι μέσα στο δεύτερο 15νθήμερο του Μαρτίου θα είμαστε σε θέση να καταλήξουμε σε συμφωνία για τη στήριξη της Κύπρου», δήλωσε στις Βρυξέλλες ανώτερος αξιωματούχος της Ευρωζώνης, προσθέτοντας ότι την προσεχή βδομάδα η τρόικα θα βρίσκεται στην Κύπρο για τη συνέχιση της διαπραγμάτευσης σχετικά με το μνημόνιο.
Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, στη συνεδρίαση του Εurogroup, τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες, η Κύπρος θα βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη, ωστόσο, όπως είπε, είναι ακόμη πολύ νωρίς να αναμένουμε αποφάσεις, δεδομένου ότι όσο έμπειρος κι αν είναι ο νέος υπουργός οικονομικών δεν θα είναι έτοιμος. Όπως είπε, τη Δευτέρα θα γίνει συζήτηση και στο τέλος αυτής θα έχουμε μια ξεκάθαρη εικόνα για τα επόμενα στάδια της διαπραγμάτευσης.
Ο αξιωματούχος θεωρεί ότι τα ανοικτά θέματα είναι γνωστά, πρόκειται για τις ιδιωτικοποιήσεις και το ξέπλυμα χρήματος, ενώ εξέφρασε την ελπίδα ότι η νέα κυβέρνηση θα επιδείξει θετική διάθεση στα θέματα αυτά.
Ο αξιωματούχος εκτίμησε πως το γεγονός ότι η Κύπρος εφαρμόζει ήδη τα μέτρα του προσχεδίου του μνημονίου που διαπραγματεύθηκε η τρόικα με την προηγούμενη κυβέρνηση, κυρίως στον προϋπολογισμό του 2013, θα διευκολύνει τη κατάληξη της διαπραγμάτευσης μεταξύ της τρόικας και της Λευκωσίας.
Αναφερόμενος στην καθυστέρηση που σημειώθηκε στην επίτευξη συμφωνίας, τόνισε ότι δεν επιτεύχθηκε συμφωνία «γιατί η προηγούμενη κυβέρνηση δεν είχε τη διάθεση».